Ο κλέψας του κλέψαντος

Παγκοσμιοποίηση; Ναι, αλλά καθόλου οικονομική (δηλαδή αμερικανική), αντίθετα
εντελώς καλλιτεχνική. Πόσοι έχουν ακούσει το όνομα Φαμπιάν Μπιελίνσκι; Και
πόσοι έχουν ακούσει για τον αργεντίνικο κινηματογράφο, τον εκλεκτότερο
φιλοξενούμενο των μεγάλων διεθνών φεστιβάλ; Σχεδόν ουδείς εκ των καταναλωτών
των φαστφουντάδικων multiplex. Και όμως, η σύγκριση οποιουδήποτε αμερικανικού
θρίλερ με τις «9 Βασίλισσες» εκ της Αργεντινής παραπέμπει στη σχέση Μιμής
Ντενίση με Καρυοφυλλιά Καραμπέτη. Να πω και το καλύτερο; Αν η «Λέσχη της
απάτης» του Ντέιβιντ Μάμετ είναι ένα από τα πιο απολαυστικά σασπένς που κάνουν
τον εγκέφαλό μας να αποταμιεύει τόση ηδονή όση προσφέρεται από μια βραδιά με
τη Μόνικα Μπελούτσι, τότε η ταινία του Μπιελίνσκι είναι δυο φορές πιο
απολαυστική.

Μπορεί να υπερβάλω. Μπορεί να το παρακάνω. Όμως επί 115 λεπτά δεν κουνήθηκα
ρούπι από τη θέση μου. Το χάρηκα, το καταβρόχθισα μονοκοπανιά και στο τέλος
έγλειψα και τα κόκαλα. Συμπυκνωμένο, οργανωμένο, ρυθμικό, ανατρεπτικό. Σε
κερδίζει με το μυαλό και όχι με τα κουμπούρια. The brains not the guns… man!
Ε, ψιτ, ακούει κανείς;

Το στόρι είναι εμπνευσμένο από τη «Λέσχη της απάτης». Δύο μικροαπατεώνες του
δρόμου διάγουν τα πάντα χωρίς να πληρώνουν δεκάρα. Δάσκαλος ο ένας, μαθητής ο
άλλος. Εξωτερικώς, η σχέση παραπέμπει στις ταινίες «Buddy – buddy» (ας τις
πούμε φιλικές ανδροπαρέες) του Χόλιγουντ. Περίπου σαν το «Χρώμα του χρήματος»
του Μάρτιν Σκορσέζε. Η γνώμη μου; Οι «9 Βασίλισσες» είναι καλύτερες.

Ένα μικρό παράδειγμα για να καταλάβετε το είδος της δουλειάς των δύο αυτών
απατεώνων. Παίρνεις χαρτονόμισμα των 50 ευρώ, το σκίζεις στην άκρη, το δίνεις
στον φίλο σου κι εκείνος με αυτό πληρώνει τον καφέ του και φεύγει παίρνοντας
τα ρέστα. Στη συνέχεια εσύ, με τη σκισμένη άκρη του ίδιου χαρτονομίσματος,
πίνεις τον καφέ σου και ζητάς τα ρέστα από το γκαρσόνι. Εκείνος βγαίνει από τα
ρούχα του – μα δεν με πληρώσατε, σου λέει. Εσύ επιμένεις και πάνω στον θυμό
σου ανοίγεις το πορτοφόλι σου και βγάζεις τη σχισμένη άκρη. Ο ιδιοκτήτης
επεμβαίνει, ψάχνει το ταμείο, βλέπει το σχισμένο χαρτονόμισμα, το επιστρέφει,
κερνάει τον καφέ και σου ζητάει χίλια συγγνώμη. Ωραία;

«9 Βασίλισσες». Τρέχουν με κατεύθυνση την πυραμίδα της απάτης

Στην αρχή ναι, στη συνέχεια καθόλου. Από τη μία κομπίνα στην άλλη, από το ένα
κόλπο στο άλλο, αλλά στο βάθος τούς περιμένουν δύο εφιάλτες. Ο πρώτος είναι η
υποψία. Άραγε ποιος από τους δύο θα τη φέρει στον άλλο; Ο δάσκαλος στον μαθητή
ή ο μαθητής στον δάσκαλο. Κάθε δουλειά έχει και τις δυσκολίες της. Ο δεύτερος,
ο μεγαλύτερος, απεικονίζεται μοναδικά σε μια σκηνή στην τουαλέτα. Όταν οι δύο
απατεώνες μετρούν τα χρήματα που πρόκειται να κερδίσουν προσεχώς από το μεγάλο
κόλπο της ζωής τους και, αντί για «τούβλα» με δολάρια, χρησιμοποιούν το πιο
ευτελές υλικό: χάρτινες πετσέτες. Που θα πει – κι εδώ είναι το ψητό – η
απαξίωση του χρήματος!

Σήμερα το λάχανο πωλείται ένα ευρώ. Με την πρώτη νεροποντή πάει στα δύο, στον
πόλεμο κάνει μια περιουσία και στον κήπο σου το «αγοράζεις» τσάμπα.

Ο τελικός προορισμός του χρήματος είναι η μαύρη τρύπα. Αποταμιεύεις για τα
γεράματά σου και στο τέλος τα τρώνε τα ανίψια σου. Τα πιο κλασικά παραδείγματα
της παγκοσμιοποιημένης Λέσχης της Απάτης ήταν η αλβανική πυραμίδα, η οδός
Σοφοκλέους και το πατατράκ των τραπεζών στην Αργεντινή. Τη μία μέρα ζάπλουτος,
την άλλη ρακένδυτος. Την μια χρονιά η οικονομία πετάει, την άλλη γκρεμίζεται.
Η σημειολογία του χρήματος είναι ο αέρας κοπανιστός!

Η Στυλιανοπούλου στην… Αλαμπάμα

Ό,τι είδατε, είδατε. Από εδώ και κάτω τον λόγο έχει η εταιρεία «Καραγιάννης –
Καρατζόπουλος παρουσιάζουν». Με πρώτη και καλύτερη τη Ρις Γουίδερσπουν στη
χαζοαμερικανική κομεντί «Sweet home Alabama», δηλαδή «Ο γάμος είναι της
μόδας», με σκηνοθέτη τον Άντι Τέναντ.

Πρόκειται περίπου σαν οι κάτοικοι της συμπαθούς Αλαμπάμας να παρακολουθούν με
βοοειδές βλέμμα ελληνική κωμωδία με πρωταγωνίστρια τη Δέσποινα Στυλιανοπούλου
σε ρόλο… ταξιτζούς. Αποτέλεσμα; Τώρα τι είναι αυτό που βλέπω; Ταινία ή UFO;
Να το κάνω πιο λιανά; Ωραία. Πρώτο κρατούμενο η Γουίδερσπουν. Να γελάσεις;
Ούτε μία στο εκατομμύριο. Να τη λιγουρευτείς; Ούτε μονάχος σε ξερονήσι.
Δεύτερο κρατούμενο, η διδακτική ιστοριούλα. Μια τύπισσα που προορίζεται να
κάνει καριέρα στη fashion βιομηχανία – ισοδύναμη με την Prada – πρόκειται να
συνάψει γάμο με τον μονάκριβο υιό της δημάρχου της Νέας Υόρκης. Έναν μπούλη
του κολεγίου που τρέμει στην ιδέα της μαμάς του, όπως τρέμει το φυλλοκάρδι
κάθε Αλβανού όταν πέφτει πάνω σε μπάτσο του Χρυσοχοΐδη.

«Ο γάμος είναι της μόδας». Ποιος είναι ο δυστυχής που θα παντρευτεί αυτό το κορίτσι;

Όμως για να πραγματοποιηθεί ο λαμπερός τούτος γάμος πρέπει προηγουμένως να
εξασφαλίσει το διαζύγιό της από τον πρώτο σύζυγο – από την πρώτη αμαρτία και
από τον πρώτο έρωτα -, έναν αραχτό τύπο που άφησε πίσω της στη γενέτειρα
Αλαμπάμα. Τι να κάνει; Μπαίνει σε αστραφτερό αυτοκίνητο και πετάγεται μέχρι
το… Νεραϊδοχώρι. Στο πιτς φιτίλι, σου λέει, θα τυλίξω τους βλάχους σε μια
λαδόκολλα. Όμως οι… βλάχοι είναι τίμιοι, αθώοι, ανιδιοτελείς και παλικάρια.
Ενώ εκείνη, ύστερα από τόσα χρόνια πρωτευουσιάνικης θητείας, είναι
αλλοτριωμένη, ξιπασμένη και αλαζονική. Που θα πει… παπούτσι από τον τόπο σου
και ας είναι μπαλωμένο.

Με απλά λόγια, ένα μόνο σας λέω. Το μόνο όφελος είναι πως ο δείκτης ευφυΐας
και χιούμορ εξηγούν τη δημοτικότητα του Τζορτζ Μπους Τζούνιορ. Απλό. Ψήφισαν
τον εξυπνότερο ανάμεσά τους. Αμ πως!

Η ώρα της Αγίας Οικογένειας

Αν οι «9 Βασίλισσες» είναι η τσόχα, η μπλόφα και η τράπουλα της εβδομάδας,
τότε το «L’ ora di religione» – «Το χαμόγελο της μητέρας μου» – είναι η γλώσσα
που βγάζουν οι μαθητές στο μάθημα των Θρησκευτικών. Περίπου ο αμετανόητος
αναρχικός του Cinema Italiano, ο Μάρκο Μπελόκιο, αντιστρέφει το δόγμα «πίστευε
και μη ερεύνα» στην αθεϊκή διαπίστωση «όσο ερευνάς λιγότερο πιστεύεις».

Είπαμε. Την εποχή της απόλυτης ιδεολογικής λειψυδρίας, μόνο μερικά φωτεινά –
καλλιτεχνικά – μυαλά μάς ραντίζουν με… άγιο ύδωρ. Ο Μπελόκιο εξακολουθεί να
είναι ένα από αυτά. Δεν είναι ο καλύτερος, ο λαμπερότερος και ο πιο
ευφάνταστος, αλλά ο αθεόφοβος είναι διαρκώς επί των επάλξεων και των
προκλήσεων. Το στόρι της ταινίας του – για να καταλάβετε – είναι τόσο
«βλάσφημο» για το Βατικανό και για όλες τις αξίες που στηρίζουν και συντηρούν
την… αγιοσύνη της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας όσο θα ήταν για μας τους
Ορθοδόξους η αποκάλυψη πως ο Χριστόδουλος ευλογεί θαύματα της Αγίας Αθανασίας
του Αιγάλεω. Που θα πει η… εμπορευματοποίηση της αγιοσύνης.

Δηλαδή, το Βατικανό πρόκειται να αγιοποιήσει τη νεκρή μητέρα ενός άθεου
καλλιτέχνη που δολοφονήθηκε από τον τρελό αδελφό του. Προς τούτο αρχίζουν
έρευνες και ανακρίσεις για να διευκρινιστεί μια μικρή λεπτομέρεια. Άραγε η
νεκρή πρόλαβε να συγχωρέσει τον μητροκτόνο ή δολοφονήθηκε στον ύπνο της; Στην
πρώτη περίπτωση αναγορεύεται… Αγία. Στη δεύτερη θα κάνει παρέα στα
σκουλήκια.

Οι έρευνες φέρνουν στο προσκήνιο εφιάλτες από το παρελθόν. Και οι εφιάλτες
αποκαθηλώνουν δύο μεγάλες αξίες: την οικογένεια και τη θρησκεία. Οι δύο
βασικοί θεσμοί που ενοποιούν τα υποκείμενα μιας κοινωνίας. Η μάνα – ως
αναπαραγωγική μήτρα αυτής της κοινωνίας – ήταν ένα ενοχλητικό… τίποτα. Και η
θρησκεία είναι η υπέρτατη εξουσία. Μέσω της (αγίας) μητέρας εξαγοράζονται
όνομα, φήμη και πλούτος. Μέσω του Θεού εξασφαλίζεται η ασυλία της Εκκλησίας.
Με λίγα λόγια, η Αγία Οικογένεια.

«Το χαμόγελο της μητέρας μου». Ένας από τους εικονιζόμενους έχει σκοτώσει τον… Θεό

Ο… θρασύτατος και βλάσφημος Μπελόκιο επιλέγει δύο δρόμους: του Κάφκα και του
θρίλερ. Δηλαδή, το παράλογο και την αστυνομική έρευνα. Παράλογη είναι η
αγιοποίηση μιας δύστυχης… χαζής γυναίκας και η σοβαρότητα με την οποία την
προσεγγίζουν οι κληρικοί. Παραλογισμός ακόμα είναι η διατήρηση της πιο
αραχνιασμένης παράδοσης. Έτσι το βλέπουμε εμείς απ’ έξω. Κι όμως συμβαίνει
δίπλα μας και το εκλαμβάνουμε ως απόλυτο φυσικό. Όλος αυτός ο παραλογισμός,
όλος αυτός ο βιασμός της Λογικής, του αυτονόητου, του φυσικού και του
ανθρώπινου μέτρου – λέει ο Μπελόκιο – πηγάζει από μια βαθιά ριζωμένη
μεταφυσική πίστη και διατηρείται από τη διαρκή συνωμοσία της Εκκλησίας με την
κοσμική εξουσία. Το αποτέλεσμα αυτής της συνωμοσίας είναι η λοβοτομή που
προκαλείται στον εγκέφαλο, στην επιστήμη και την εξέλιξη του ανθρώπινου
πολιτισμού.

Δύσκολο, δυσκοίλιο, αργό, επαναλαμβανόμενο, αλλά και ατμοσφαιρικό,
μυστηριώδες, σουρεαλιστικό και ενίοτε απρόβλεπτο. Ίσως το πιο τολμηρό
ιδεολογικό πόνημα που είδα τα τελευταία χρόνια με τη μορφή ενός θρίλερ. Και
είναι ευτύχημα. Να βλέπεις έναν παλιό φίλο, έναν παλιό εν όπλοις αδελφό να
αντιστέκεται όρθιος και να παραμένει πιστός και αφοσιωμένος στις ιδέες του.
Συμφωνείς, διαφωνείς μαζί του… μπράβο του!

Ο Ρίζος στο… καράτε

Αν η Ρις Γουίδερσπουν είναι κατώτερη μιας Δέσποινας Στυλιανοπούλου, τότε ο
Τζάκι Τσαν – στο «Tuxedo», το «Σμόκιν της συμφοράς», κάποιου Κέβιν Ντόνοβαν –
είναι δέκα φορές… χαμηλότερος από τον Νίκο Ρίζο!

«Το σμόκιν της συμφοράς». Γράψε λάθος. Τζάκι Τσαν της συμφοράς

Απλώς, φίλοι μου, ψαρώνουμε, επειδή τα εν λόγω τέρατα είναι made in Hollywood.
Αμερικανολιγούρια είμαστε, Αμερικανολιγούρια θα μείνουμε. Πάμε τώρα στο ψητό,
δηλαδή σ’ αυτή τη νερόβραστη σούπα εντός της οποίας κολυμπούν καράτε και…
κωμωδία. Ένας ταξιτζής – το πιο γρήγορο πιστόλι της πόλης, τον οποίο υποδύεται
ο Τζάκι Τσαν με… λίφτινγκ – προσλαμβάνεται ως σοφέρ ενός
πολυεκατομμυριούχου. Η συνέχεια είναι τόσο προβλέψιμη όσο είναι μεταξύ 2-4 το
μεσημέρι το τράφικ στη Σταδίου. Δηλαδή, ο άνθρωπος δεν είναι
πολυεκατομμυριούχος, αλλά πράκτωρ μυστικών υπηρεσιών και ο Τζάκι Τσαν δεν
είναι μόνο ταξιτζής, αλλά και (κυρίως) «μαύρη ζώνη» του καράτε. Ε και; Κάτι
πρέπει να συμβεί για να τσουλήσει η ταινία. Ο Τζάκι Τσαν ενδεδυμένος με το
σμόκιν του αφεντικού του παριστάνει τον πράκτορα και οι τρομοκράτες ορμούν για
να τον φάνε.

Και τον έφαγαν; Κορόιδο είναι; Το μόνο που εφαγώθη και μάλιστα απνευστί είναι
τα 7 ευρώ του εισιτηρίου. Αφού τα ‘θελε ο κώλος σου, καλά να πάθεις φίλε μου.
Κορόιδο, ε κορόιδο!

Καμία σχέση

Όση σχέση έχει το «Treasure planet» – «Ο πλανήτης των θησαυρών» – με το «Νησί
των θησαυρών» του Ρόμπερτ Λιούις Στίβενσον, άλλη τόσο έχω εγώ με την Ντίσνεϊ.
Απλώς οι άνθρωποί της μετέφεραν ίχνη, ψήγματα του θρυλικού μύθου και τα
εκτόξευσαν στο Διάστημα να κάνουν παρέα με γκάτζετς. Δηλαδή, ο μικρός Τζιμ με
το σκάφος του και με πλήρωμα εξωγήινων διασχίζει χιλιάδες έτη φωτός γεμάτα από
μαύρες τρύπες και αστρικές θύελλες. Όμως κάνει το λάθος να εμπιστευθεί έναν
χαρισματικό μάγειρα-ανθρωποειδές που στη συνέχεια αποδεικνύεται αντάρτης. Έτσι
η ανταρσία επιβάλλεται και ο έλεγχος του σκάφους περνάει στα χέρια τού…
μάγειρα. Η συνέχεια αυτονόητη.

«Ο πλανήτης των θησαυρών». Ουδεμία σχέση με Ρόμπερτ Λιούις Στίβενσον

Πάνω – κάτω αυτό είναι το στόρι του μοναδικού χριστουγεννιάτικου μποναμά που
εξέρχεται αυτό το επταήμερο. Και αν πρόκειται να πάτε, τότε κάνετε μου τη χάρη
να το δείτε στην αυθεντική του κόπια. Με τις φωνές τών Μπράιαν Μιούρεϊ, Τζόζεφ
Γκόρντον-Λέβιτ και Έμα Τόμσον. Έτσι και υποπέσετε στο σφάλμα να το δείτε στην
ελληνική μεταγλώττιση – με Κοντογιάννη, Μπίρο, Σκουρογιάννη – θα με θυμηθείτε.
Στο τέλος, τα νήπια θα την πληρώσουν.

Τα Oscar της εβδομάδας

Καλύτερης ταινίας: «9 Βασίλισσες»

Καλύτερου Μάμετ: Οι ίδιες… βασίλισσες

Σεναρίου – Σκηνοθεσίας: Φάμπιαν Μπιελίνσκι («Nueve Reinas»)

Ανδρικής ερμηνείας: Ρικάρντο Ντάριν, βασιλεύς των… Queens

Αθεϊσμού: «Το χαμόγελο της μητέρας μου»

Τόλμης: Μάρκο Μπελόκιο (με… χαμόγελο)

Βλαχοκωμωδίας: «Ο γάμος είναι της μόδας»

Ρένας Βλαχοπούλου: Η Ρις Γουίδερσπουν (του… γάμου)

Συμφοράς: «Το σμόκιν της συμφοράς»

Τζάκι Τσαν: Ο Τζάκι Τσαν