Βιβλιοθήκη… δόξης με σχεδόν άδεια ράφια

Στα αποψινά εγκαίνια της νέας Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας έχουν ληφθεί πρωτοφανή μέτρα ασφαλείας. Μόνο οι προσκεκλημένοι του Αιγύπτιου προέδρου, οι 50 ηγέτες και προσωπικότητες διεθνούς εμβέλειας, θα έχουν πρόσβαση στην τελετή

Σε καιρούς ξενοφοβίας και φονταμενταλισμού (ίσως και το γεγονός ότι ο Σαντάμ
Χουσεΐν είναι ένας από τους δωρητές του πολυδάπανου έργου), ο φόβος πιθανής
εκδήλωσης βίας ή προβοκάτσιας, έχει πυκνώσει τα έτσι κι αλλιώς αυστηρά μέτρα
προστασίας των εγκαινίων της Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας.

Η πολεμική σύρραξη Ισραήλ και Παλαιστινίων είχε ματαιώσει τον περασμένο
Απρίλιο τα εγκαίνια. Έξι μήνες μετά, κι ενώ η Αίγυπτος διεκδικεί την
εξωστρέφειά της καθώς βρίσκεται στο κέντρο του ισλαμικού κόσμου, η ευρύτερη
περιοχή δεν έχει «ησυχάσει». Γι’ αυτό και στην αποψινή τελετή των εγκαινίων
αυτού του ιστορικού έργου, που συνδέει τον σύγχρονο κόσμο με τον αρχαίο (ήταν
η πρώτη βιβλιοθήκη που συγκέντρωνε το σύνολο τής ώς τότε παγκόσμιας γνώσης),
είναι φυσικό να έχουν ληφθεί πρωτοφανή μέτρα ασφαλείας. Μόνο οι προσκεκλημένοι
του Αιγύπτιου προέδρου, οι 50 ηγέτες και προσωπικότητες διεθνούς εμβέλειας, θα
έχουν πρόσβαση στην τελετή. Κανείς άλλος – ούτε δημοσιογράφοι (παρά μόνο η
αιγυπτιακή κρατική τηλεόραση και ο επίσημος φωτογράφος της Αιγυπτιακής
Προεδρίας) – δεν θα έχει τη δυνατότητα να παρακολουθήσει την τελετή. Ειδική
μέριμνα υπήρξε για τους Έλληνες της Αλεξάνδρειας οι οποίοι θα δουν την
εκδήλωση από videowall, που έχει στηθεί στους κήπους ενός αρχοντικού.

Η oυμανιστική κιβωτός της αναγεννημένης αρχαίας βιβλιοθήκης τυπικά και
συμβολικά ανοίγει απόψε με την παρουσία προέδρων, πρωθυπουργών και
προσωπικοτήτων απ’ όλο τον κόσμο και με έντονο ελληνοκεντρικό ενδιαφέρον.
Έμφαση δίνεται στις επίσημες ελληνικές παρουσίες. Όχι μόνο διότι αναπόφευκτα η
Bibliotheca Alexandrina μας οδηγεί στην αρχαία Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας και
τους προαιώνιους δεσμούς της με την Ελλάδα, αλλά και διότι η χώρα μας
πρωτοστάτησε και υποστήριξε οικονομικά τη δημιουργία της νέας Βιβλιοθήκης της
Αλεξάνδρειας.

Η χάλκινη προτομή του Μεγάλου Αλεξάνδρου, έργο του γλύπτη Γιάννη Παππά, θα είναι το συμβολικό δώρο της ελληνικής κυβέρνησης προς τη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας, που θα αποτελέσει και ένα από τα μόνιμα εκθέματά της

Από ελληνικής πλευράς θα παραστούν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ.
Κωνσταντίνος Στεφανόπουλος, μαζί με τους υπουργούς Γιώργο Παπανδρέου και
Ευάγγελο Βενιζέλο, και η κ. Μαριάννα Βαρδινογιάννη, μέλος στο Δ.Σ. Καλεσμένοι
του προεδρικού ζεύγους της Αιγύπτου Μοχάμετ και Σούζαν Μπουμπάρακ είναι μεταξύ
άλλων ο Γάλλος πρόεδρος Ζακ Σιράκ, ο πρίγκιπας Κάρολος της Αγγλίας, η
βασίλισσα της Ισπανίας Σοφία, της Σουηδίας Σίλβια, ο γενικός διευθυντής της
Ουνέσκο (υπό την αιγίδα της πραγματοποιήθηκε η αναβίωση της αρχαίας
Βιβλιοθήκης) Κοϊχίρο Ματσούρα, ο Ουμπέρτο Έκο, ο νομπελίστας Γουόλε Σογίνκα
και άλλες σημαντικές προσωπικότητες.

Πέντε μέρες μετά την τελετή των εγκαινίων η Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας θα
είναι επισκέψιμη και για τους… κοινούς θνητούς. Η πολύωρη περιπλάνηση στους
δαιδαλώδεις χώρους της θα προκαλέσει αντικρουόμενες εντυπώσεις. Τα χιλιάδες
μιλίων ράφια, σχεδόν άδεια από βιβλία, θα βρουν αρνητικούς σχολιαστές. Η
χωρητικότητα της Βιβλιοθήκης μπορεί να «στεγάσει» περισσότερα από οκτώ
εκατομμύρια βιβλία. Τώρα όμως καλύπτεται μόνον από 230.000 τίτλους βιβλίων, κι
ανάμεσά τους η βιβλιογραφία για την πριγκίπισσα Νταϊάνα, εγχειρίδια του τύπου
«Φτιάξ’ το μόνος σου», αλλά και βιβλία για την αρχαία ιατρική.

Σε μιά Βιβλιοθήκη-σύμβολο επιστημονικής μεθόδου και λογικής, ένα ίδρυμα που
θεωρείται μοναδικό κίνητρο για επιστημονικές έρευνες, αυτή η «φτώχεια» έστω
και προσωρινή (υπολογίζεται πως το περιεχόμενό της θα ολοκληρωθεί σε 20
χρόνια) αφήνει περιθώρια ειρωνικών σχολιασμών και ήδη εκφράζεται ένας
σκεπτικισμός. Η σχετικά μικρή στοίβα από παλιά χαρτόδετα βιβλία βρίσκεται σε
απόλυτη αντίθεση με τα 500.000 πολύτιμα χειρόγραφα που υπήρχαν κάποτε:
αυθεντικά έργα του Αρχιμήδη, του Σοφοκλή, του Αριστοτέλη, οι πρώτοι χάρτες του
κόσμου από τον Πτολεμαίο τον Αλεξανδρινό.

Διφορούμενο είναι και το γεγονός ότι στην Bibliotheca Alexandrina ο
ενδιαφερόμενος θα μπορεί να βρει απαγορευμένα στον ισλαμικό κόσμο βιβλία όπως
τους «Σατανικούς στίχους» του Σάλμαν Ρούσντι. Το ότι δηλαδή ένα βιβλίο
προσβάσιμο στη Βιβλιοθήκη απαγορεύεται έξω από αυτήν μπορεί να ιδωθεί με
αίσθημα υποκρισίας ή να δώσει στον χώρο τον συμβολισμό του καταφυγίου της
ελευθερίας της διανόησης.

Η ψηφιακή πτέρυγα, από όπου οι χρήστες θα μπορούν να βλέπουν
ηλεκτρονικά την εκδοχή αρχαίων χειρογράφων, τονώνει την επανίδρυση μιας
Βιβλιοθήκης, που φιλοδοξεί στον σύγχρονο κόσμο να γίνει ένα εργαλείο
επιστημονικής έρευνας και να παίξει τον ρόλο της ουμανιστικής κιβωτού.
Υπολογίζεται ότι στην πλήρη ανάπτυξή της θα στεγάζει περισσότερα από οκτώ
εκατομμύρια βιβλία, 4.000 περιοδικά, 50.000 χειρόγραφα και σπάνια βιβλία,
50.000 χάρτες και 50.000 αρχεία ηλεκτρονικού υλικού. Εντυπωσιακά είναι και τα
νούμερα αυτού του πολυδάπανου έργου, κόστους κοντά 200 εκατομμυρίων ευρώ,
εμβαδού 69.000 τ.μ., με 13 ορόφους πάνω και κάτω από τη γη, με 5 ερευνητικά
κέντρα, 3 μουσεία (Αρχαιολογικό – Ελληνιστικό, Επιστημών και Καλλιγραφίας), 5
γκαλερί, ταινιοθήκη, δισκοθήκη, αμφιθέατρο 3.200 θέσεων, συνεδριακό κέντρο, πλανητάριο.

Το μέγεθος μετράει

Περισσότερα από 18 εκατομμύρια βιβλία, 54 εκατομμύρια έγγραφα, 12
εκατομμύρια φωτογραφίες και 4,5 εκατομμύρια χάρτες φιλοξενούνται στη
Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου, τη μεγαλύτερη βιβλιοθήκη του κόσμου!

Με έδρα την Ουάσιγκτον, η Βιβλιοθήκη στην οποία βρίσκει κανείς πληροφορίες
για… τα πάντα, διαθέτει τα στοιχεία της και ηλεκτρονικά. Αμερικανική
ιστορία, διεθνείς σχέσεις, ιστορία, επιστήμη, τέχνη και πληροφορίες για όλες
τις χώρες του κόσμου, από το Αφγανιστάν και τη Δομινικανή Δημοκρατία, μέχρι το
Σουδάν, το Θιβέτ και τις Παρθένους Νήσους, δημόσια έγγραφα, οι νόμοι και οι
αναθεωρήσεις τους είναι μερικοί μόνο από τους τομείς που καλύπτει η Βιβλιοθήκη
του Κογκρέσου.

Ενδεικτικό του μεγέθους των πληροφοριών που διαθέτει είναι το γεγονός ότι
μόνο για τον τομέα της αμερικανικής ιστορίας είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά
περισσότερα από επτά εκατομμύρια έγγραφα, που προέρχονται από εκατό
διαφορετικές ιστορικές συλλογές.

Ανεξάντλητη πηγή πληροφοριών είναι η Βρετανική Εθνική Βιβλιοθήκη, από τις
μεγαλύτερες στον κόσμο. Περισσότερα από 150 εκατομμύρια κείμενα για κάθε εποχή
του πολιτισμού μας, ιστορικά ντοκουμέντα, αλλά και πρόσφατες πληροφορίες για
την επιστήμη, την τεχνολογία, την οικονομία φιλοξενούνται εδώ.

Είκοσι βιβλιοθήκες σε μία ενώνει το Smithsonian Institute της Ουάσιγκτον,
υποστηρίζοντας το υλικό του και με επιλεγμένες συλλογές οι οποίες είναι
ηλεκτρονικά διαθέσιμες. Οι βιβλιοθήκες του, μεταξύ των οποίων
συμπεριλαμβάνεται βιβλιοθήκη φυσικής ιστορίας, βοτανολογίας, τέχνης, ιστορίας,
πολιτισμού, λειτουργούν ως ακαδημαϊκές και ως δημόσιες, ενώ με σύγχρονες
μεθόδους συντηρούνται κάπου 1,5 εκατομμύρια βιβλία και χειρόγραφα.

Για τους «δικτυωμένους» φαν του Ίντερνετ, υπάρχει και η… Δημόσια
Βιβλιοθήκη του Ίντερνετ (Internet Public Library), όπου μπορεί να βρει κανείς
από καταλόγους με τηλέφωνα και διευθύνσεις, μέχρι εγκυκλοπαίδειες, περιοδικά
και φυσικά… βιβλία.

LINKS

http: //www.loc.gov

http: //www.bl.uk

http: //www.sil.si.edu

http: //www.ipl.org.