ΜΑΤΙΕΣ Με τα δώρα

Ο πατέρας μου – πάνε χρόνια που τον έχασα – γεννήθηκε στο Μιχαλίτσι της
Προύσας το 1909. Ορφάνεψε πολύ μικρός και βρέθηκε στο Ορφανοτροφείο της
Πριγκίπου, στην Πόλη. Και από ‘κει, το 1924, στην Αθήνα, πρόσφυγας. Για το
Μιχαλίτσι, δεν μου μιλούσε ποτέ. Δεν θυμόταν τίποτα. Εγώ, όμως, είχα διαβάσει
αρκετά πράγματα γι’ αυτό. Για την ίδρυσή του την εποχή του Βυζαντίου, για τους
3.500 Έλληνες, που ζούσαν εκεί, στις αρχές του 20ού αιώνα, για τον πλούτο του
(γεωργία, κτηνοτροφία, εμπόριο, μετάξι), για τα σχολεία του και πολλά άλλα.

Το Μιχαλίτσι, ήταν – και είναι – κάτι πολύ ουσιαστικό στη ζωή μου, αφού σ’
αυτή την κωμόπολη βρίσκονται οι ρίζες μου. Το ’79, είχα παρακαλέσει τον πατέρα
μου – «κρατιόταν», ακόμα, καλά, παρά τα 70 χρόνια του – να πάμε μια βόλτα ως
εκεί. Αρνήθηκε κατηγορηματικά. Σκέφτηκα να το επισκεφθώ εγώ, μόνος μου. Αλλ’
ώσπου να το αποφασίσω, πήρε ο Εβρέν την εξουσία και έτσι, δεδομένου ότι το ’76
είχα γράψει την «Τουρκία χωρίς φερετζέ», όπου μιλούσα για τη χούντα που
κυβερνούσε τη χώρα, έκλεισα τον δρόμο μου προς τα «άγια χώματα».

Πριν από 15 μέρες, ανέβηκα στη Θεσσαλονίκη, στον «Ιανό» του Νίκου Καρατζά, να
μιλήσω για το βιβλίο μου «Όλα είναι ένα ψέμα». Δέκα λεπτά πριν αρχίσει η
εκδήλωση κι ενώ συζητούσα με την Άλκη Ζέη, με πλησίασε ένας ψηλός ηλικιωμένος
άντρας, με γλυκιά φυσιογνωμία, μου είπε ότι ονομάζεται Χαλβατζόγλου και μου
παρέδωσε έναν μεγάλο φάκελο. «Περί τίνος πρόκειται;» ρώτησα. «Μέσα στον φάκελο
υπάρχουν τέσσερις φωτογραφίες. Δείχνουν την καθημερινή ζωή στο Μιχαλίτσι, τα
χρόνια που ήταν παιδί ο πατέρας σας…».

Μου ‘ρθε να πιάσω τα κλάματα! Άνοιξα τον φάκελο κι έβγαλα τις μαυρόασπρες
φωτογραφίες. Ένα παζάρι, με τους ανθρώπους να ψωνίζουν καρπούζια. Μια
γειτονιά, με τα σπιτάκια της. Εργαζόμενοι, με τα ρούχα της δουλειάς, στους
δρόμους. Και το Μιχαλίτσι ολόκληρο, από μακριά. Δεν μπόρεσα, τελικά να
συγκρατήσω τα δάκρυά μου. Οι φωτογραφίες αυτές, είναι το πιο πολύτιμο δώρο που
πήρα ποτέ.

* Οδυσσέας Χατζόπουλος. Παιδικός μου φίλος, εκδότης. Με ξαφνιάζει,
τελευταία, με ορισμένα υπέροχα πράγματα, που φτιάχνει, πληρώνοντας πολλά
εκατομμύρια, από την τσέπη του, αφού κανείς από την Πολιτεία δεν τον βοηθάει.
Έτσι, μετά την απαράμιλλη σειρά «Οι Έλληνες», που θα ‘πρεπε να βρίσκεται σε
όλες τις σχολικές κ.λπ. βιβλιοθήκες, να, μπροστά μας και η «Οδύσσεια» στα
ποντιακά! Έργο καταπληκτικό, έργο ζωής, από τον σπουδαίο Παύλο Κοτανίδη! Μέγα
δώρο! Με συγκίνησε ο σοφός γέροντας, όταν μίλησε για το μοναδικό βιβλίο του
στην Παλαιά Βουλή. Ελπίζω, η ποντιακή «Οδύσσεια» να ταξιδέψει παντού, στην
Ελλάδα και το εξωτερικό. Οι Πόντιοι, είναι εκατομμύρια. Και ξέρουν να εκτιμούν
ό,τι είναι σημαντικό.