ΓΝΩΜΗ Πρώτα η καταστροφή, ύστερα η ηθική

Πέρασαν έξι μέρες ανάμεσα στην πρώτη έκκληση του δεξαμενόπλοιου «Prestige» για
βοήθεια και στη βύθισή του, 250 χιλιόμετρα από τις ακτές της Γαλικίας. Πριν
βυθιστεί το πλοίο, διέρρευσε μια ποσότητα πετρελαίου αρκετή για να μολύνει 200
χιλιόμετρα μιας περιοχής, που δικαίως ονομάστηκε Ακτή του Θανάτου.

Αυτές οι ακτές και αυτοί οι σκόπελοι είναι πλούσιοι σε ναυάγια και η τελευταία
οικολογική καταστροφή άφησε χωρίς δουλειά τους αλιείς θαλασσινών, χωρίς
θαλασσινά τους Ισπανούς εμπόρους και χωρίς μέλλον πολλά ψάρια και
θαλασσοπούλια. Όσο για τις απελπισμένες προσπάθειες των εθελοντών να
καθαρίσουν την περιοχή, επιβεβαιώνουν τη δύσκολη γκραμσιανή διαλεκτική ανάμεσα
στην αισιοδοξία της θέλησης και στην απαισιοδοξία της λογικής.

Κανείς δεν πολυασχολήθηκε αν το πλοίο πληρούσε τις απαραίτητες προϋποθέσεις
για να μεταφέρει πετρέλαιο. Όταν το «Prestige» εξέπεμψε το πρώτο SOS, οι αρχές
έσπευσαν να απομακρύνουν τους ναυτικούς, αλλά δεν έλαβαν κανένα μέτρο για το
απειλητικό φορτίο που μετέφερε. Την ώρα που ο υπουργός Αλιείας και Γεωργίας
έβγαινε στην τηλεόραση και αποσπούσε επαίνους για τις οικολογικές του
ευαισθησίες, οι κάτοικοι της περιοχής μπορούσαν να δουν το πετρέλαιο να
σκεπάζει πρώτα τη θάλασσα και ύστερα το έδαφος. Η επιλογή να απομακρυνθεί το
πλοίο προς τα διεθνή ύδατα έφερε στο προσκήνιο και άλλες ξένες εταιρείες
μεταφορών, που όσο απομάκρυναν την ωρολογιακή βόμβα από τις ισπανικές ακτές
τόσο την πλησίαζαν στις πορτογαλικές. Ένας πρωταγωνιστής του Μπρεχτ λέει:
«Πρώτα το στομάχι, ύστερα η ηθική». Λαμβάνοντας υπόψη την οικολογική
αναισθησία τόσο πολλών εξουσιών, θα μπορούσαμε να πούμε: «Πρώτα η καταστροφή,
ύστερα η ηθική». Αυτή τη στιγμή, μόνο ο καπετάνιος βρίσκεται στη φυλακή. Οι
υπόλοιποι υπεύθυνοι κυκλοφορούν ελεύθεροι.

Το σχόλιο του Ισπανού συγγραφέα Μανουέλ Βάθκεθ Μονταλμπάν δημοσιεύτηκε
στην εφημερίδα «Ρεπούμπλικα».