Ειδύλλια και μυθολογίες

Πίνακας της Μυρτώς Δεληβοριά (γκαλερί «Άστρα») από τη σειρά «Γαϊδουράκια του Οκτωβρίου». Ο θεατής αντικρύζει κατοικίδια ζώα να πρωταγωνιστούν σε παιδιότροπες αφηγήσεις

Είναι γοητευτικό για έναν συστηματικό φιλότεχνο να επισκέπτεται τις γκαλερί
και να αναζητά τις κρυφές διασυνδέσεις των εκθεμάτων, των ζωγράφων και όσων
υπάρχουν παραπίσω. Είναι σαν ένας περίπατος σ’ έναν «βροχόκηπο», φτιαγμένο από
το κλίμα, τα υλικά της γης και τη δυναμική του φυτού. Όλα έχουν τη χάρη του
Θεού, ακόμη και τα γαϊδουράγκαθα. Άλλοτε – όλο και τακτικότερα στα τελευταία
χρόνια – ο κήπος είναι καλλιεργημένο θερμοκήπιο, με τους συντελεστές
προκαθορισμένους από τους καλλιεργητές, οπότε η ομορφιά συχνά είναι πλαστική,
άοσμη και άγευστη.

Στις εκθέσεις της νέας σεζόν η πρώτη περίπτωση φαίνεται να παίρνει τα
πάνω της, στις αναγνωρισμένες γκαλερί τουλάχιστον, και αρκετές εκθέσεις
σχηματίζουν μια λυρική ενότητα που τράβηξε την προσοχή μας.

«Γαϊδουράκια του Οκτωβρίου» τιτλοφορεί τα μικρά έργα της (λάδια σε χαρτί,
γκαλερί «Άστρα», Ακρόπολη) η Μυρτώ Δεληβοριά, και ο θεατής αντικρύζει
κατοικίδια ζώα δίπλα σε βάρκες, νησάκια, αγίους, κήπους, κ.ά. να
πρωταγωνιστούν σε παιδιότροπες αφηγήσεις, σε μια ατμόσφαιρα ευχάριστη,
παραμυθένια.

Η Ελένη Καλοκύρη («Πουλιά από χρώμα», γκαλερί «Άνεμος», Κηφισιά) έχει ως λάιτ
μοτίφ τα πουλιά τα οποία ζωγραφίζει πάνω σε σύρματα με φόντο έρημα τοπία από
γήινα φθινοπωρινά χρώματα.

Η Λυδία Βενιέρη («Η Ωραία Κοιμωμένη Συνείδηση», γκαλερί «Τρία», Κολωνάκι)
εκθέτει μικρά γλυπτά μέσα σε γυάλες, καθώς και σειρά από ψηφιακές οθόνες.
Αφηγείται σύντομες παραμυθένιες ιστορίες, σαν φωτορομάντζο, με Καλούς, Κακούς,
Δράκους και Πρίγκιπες.

Ο Γιάννης Κόττης, τέλος, του οποίου το ώριμο έργο σχολιάσαμε εκτεταμένα
παλιότερα («Γλυκόπικρη παιδικότητα», 1998) επανέρχεται με κήπους, σκάλες,
πουλιά, παιδικά ποτιστηράκια, ονειροπόλους ναύτες, καράβια με ανοιχτά πανιά,
ζωγραφισμένα με πηχτό χρώμα πάνω σε μουσαμά.

Κάθε μια από τις τέσσερις εκθέσεις έχει τον δικό της μυθικό κόσμο, τα σύμβολα,
τις έμμονες ιδέες της, τις τεχνικές της, τον τρόπο να λέει ιστορίες από έργο
σε έργο.

Ταυτόχρονα, κάθε μια δηλώνει και ένα ευρύτερο υπόβαθρο, τον χώρο εμπειριών και
καταξίωσης. Κοντά στον κόσμο των βιβλίων, η Δεληβοριά και η Καλοκύρη
εικονογραφούν ιστορίες τις οποίες αισθάνονται πρώτα ως νοηματική αφήγηση:
πεζογραφικά και με λυρισμό η πρώτη, αποσπασματικά και μελαγχολικά η δεύτερη.
Ζωγράφος που εξομολογείται τη νοσταλγία του για την παιδική αφέλεια ο Κόττης,
δηλώνει τα σύμβολα-μοτίβα του, αφήνει τον θεατή να χτίσει αυτοσχεδιαστικούς
συνειρμούς, κερδίζει τη συμμετοχή και την αγάπη του. Με πολλές ανησυχίες ως
προς τα εκφραστικά υλικά της η Βενιέρη, μετεωρίζει το θέμα της ανάμεσα στη
νοσταλγία και την κριτική διάθεση, στο δρομολόγιο έρευνας του kitsch που την
απασχολεί εδώ και πολλά χρόνια.

Με όλους τους δυνατούς τρόπους, λοιπόν, οι τέσσερις ζωγράφοι στήνουν
αφηγήσεις, μικρές ιστορίες διαδοχικών εικόνων με ειδυλλιακό χαρακτήρα, σαν
παραμύθια για μεγάλους που ζητούν τη φυγή, τον ρομαντισμό, το όνειρο. Η
μυθολογία συμβόλων είναι μεν προσωπική, αλλά ευανάγνωστη, «φιλική προς τον
χρήστη».

Το βλέμμα του θεατή μοιάζει να έχει ενσωματωθεί μέσα στα έργα. Η υψηλή
μεταδοτικότητά τους τα κάνει να είναι όχι μόνο λόγος εικαστικός, αλλά και
«προφορικός», σαν φωνή ανθρώπινη που λέει εικονογραφημένες ιστορίες δίπλα στο
τζάκι.

Είναι μια όμορφη ομάδα εκθέσεων που αξίζει να την περπατήσει κανείς και να
ζήσει μια εικαστική ενότητα λυρική και ειδυλλιακή. Αρκετή μαυρίλα μάς αφήνουν
οι περισσότερες άλλες εκθέσεις.

Ως σύμπτωμα, αυτή η καλλιτεχνική τάση δηλώνει ασφυξία μεγαλούπολης, διάθεση
ονειρικής φυγής. Η βαθιά ρίζα της βρίσκεται στα ειδύλλια των ελληνιστικών μεγαλουπόλεων.

INFO

Λυδία Βενιέρη, «Η Ωραία Κοιμωμένη Συνείδηση» (φωτογραφίες, γλυπτά και
βίντεο), Γκαλερί «Τρία», Φωκυλίδου 3, τηλ. 010.3628230. Μέχρι 26 Οκτωβρίου.

Μυρτώ Δεληβοριά, «Τα γαϊδουράκια του Οκτωβρίου» (λάδια σε χαρτί,
μουσαμά και χειροποίητο χαρτί), Γκαλερί «Άστρα», Καρυατίδων 8, τηλ.
010.9220236. Μέχρι 2 Νοεμβρίου.

Ελένη Καλοκύρη, «Πουλιά από χρώμα» (ζωγραφικά τοπία), Γκαλερί «Άνεμος»,
Κυριαζή 36, Κηφισιά, τηλ. 010.8082027. Μέχρι 2 Νοεμβρίου.

Γιάννης Κόττης, Γκαλερί «Ζουμπουλάκη», Πλατεία Κολωνακίου 20, τηλ.
010.3608278. Μέχρι 6 Νοεμβρίου.