ΡΟΥΜΠΕΝ ΜΠΛΑΝΤΕΣ Όταν η σάλσα στρατεύεται
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
4 λεπτά  |
 |
|
«Οι συνειρμοί που προκαλεί η λαϊκή λατινοαμερικάνικη μουσική είναι η απόδραση |
Η καλλιτεχνική αξία του Ρουμπέν Μπλάντες (Ruben Blades) έγκειται τόσο στις
νεωτεριστικές αντιλήψεις που κόμισε στις μεγάλες και ιστορικές λάτιν μπάντες
με τις οποίες, κατά καιρούς, συνεργάστηκε, όσο και στα μουσικά σχήματα που
εκείνος δημιούργησε εμπλουτίζοντας με ενορχηστρωτικές ιδέες και καινούργια
ηχοχρώματα την τεράστια γκάμα των μουσικών ιδιωματισμών που γεννήθηκαν ή
εξελίχθηκαν στις σύγχρονες μεγάλες πόλεις της Λατινικής Αμερικής αλλά και στα
λατίνικα γκέτο των βορειoαμερικανικών μεγαλουπόλεων.
Εκείνο όμως που του δίνει ξεχωριστή θέση σ’ αυτό το πολύχρωμο πολιτισμικό
σύμπαν, είναι ότι κατόρθωσε, μέσω της μαχόμενης στιχουργικής του, να πλουτίσει
με κοινωνικά μηνύματα το περιεχόμενο μιας μουσικής που, τουλάχιστον, ο δυτικός
ακροατής έχει μάθει να προσλαμβάνει και να καταναλώνει ως αποκλειστικά
χορευτική, μια μουσική με την οποία το δισκογραφικό μάρκετινγκ «χαϊδεύει», εδώ
και κάμποσα χρόνια, τον εφησυχασμό απέναντι στα συσσωρευμένα οικονομικά και
κοινωνικά προβλήματα της Λατινικής Αμερικής.
«Οι συνειρμοί που προκαλεί η λαϊκή λατινοαμερικανική μουσική είναι η απόδραση
προς τον εξωτισμό, τον αισθησιασμό και την κίνηση του σώματος, αφού πάντα
υπερτονίστηκε η ρυθμική της υπόσταση. Εγώ είμαι ένας από εκείνους που
επιχείρησαν να τονίσουν τις ιστορίες, τις εμπειρίες των ανθρώπων στις μεγάλες
πόλεις», έλεγε ο 55χρονος Παναμέζος μουσικός σε συνέντευξή του. Αναφερόταν
βέβαια στη salsa, στο πλέον δημοφιλές μουσικό ιδίωμα, κυρίως κουβανέζικης
προέλευσης, το οποίο επέλεξε για να γίνει το όχημα του πολιτικού του λόγου.
«Πράγματι», συνέχιζε, «ο χορός δεν είναι το παν, αλλά δεν νομίζω ότι μπορείς
να θέσεις πολιτικά ζητήματα, αν δεν ξέρεις να κουνάς το σώμα σου με τη
μουσική. Εδώ, αν δεν μπορείς να το κάνεις αυτό, είναι αδύνατον να κατανοήσεις
τα προβλήματα του κόσμου».
Ο Μπλάντες γεννήθηκε το 1948 σε μια μεσοαστική συνοικία στην πόλη του
Παναμά από πατέρα με καταγωγή από τις Αντίλες και Κουβανή μητέρα. Βρήκε πολύ
γρήγορα τον δρόμο για τη Νέα Υόρκη, παίρνοντας μαζί του τα βιβλία του Αλμπέρ
Καμί, του συγγραφέα που, όπως ισχυρίζεται, τον επηρέασε πιο πολύ στα εφηβικά
του χρόνια. Σπούδασε Νομικά στο Χάρβαρντ και η ρητορική του δεινότητα θυμίζει
καθηγητή Πανεπιστημίου. Το 1994 ίδρυσε ένα αριστερό κόμμα και ήρθε τρίτος στις
προεδρικές εκλογές στον Παναμά.
Έκανε τα πρώτα του βήματα στη δισκογραφία στη λαϊκή Fania, την δισκογραφική
της νεοϋορκέζικης salsa, και έγραψε μερικά από τα πιο δημοφιλή κομμάτια αυτής
της μουσικής. «Θα ήθελα πολύ να έχω γράψει κι εγώ ένα τραγούδι σαν το “Pedro
Navaja”», είχε πει κάποτε ο Κολομβιανός νομπελίστας Γκαμπριέλ Γκαρσία Μαρκές.
Ο Ρουμπέν Μπλάντες, με την απόλυτα αναγνωρίσιμη φωνή, υπήρξε ο ηθικός
αυτουργός μιας καινούργιας salsa, που κυρίως για το περιεχόμενό της
χαρακτηρίστηκε «salsa cosciente»: ενσυνείδητη, στρατευμένη, σε αντιδιαστολή με
την χορευτική salsa που συνήθως συνοδεύεται από το επίθετο calliente (καυτή).
Η μουσική του προκάλεσε δυσαρέσκεια στις ΗΠΑ, κυρίως για το γεγονός ότι οι
δίσκοι του πουλούσαν υπερβολικά, τη στιγμή που τα τραγούδια του «τιμούσαν
αυτούς που έδωσαν τη ζωή τους στον αγώνα ενάντια στον τύραννο», μιλούσαν για
«desaparesidos» (τους χιλιάδες εξαφανισμένους από τα φασιστικά καθεστώτα) και
για «τεθωρακισμένα του θανάτου». Για να μην αναφερθούμε στον τρόπο με τον
οποίο ο Ρουμπέν Μπλάντες προσπαθεί να κατανοήσει φαινόμενα όπως «αντάρτικο των
πόλεων», τα πικρά διλήμματα απεγνωσμένων από την εξαθλίωση ανθρώπων που
δολοφονούν κάποιον που γνωρίζουν μόνο από τις φωτογραφίες του. «Κανένας δεν
γεννιέται σημαδεμένος από τη μοίρα του. Η κάθε απόφαση δημιουργεί ένα
πεπρωμένο», λέει. «Στη Λατινική Αμερική έχουμε περάσει από πολύ δύσκολες
καταστάσεις. Νομίζω ότι πρέπει να επινοήσουμε πάλι τον ίδιο μας τον εαυτό».
Μουσική απόδραση
Ένας τόσο «μη τυπικός» salsero δεν θα μπορούσε παρά να οργανώσει την
απόδρασή του από το προφανές και στο επίπεδο της μουσικής φόρμας. Με τις
ιδιότυπες ορχήστρες του, άλλοτε κλασικίζουσας σύνθεσης και άλλοτε
εμπλουτισμένες με ηλεκτρικές κιθάρες και ηλεκτρονικά πληκτροφόρα, αναζητάει,
όπως λέει ο ίδιος, τις «άλλες πλευρές» της λατινοαμερικανικής μουσικής ψυχής.
Το υλικό του δεν αντλείται μόνο από τις μουσικές παραδόσεις της Νότιας
Αμερικής, από το Περού μέχρι την Κούβα, αλλά και από το nuevo tango του Άστορ
Πιατσόλα μέχρι την latin jazz και τις rock ιδιομορφίες του Λου Ριντ και του
Έλβις Κοστέλο. Στην τελευταία του εξαιρετική δισκογραφική δουλειά, «Mundo», ο
Μπλάντες πάει ακόμα πιο μακριά επινοώντας καινούργιες συνάφειες ανάμεσα στις
λατινικές καταβολές του και την αραβοανδαλουσιανή, την κέλτικη, τη
βραζιλιάνικη και τη δυτικοαφρικανική μουσική παράδοση, με κοινό άξονα έναν
ευφάνταστο αντιρατσιστικό λόγο.
INFO
Δισκογραφία
Bohemio y poeta (Fania, 1979)
Buscando America (Electra, 1984)
Ruben Blades y Son del Solar… Live (Electra, 1990)
Tiempos (Sony, 1999)
Mundo (Sony, 2002).
Google news
