Δρόμοι

Να ξέρουμε…

… τι πάμε να καταστρέψουμε. Γη γεωργική, γη θυμόσοφη, γη ανθρώπινη, γη των
Σουμερίων που έγραφαν με σφηνοειδή γραφή δίκαιο, ποίηση, μαθηματικά, ιατρική,
αστρονομία, όταν στον υπόλοιπο κόσμο οι άνθρωποι έτρωγαν ακόμη τα παιδιά τους.
Η Μεσοποταμία χάνεται στα βάθη της ιστορίας. Ακόμη και τώρα, ύστερα από δέκα
χρόνια αποκλεισμού, τα κοινωνικά και θρησκευτικά ήθη παραμένουν ανεκτικά στο
Ιράκ, τόσο που οι αδιάλλακτοι μουσουλμάνοι τη θεωρούν μια χώρα αθέων. Το
σιιτικό τσαντόρ συμβιώνει με τις τελευταίες προσταγές της μόδας, τα
κομπιούτερ, την τεχνολογία και τις δυτικές ταινίες.

Για τον ταξιδιώτη…

… η Βαγδάτη είναι το σημείο αφετηρίας. Η ανθηρή πρωτεύουσα της δυναστείας
των Αβασσιδών, στη δεξιά όχθη του ποταμού Τίγρη, μνημειώδης μητρόπολη και
πολιτιστικό κέντρο του ισλαμικού κόσμου, η πόλη με τις χίλιες και μία νύχτες,
η πόλη της Σεχραζάντ και του χαλίφη Αρούν αλ Ρασίντ που καταστράφηκε το 1258
από τους Μογγόλους απειλείται πάλι σήμερα από τους απογόνους τους με δεύτερη
καταστροφή. Η οδός Αλ Ρασίντ, μια καρδιά που χτυπάει ζωηρά κοντά στο μεγάλο
τζαμί, μια αδιάκοπη κίνηση ανθρώπων σε μαγαζιά και καφενεία όπου μπροστά σε
ένα φλιτζάνι τσάι γέροι παίζουν ντόμινο χωρίς τελειωμό.

Η αρχαιολογία…

… καλεί με την πιο δυνατή φωνή στο Ιράκ. Στον Βορρά η Σαμάρα που άρπαξε τον
ρόλο της πρωτεύουσας των Αβασσιδών από τη Βαγδάτη, τα δεκαπεντάπυλα τείχη της
Νινευή, η Μοσούλη με την αρχαία καρδιά και τα μοντέρνα προάστια και τη
μουσελίνα που φοράνε οι κυρίες των κυρίων που σήμερα πάνε να την ισοπεδώσουν.
Ανάμεσα στον μύθο και την πραγματικότητα, οι ιστορικοί τόποι διατρέχουν τον
Ευφράτη, άλλοι αναστηλωμένοι και άλλοι εγκαταλελειμμένοι δείχνουν προς τον
Νότο. Ενενήντα χιλιόμετρα χωρίζουν τη Βαγδάτη από τη Βαβυλώνα. Ο χρόνος και η
διάβρωση έχουν καταστρέψει τους κρεμαστούς κήπους. Μα ό,τι από το παρελθόν δεν
μπορούμε πια να αγγίξουμε, μπορούμε πάντα να το φανταστούμε. Εκεί, στις
πεδιάδες ανάμεσα στον Τίγρη και τον Ευφράτη φύτρωσαν για πρώτη φορά οι πιο
σημαντικές σπορές της αρχαιότητας, σιτάρι, κριθάρι, κεχρί, όταν στον υπόλοιπο
κόσμο οι άνθρωποι έτρωγαν ακόμη τις σάρκες τους. Η Βασόρα, η Βενετία της
Ανατολής, που ιδρύθηκε από τον χαλίφη Ομάρ σε σημείο στρατηγικό στη συμβολή
του Τίγρη με τον Ευφράτη, έζησε για να δει πολλές μάχες και στις μέρες μας
ετοιμάζεται για άλλη μια.

Στον τόπο αυτό…

… δεν ζει μονάχα ο Σαντάμ, μα και οι απόγονοι των ανθρώπων που κάποτε ζούσαν
εκεί, σε εκείνα τα ποτάμια, στον ίσκιο των οπωροφόρων και των φοινικόδενδρων,
που έτρωγαν χουρμάδες και ρόδια, που έταζαν τα μωρά τους στη θεά Ιστάρ, που
υπάκουαν στους κώδικες του Χαμουραμπί, που έχτιζαν τα παλάτια του
Ναβουχοδονόσορα. Μπορούμε να αντικαταστήσουμε τον Σαντάμ, όχι όμως και αυτούς
τους ανθρώπους. Αυτοί είναι αναντικατάστατοι.