Ευρωπαϊκό παρόν και μέλλον

Για όσους σκέπτονται, μελετούν ή απλώς νοιάζονται για το μεγάλο σπίτι της
Ευρώπης, αυτό το τεύχος της εξαμηνιαίας επιθεώρησης είναι, νομίζω, ένα
σπουδαίο βοήθημα. Διαβάζοντας ορισμένα μελετήματα, κατανοεί κανείς το…
αυτονόητο: Μόνο η γνώση κάθε γωνιάς της μόνιμης πλέον κατοικίας μας μπορεί να
φέρει και την πρόοδο αλλά και τη μάχη για αλλαγές χωρίς τυφλά χτυπήματα. Να
σημειώσω ότι αυτή η επιθεώρηση της Ελληνικής Εταιρείας Πολιτικής Επιστήμης
κλείνει δέκα χρόνια ζωής και να επισημάνω κάποια μελετήματα:

– Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου
Ευρωπαϊκών Μελετών Π.Κ. Ιωακειμίδης γράφει για το μέλλον της Ευρώπης
αναλύοντας, στο πρώτο μέρος, «το ουσιαστικό περιεχόμενο της ενοποιητικής
διαδικασίας και τις πολιτικο-θεσμικές διαστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης». Στο
δεύτερο μέρος του άρθρου αναλύονται οι θέσεις της Ελλάδας σχετικά με τα
πρότυπα οργάνωσης της Ε.Ε.

– Για το χάσμα μεταξύ πολιτικής και οικονομίας γράφει ο καθηγητής στο
Πανεπιστήμιο Αθηνών και πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Ευρωπαϊκής και
Εξωτερικής Πολιτικής Λουκάς Τσούκαλης. Αφού αναλύει τις τελευταίες εξελίξεις
στην Ε.Ε., ο αρθρογράφος επισημαίνει ότι το χάσμα ανάμεσα στην οικονομία και
στην πολιτική συνεχώς αυξάνεται, με σοβαρές επιπτώσεις στους θεσμούς, στη
λειτουργία της δημοκρατίας και στην κατανομή των πόρων.

– Η υποψήφια διδάκτωρ στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Βάλια Αρανίτου διερευνά τη
δυναμική που αναπτύσσεται μεταξύ των εθνικών εργοδοτικών οργανώσεων και των
αντίστοιχων υπερεθνικών που δραστηριοποιούνται στο πλαίσιο της Ε.Ε.

Οι υπερεθνικές εργοδοτικές οργανώσεις, σημειώνει ο αρθρογράφος, δεν έχουν
υποκαταστήσει τις εθνικές, αλλά δεν τις έχουν αφήσει και ανεπηρέαστες…

– Τέλος, θα ήθελα να αναφέρω – γι’ αυτούς που διαθέτουν κριτική διάθεση και
θέλουν να εμπλουτίσουν τις γνώσεις τους – το βιβλιογραφικό δοκίμιο «Η
ευρωπαϊκή ενοποίηση στην ελληνική βιβλιογραφία, 2000-2002» του καθηγητή στο
Πανεπιστήμιο Αθηνών Πάνου Καζάκου. Στην εισαγωγή του, ο συγγραφέας σημειώνει
ότι «στην παρουσίαση δεν περιλαμβάνονται κείμενα, βιβλία ή άρθρα πολιτικών με
ακαδημαϊκή προϊστορία και ακαδημαϊκών που έχουν περάσει στην ενεργό πολιτική.
Στους δεύτερους δεν είναι πάντοτε εύκολο να ξεχωρίσουμε πότε αναλύουν
επιστημονικά ένα θέμα και πότε ασκούν απλώς πολιτική…». Ο Π. Καζάκος
επισημαίνει ακόμα:

«Η επιστημονική παραγωγή 2000-2002 σε θέματα ευρωπαϊκής ενοποίησης είναι
εντυπωσιακή. Ωστόσο, αμφιβάλλω αν η ίδια η ακαδημαϊκή κοινότητα έχει σαφή και
συνολική εικόνα του έργου της. Αυτό, εν μέρει, οφείλεται στο ότι ο διάλογος
χωλαίνει. Πράγματι, οι έλληνες ακαδημαϊκοί μάλλον αντλούν θεωρητικά ερεθίσματα
από την ακαδημαϊκή συζήτηση στο εξωτερικό παρά διαλέγονται μεταξύ τους, όπως
δείχνουν ακόμη και οι βιβλιογραφικές αναφορές».

«ΛΑΪΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ»

Πανδούρα, όπως μπουζούκι…

Πλουσιότερο σε ύλη και αρτιότερο σε εμφάνιση το δεύτερο τεύχος του περιοδικού,
το οποίο σημειώστε: δεν δέχεται διαφημίσεις δημοσίων επιχειρήσεων, εταιρειών
δίσκων, κέντρων με ζωντανή μουσική και τσιγάρων…

Πολλά τα θέματα γύρω από το λαϊκό τραγούδι – και όχι μόνο. Σπεύδω να
παρουσιάσω κάποια από αυτά:

– Μεγάλο αφιέρωμα στο μπουζούκι: «Το πιο αγαπημένο και ταυτόχρονα το πιο
συκοφαντημένο ελληνικό όργανο, το μπουζούκι, είναι ίσως το μόνο που κατάγεται
απ’ ευθείας από ένα γνωστότατο αρχαιοελληνικό όργανο, την πανδούρα ή
πανδουρίδα ή τρίχορδο».

– Εξαιρετική συνέντευξη (στο πλαίσιο του αφιερώματος) του μεγάλου δεξιοτέχνη
του μπουζουκιού Κώστα Παπαδόπουλου, που μιλάει στον Γιώργο Κοντογιάννη και
στον Βαγγέλη Αρναουτάκη, με τόλμη για πολλά πρόσωπα και καταστάσεις του λαϊκού
τραγουδιού.

Καθώς σε περίπου τρία χρόνια ο Παπαδόπουλος κλείνει μισό αιώνα (!) στον χώρο,
αντιλαμβάνεσθε τι έχει δει και τι έχει ακούσει…

– Εννέα ανέκδοτα τραγούδια (στίχοι, παρτιτούρες) του Άκη Πάνου «του
μεγαλύτερου ίσως συνθέτη του λαϊκού τραγουδιού των τελευταίων 40 ετών».
Θαυμάσια δουλειά.

– Παρουσίαση του «ξεχασμένου» λαϊκού τραγουδιστή Γιάννη Κουλουκάκη από τον
Πάνο Γεραμάνη.

– Βιογραφία – δισκογραφία του οργανοπαίχτη, συνθέτη και τραγουδιστή Γιάννη
Τατασόπουλου (1928-2001) από τον Βαγγέλη Αρναουτάκη.

Το περιοδικό δίνει μεγάλο χώρο σε σχόλια. Συμφωνεί ή διαφωνεί κάποιος, δεν
μπορεί παρά να διακρίνει απόψεις μακριά από συμφέροντα (λουλουδίζουν σ’ αυτό
τον χώρο) και υστερικές μονομανίες. Διαβάστε, λόγου χάρη, το σχόλιο του
υπεύθυνου της έκδοσης Γιώργου Κοντογιάννη «Πού υπάρχει το ελληνικό τραγούδι; –
παντού εκτός από την τηλεόραση» και το κείμενο του Μανόλη Σαββίδη με τίτλο «Ζε
νε σουί πα λε νταβατζή… Αφήστε τους ανθρώπους να εκφραστούν!». Ένα τολμηρό
σχόλιο που έγινε με αφορμή τις επανεκτελέσεις παλιών λαϊκών τραγουδιών.

Και κάτι ακόμα: Το περιοδικό προσφέρει δωρεάν πρακτική μέθοδο εκμάθησης
μπουζουκιού και μπαγλαμά.

«ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΑ ΦΥΛΛΑ»

Αυτοί οι λαμπροί «άγνωστοι»

Όσοι παρακολουθούν την τοπική ιστορία, λαογραφία και λογοτεχνία, έχουν πεισθεί
ότι πολλοί δημιουργοί άγνωστοι στο ευρύ κοινό έχουν προσφέρει περισσότερα από
επωνύμους – διάττοντες ή διαχρονικούς – κι αυτό γιατί οι πρώτοι διάλεξαν να
γίνουν στον τόπο τους η κιβωτός που διασώζει. Τρανό παράδειγμα το πρόσωπο που
επέλεξε η ζακυνθινή επιθεώρηση του Διονύση Σέρρα να αφιερώσει τον τελευταίο
της τόμο: η Μαριέττα Γιαννοπούλου – Μινώτου (1900-1962), η ζακυνθινή
ερευνήτρια, λαογράφος, πεζογράφος και μεταφράστρια.

Πόσοι γνωρίζουν ότι, μεταξύ άλλων, της αφιέρωσαν ποιήματα, δείγμα της
εκτίμησής τους, ο Παλαμάς, ο Μαλακάσης και άλλοι πολλοί;

Πόσοι γνωρίζουν τη «σύντομη αλλά ουσιαστική επικοινωνία της» με τον Ψυχάρη,
καθώς αναφέρει παραθέτοντας γραπτά ντοκουμέντα ο Διονύσης Ν. Μουσμούτης;

Κι ακόμα: Το κείμενο του Κερκυραίου φιλολόγου και σολωμιστή Σπύρου Αλ.
Καββαδία, που δημοσιεύει το περιοδικό, αρχίζει ως εξής: «Δεν θα μπορούσαμε ν’
ασχολούμαστε με το λαϊκό θέατρο της Ζακύνθου, αν δεν περισυνέλεγε και
δημοσίευε στην Ιόνιο Ανθολογία (σημ.: δικό της περιοδικό) τρεις “Ομιλίες” η
Μαριέττα Γιαννοπούλου και δύο στον “Παρνασσό” ο γιος της Διονύσιος
Μινώτος…».

Κατανοείτε γιατί έγραψα τη λέξη «κιβωτό» και κατανοείτε γιατί είναι πολύτιμες
τέτοιες επιθεωρήσεις όπως τα «Επτανησιακά φύλλα», που αφιερώνουν περίπου 400
σελίδες (!) για να γνωρίσουμε τη ζωή και το ανεκτίμητο έργο της Μαριέττας
Γιαννοπούλου – Μινώτου.

«ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ»

Μικρασιατική Καταστροφή

Αφιερωμένο στη Μικρασιατική Καταστροφή είναι αυτό το τεύχος του περιοδικού
(Εκδόσεις Περισκόπιο). Τα κείμενα πλαισιώνονται με σπάνια φωτογραφικά
ντοκουμέντα, χάρτες για όσους ενδιαφέρονται να παρακολουθήσουν κινήσεις
στρατιωτικής τακτικής και καλλιτεχνικές αναπαραστάσεις στρατιωτικών στολών της
εποχής.

Οι επιμελητές του τεύχους (στη σειρά «Μεγάλες μάχες») χωρίζουν την ύλη τους ως
εξής: «Οι επιχειρήσεις του 1922 – Οι διπλωματικοί αγώνες και η Μικρασιατική
Καταστροφή», «Οργάνωση και διοίκηση αντίπαλων Στρατών», «Η πτώση και η
καταστροφή της Σμύρνης», «Η τύχη των αιχμαλώτων στρατιωτικών», «Ιδεολογίες και
εθνικές νοοτροπίες στη Μικρά Ασία», «Οι ηθικές αμοιβές του Μικρασιατικού Πολέμου».

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

* «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ»: Ομήρου 19, Αθήνα 106 72.
Τηλ.: 210-3614.298.

* «ΛΑΪΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ»: Εϋντού 3Α, Αθήνα 116 36. Τηλ.: 210-7568.887.

* «ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΑ ΦΥΛΛΑ»: Υφαντουργείων 37, Ζάκυνθος 291 00. Τηλ.: 26950-45120.

* «ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ»: Τ.Θ. 3951, Αθήνα 102 10. Τηλ.: 210-3821.985.