ΜΑΤΙΕΣ Απόρριψη

Το 1975, είχα πάρει σβάρνα όλους, σχεδόν, τους γύρω από την πρωτεύουσα δήμους
και έγραφα στα «ΝΕΑ» τις «Επαρχίες της Αθήνας». Μια έρευνα σκληρή, γιατί
σκληρά ήταν και τα προβλήματα που αντιμετώπιζε ο κοσμάκης: αυθαίρετα, νερό σε
βαρέλια, μόλυνση, ανεργία, σχολεία-παράγκες, άθλια συγκοινωνία κ.λπ. Την ίδια
έρευνα επανέλαβα το ’85 και το ’95. Τα προβλήματα, πια, φυσικά, ήταν λιγότερα.
Υπήρχε νερό, η μόλυνση είχε υποχωρήσει, οι τρώγλες του παρελθόντος είχαν
πέσει, σήκωναν το ωραίο μπόι τους πολλά καινούργια σχολεία. Είχε αυξηθεί,
όμως, η εγκληματικότητα. Και τα ναρκωτικά έδιναν και έπαιρναν.

Την περασμένη Κυριακή (27/10) διάβασα στην «Καθημερινή» ένα «κομμάτι» του Π.
Παπακωνσταντίνου. Δυνατό «κομμάτι». Για την «Ναυπηγοεπισκευαστική Ζώνη»
Περάματος, για το Κερατσίνι, την Κοκκινιά και το Περιστέρι. Σφίχτηκε η καρδιά
μου. Γιατί ξανάδα μπροστά μου τους «ξέμπαρκους ναύτες» που έγραφα με τον
Λεοντή, στα 1964.

Αλλά δεν είναι μόνο η απόγνωση των ανέργων που με συντάραξε. Είναι και τα
λόγια που είπαν όσοι μίλησαν με τον Παπακωνσταντίνου. Κουβέντες-«οργισμένο
κύμα». Για τους πάντες και για τα πάντα. Για τους δημοσιογράφους, τα κόμματα,
τους δήμους και – κυρίως – την κυβέρνηση. Αυτές οι κουβέντες, πράγματι, είναι
το «μήνυμα» που ψάχνουν τόσον καιρό οι μεν και οι δε, στα γραφεία τους…

Λέει ο Θανάσης Λαγουδάκης, μεταλλεργάτης: «Ο κόσμος δεν ψήφισε υπέρ της Ν.Δ.
Ψήφισε κατά του ΠΑΣΟΚ. Ειδικά στον β’ γύρο, πολλοί αριστεροί ψήφισαν τον
δεξιό. Υπάρχει μεγάλο αντιπασοκικό μένος. Στη Ζώνη, η ανεργία είναι
75%-80%…». Στα άκρα φτάνει ο Λευτέρης, που γεννήθηκε στον Καναδά από
Μυτιληνιούς γονείς. Φωνάζει. «Προσωπικά, δεν δίνω δεκάρα για τα κόμματα και
τους πολιτικούς. Και είναι πολλοί της ηλικίας μου που σκέφτονται σαν και μένα.
Εδώ, στο Πέραμα, αλλά και στη Μυτιλήνη, στην πόλη και στη Νομαρχία βγήκαν
δεξιοί. Στην Κοκκινιά αριστερός, στο Κερατσίνι πασόκος. Και λοιπόν; Μήπως όλοι
τους δεν μας κοροϊδεύουν; Ο Καραμανλής ήρθε στη Ζώνη και δεν πήγε να δει τους
εργάτες στο συνδικάτο…».

Ο Παναγιώτης, τεχνικός της ΔΕΗ, πάει το πράγμα ακόμα πιο μακριά κι εγώ
ανατριχιάζω: «Ήμουνα και στο Πολυτεχνείο… Κάθομαι και σκέπτομαι, μήπως θα
‘ταν καλύτερα να είχαμε μια χούντα. Με τη χούντα ξέρεις τον εχθρό σου, τον
παλεύεις, ελπίζεις ότι κάτι καλύτερο θα βγει μόλις τον ρίξεις. Τώρα, μ’ αυτήν
την υποκρισία, είναι όλοι εχθροί μας..».

Επικίνδυνες σκέψεις. Και δεν έχει άδικο η «Καθημερινή» που επισημαίνει στο
κύριο άρθρο της: «Στην “άλλη” Αθήνα, στην “άλλη” Ελλάδα, οι άνθρωποι βλέπουν
την ψήφο ως έκφραση δυσφορίας και μόνο. Το βάρος των προβλημάτων δεν τους
επιτρέπει άλλο μήνυμα από την αποστροφή – πρώτα προς την κυβέρνηση και μετά
προς κάθε πολιτική παράταξη. Κι αυτό δεν πρέπει να το ξεχνούν οι κομματικοί
αποκρυπτογράφοι των “μηνυμάτων”, όπως δεν πρέπει να υποβαθμίζουν την απειλή
από αυτή τη συνολική απόρριψη. Η απόσταση από το “δεν έχουμε ρατσισμό ακόμη”
μέχρι το “σκέπτομαι ότι θα ήταν καλύτερη μια χούντα” είναι μικρή – και οι
κίνδυνοι απ’ αυτή την απαξίωση της Δημοκρατίας τεράστιοι».