Η «γλώσσα» του ενδύματος

Ένα από τα πλέον έγκυρα ειδικά περιοδικά, το «Αρχαιολογία και Τέχνες»,
εισέρχεται, με το 85ο τεύχος, στον 22ο χρόνο της κυκλοφορίας του. Μ’ αυτή την
ευκαιρία προσφέρει την πλούσια ύλη του σε δύο ξεχωριστά τεύχη. Το ένα (85Α)
περιέχει το τέταρτο μέρος τού εξαιρετικού αφιερώματος «Η θεωρία της ένδυσης»
και το δεύτερο ποικίλα θέματα και τις μόνιμες στήλες των Αρχαιολογικών και
Αρχαιομετρικών νέων, της Πληροφορικής, του Μουσείου καθώς και σελίδες για
μικρούς σε ηλικία αναγνώστες.

Το αφιέρωμα του περιοδικού για τη θεωρία της ένδυσης (οργάνωση και
επιστημονική επιμέλεια του αναπληρωτή καθηγητή Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας
στο Πανεπιστήμιο Θράκης Ιωάννη Πετρόπουλου) πετυχαίνει δύο στόχους: Είναι ένα
απολαυστικό ανάγνωσμα αλλά και μία ουσιαστική συμβολή στην ιστορία του
ενδύματος «ως είδος ιστορικού γεγονότος», όπως σημειώνει ο Roland Barthes σε
εκτενές άρθρο του.

Με τη συνδρομή ανθρωπολόγων, αρχαιολόγων και άλλων ειδικών επιστημόνων και
τεχνικών, το περιοδικό κυκλώνει το θέμα με επάρκεια. Να σταθώ σε δύο μόνο (από
τα δέκα) θέματα του αφιερώματος: 1) Η ανθρωπολόγος Έμμα Τάρλο
περιγράφει τα διαφορετικά στάδια στην αμφίεση του Μαχάτμα Γκάντι και εξηγεί με
ποιους τρόπους και για ποιους λόγους αυτός ο ηγέτης αξιοποίησε το παραδοσιακό
βαμβακερό περίζωμα της πατρίδας του «ωσάν να ήταν μια σειρά από έναρθρες
προτάσεις», όπως σημειώνει ο Πετρόπουλος. 2) Ο καθηγητής Ιστορίας του
Βυζαντινού και Μεταβυζαντινού Δικαίου στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου
Θράκης Κωνσταντίνος Γ. Πιτσάκης, αναδιφώντας σε αυτούς που λέμε ιερούς
κανόνες, εξετάζει τις ενδυματικές νόρμες που επέβαλε η Εκκλησία σε λαϊκούς και
ιδιαίτερα σε κληρικούς, εκτός λειτουργίας. Απολαυστική η κατάληξη του
αρθρογράφου στα ερωτήματα περί «ευπρεπούς ενδύσεως» ανδρών και γυναικών, που
πρόκειται να εισέλθουν σε ναούς.

Από το τεύχος 85Β αξίζει να επισημανθούν:

1) Η πρωτότυπη μελέτη του ερευνητή Μ. Μητρόπουλου «Κατασκευές για
έρημες ακτές» με προτάσεις για «ανοιχτά προσκυνητάρια», «παρατήρια» κ.λπ. εκεί
που δεν πατάει εύκολα πόδι ανθρώπου.

2) Η έρευνα, με συμμετοχή πολλών μελετητών, «Αρχαιολογία, Μουσείο και
Εκπαίδευση» που βασίζεται σε ελληνικές και διεθνείς εμπειρίες.

3) Η μελέτη για την εφαρμογή τεχνολογίας Laser προς απομάκρυνση
ιζηματογενών αποθέσεων από τον Ερμή της αρχαίας Μεσσήνης.

Δωρεάν, μαζί με τα δύο τεύχη, το περιοδικό προσφέρει ένα συναρπαστικό
επιτραπέζιο παιχνίδι, το άθυρμα (παιδικό παιχνίδι, δηλαδή) «Αρχέγονα» που
επινόησε ο οικονομολόγος Γρηγόρης Ζώρζος, με βάση το αρχαιότερο ελληνικό
αλφάβητο, που αποτελείται από τα λεγόμενα «πρώιμα ελληνικά γράμματα».

«ΥΛΑΝΤΡΟΝ»

Σελίδες για τον Σικελιανό

Ποίηση, πεζά, μελέτες, σχόλια και βιβλιοκρισίες αποτελούν τον κύριο όγκο της
ύλης τού πολύ καλού κυπριακού περιοδικού, που κυκλοφόρησε το 3ο του τεύχος. Να
σημειώσω τα ονόματα των Ελλήνων που δημοσιεύουν ποίηση: Γιώργης Παυλόπουλος
(το θαυμάσιο «Πού είναι τα πουλιά;»), Μιχάλης Πασιαρδής, Ντίνος Σιώτης,
Γλαύκος Κουμίδης, Μαρία Θεριστή, Αγγελική Νικολαΐδου, Πάμπος Κουζάλης. Πολύ
διαφωτιστική η μελέτη του Θανάση Σακελλαριάδη «Ο Ανδρέας Εμπειρίκος και η
γενιά των Beat».

Το περιοδικό αφιερώνει ακόμη 32 σελίδες στον Άγγελο Σικελιανό, με τρία
μελετήματα:

1) Αντρέας Κ. Φυλακτού: «Σικελιανός και Ελύτης· ένας λυρικός διάλογος».
2) Δημήτρης Αγγελάτος: «Ο Άγγελος Σικελιανός και ο υπερρεαλισμός: για
μια κριτική διερεύνηση της σχέσης ποιητικών προγόνων και επιγόνων». 3)
Ξ.Α. Κοκόλης: «Στο περιθώριο του ποιήματος “Ιερά Οδός”· προτάσεις και
ερωτήματα».

Στην πρώτη μελέτη, ο Φυλακτού αντιπαραβάλλοντας στίχους των δύο ποιητών, αλλά
και τις προσωπικές τους ευαισθησίες, καταλήγει: «Μπορούμε να πούμε πως υπήρξε
μια “συνομιλία” αρκετά δημιουργική μεταξύ των δύο ποιητών. Η σικελιανική
ποίηση έπαιξε το δικό της ρόλο στη διαμόρφωση της ποιητικής προσωπικότητας του
Ελύτη, όπως φαίνεται από τα ποιήματα της πρώτης περιόδου του ποιητή των
Πρώτων Ποιημάτων και του Άξιον Εστί. Η συγγένεια στη θεματολογία
και η ομοιότητα πολλών εικόνων οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ο Ελύτης έτρεφε
μεγάλη εκτίμηση προς την ποίηση του Σικελιανού και ότι η εκτίμησή του αυτή
εκδηλώνεται στην αφετηρία της ποιητικής του δημιουργίας. Στα πρώτα ποιήματα
των Σικελιανού και Ελύτη φαίνονται οι κοινές αφετηρίες, οι επιδιώξεις και οι
οραματισμοί των δύο ποιητών από το ξεκίνημά τους».

«EURO-MAGAZINE»

Οι μεγάλες προκλήσεις

Αισθητά βελτιωμένο και πλουσιότερο σε ύλη το 3ο τεύχος του περιοδικού που
εκδίδει και διευθύνει ο Γιώργος Ρωμαίος. Δύο μεγάλα και άκρως ενδιαφέροντα
αφιερώματα αποτελούν το κυρίως σώμα του τεύχους: 1) Οι προτεραιότητες της
ελληνικής προεδρίας. Πλούσιες αναλύσεις, άρθρα και ρεπορτάζ για το προνόμιο
αλλά και τη μεγάλη ευθύνη της χώρας μας. 2) Ένα θέμα που ενδιαφέρει 600.000
ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις με ρεπορτάζ για όλα τα προγράμματα του Γ’
ΚΠΣ, τις προθεσμίες και τις προϋποθέσεις χρηματοδότησης. Προτείνω σε ανήσυχους
νέους και νέες, που ψάχνουν επαγγελματικές διεξόδους, να μελετήσουν πώς
έστησαν μία επιχείρηση αγροτουρισμού μέσω Ίντερνετ, δύο νεαρές γυναίκες, μια
Ελληνίδα και μια Γαλλίδα. Θα ανακαλύψουν ότι λεφτά υπάρχουν για όσους
διαθέτουν όρεξη για δουλειά, σοβαρότητα, μεράκι και φαντασία. Οι δύο γυναίκες
«μπήκαν, με τη βοήθεια του Κέντρου Ερευνών για Θέματα Ισότητας (ΚΕΘΙ), στο
πρόγραμμα γυναικείας επιχειρηματικότητας του υπουργείου Ανάπτυξης και έστησαν
το πρώτο ηλεκτρονικό αγροτουριστικό ταξιδιωτικό γραφείο στην Ελλάδα. Η
φιλοσοφία της Guestinn (σ.σ.: της εταιρείας τους) που περιγράφεται ως “δίκτυο
προβολής και προώθησης ανεξάρτητων τουριστικών καταλυμάτων”, μιμούμενη την
αντίστοιχη εμπειρία του εξωτερικού, είναι να προτείνει καταλύματα τα οποία
αντιστοιχούν σε ορισμένα κοινά κριτήρια ποιότητας, όπως είναι η φιλική
ατμόσφαιρα, η απλή φιλοξενία και η ιδιαίτερη τοποθεσία».

«ΔΙΑΒΑΖΩ»

Κική Δημουλά

Στην πολυβραβευμένη και πολυδιαβασμένη σπουδαία ποιήτρια Κική Δημουλά (γεν.
1931, Αθήνα) είναι αφιερωμένο το νέο τεύχος του περιοδικού. Στο αφιέρωμα, που
επιμελήθηκε ο Ηρακλής Παπαλέξης, διαβάζουμε κείμενα του Βρασίδα Καραλή, του
Μιχάλη Τσιανίκα, της Ρ. Φράγκου-Κικίλια, του Βαγγέλη Χατζηβασιλείου, του Π.Δ.
Μαστροδημήτρη. Ενδιαφέρον έχει το κείμενο του τελευταίου για την κριτική
προσέγγιση του πρώιμου ποιητικού έργου της Δημουλά από τον Άρη Δικταίο.

«Οφείλουμε να αναγνωρίσουμε», καταλήγει ο Μαστροδημήτρης, «ότι ο Δικταίος
άνοιξε τον δρόμο για τη συστηματική μελέτη του έργου της, μια διαδικασία που
βλέπουμε να ανθεί στις μέρες μας…». Εκτός αφιερώματος επισημαίνω το σχόλιο
του Αλέξη Ζήρα για το πολυσυζητημένο θέμα της μη απονομής βραβείου
μυθιστορήματος από το περιοδικό.

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

* ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΕΣ: Πλατεία Καρύτση 10, Αθήνα – 102 37, τηλ.:
210-3253.246.

* ΥΛΑΝΤΡΟΝ: Τ.Θ. 16025, Λευκωσία – 2085, τηλ. 00357-99677529.

* EURO-MAGAZINE: Ηροδότου 29, Αθήνα – 106 73, τηλ. 210-7292.083.

* ΔΙΑΒΑΖΩ: Α. Μεταξά 26, Αθήνα – 106 81, τηλ. 210-3301.313.