Αβίαστες μνήμες νοθείας

Ήταν τόσο δύσκολα τα εφηβικά και τα πρώτα νεανικά χρόνια της γενιάς μου,
φορτωμένα μιζέρια, ανέχεια, διωγμούς, αποκλεισμούς, εξορίες γονέων, προδοσίες
συγγενών, περιφρόνηση αρχόντων και ημιμάθεια δασκάλων που καμιά δύναμη, ούτε
και απόσταση ασφαλείας, μπορεί να μεταποιήσει τα πέτρινα αυτά χρόνια ούτε καν
σε ελαφρόπετρες. Μεγάλα κοτρόνια κουβαλήσαμε σε αχαμνές πλάτες. Αύριο
ψηφίζουμε για να εκλέξουμε τοπικούς άρχοντες. Ελεύθερα, ελπίζω, η πλειονότητα
απροκατάληπτα, με όλες τις απόψεις ελεύθερα αναπτυγμένες, με όλο το ιδεολογικό
φάσμα ανεμπόδιστο να διακηρύσσει τις ιδέες του και τα προγράμματά του.

Δεν ήταν έτσι το τοπίο πριν από μισόν αιώνα. Δυστύχησα να δω μετά την Κατοχή
σε σκοτεινές εποχές στην ελληνική επαρχία κομματάρχη να οδηγεί τους ψηφοφόρους
στο εκλογικό τμήμα δεμένους με τριχιά!! Δυστύχησα να παρακολουθήσω στη
διάρκεια του Εμφυλίου και λίγο ύστερα από αυτόν να λειτουργεί το πανούργο
σύστημα του «ταξιδεύοντος» ψηφοδελτίου. Αξίζει κανείς να αναμνησθεί αυτού του
δαιμόνιου νεοελληνικού μηχανισμού νοθείας. Ξημερώματα ο κομματικός
αντιπρόσωπος, πριν ανοίξουν οι κάλπες, κατόρθωνε (πράγμα όχι δύσκολο πιθανόν
και σήμερα) να υφαρπάξει έναν σφραγισμένο από τον δικαστικό αντιπρόσωπο
φάκελο. Αυτός ο σφραγισμένος φάκελος διοχετευόταν σε έναν συνεργάτη τού
κομματάρχη έξω από το εκλογικό τμήμα. Ο κομματάρχης εγκατεστημένος στο
στρατηγείο του έβαζε μέσα στον φάκελο ένα ψηφοδέλτιο του κόμματός του με
σταυρό στον εκλεκτό του κομματάρχη υποψήφιο. Ο φάκελος έκλεινε και ένας
συνεργάτης πήγαινε και τον έδινε στον ψηφοφόρο, που είτε εθεωρείτο αβέβαιος
είτε είχε ζητήσει προσεχές ρουσφέτι κ.λπ. Εκείνος τον έβαζε στην τσέπη του,
πήγαινε στο εκλογικό τμήμα, παραλάμβανε από τον δικαστικό αντιπρόσωπο τα
ψηφοδέλτια και τον φάκελο με τη σφραγίδα και αποσυρόταν στο παραβάν. Έβαζε
στην τσέπη του τον κενό φάκελο, έβγαζε τον κλειστό που είχε παραλάβει και αφού
έβγαινε από το παραβάν τον έριχνε στην κάλπη. Έβγαινε από το τμήμα και
παρέδιδε στον συνεργάτη τού κομματάρχη τον κενό σφραγισμένο φάκελο. Ο φάκελος
πήγαινε στον κομματάρχη, έβαζε μέσα το σταυρωμένο ψηφοδέλτιο και τον παρέδιδαν
σε άλλον ψηφοφόρο και έτσι συνεχώς, ώστε ο κομματάρχης ήξερε μέχρις ενός ποιος
ψήφισε τον εκλεκτό του, αλλά και ο ψηφοφόρος που είχε μετάσχει προσωπικώς στη
στημένη μηχανή είχε «χειροπιαστή» απόδειξη ότι είχε κάνει το καθήκον του (!)
και ανέμενε και απαιτούσε το υπεσχημένο ρουσφέτι. Αν υποπτευθεί κανείς ότι
όλοι οι κομματάρχες εκπρόσωποι υποψηφίων όλων των κομμάτων έκαναν το ίδιο
ακριβώς, πρέπει να ομολογήσουμε πως τα εκλογικά κέντρα και οι κάλπες με την
ταινία ασφαλείας ήταν το υποκριτικότερο πρόσχημα ελεύθερης εκδήλωσης της
λαϊκής κυριαρχίας. Η μυστικότητα της ψηφοφορίας είχε καταστρατηγηθεί εκ των
προτέρων.

Το 1961 ήμουν στρατευμένος και παρ’ όλο που δεν είχαμε στο Στρατόπεδο Κορίνθου
ορκιστεί μάς τσουβάλιασαν σ’ ένα Τζέιμς και μας πήγανε σε ένα ορεινό χωριό
πάνω από το Κιάτο (ας μην αναφέρω όνομα). Μόλις φθάσαμε, μας υποδέχθηκε ένας
λοχαγός των ΤΕΑ και μας είπε: «Στραβάδια, είστε ελεύθεροι να σεργιανίσετε, να
κυνηγήσετε και να πηδήξετε, την κάλπη εδώ στο χωριό θα την κουμαντάρω εγώ και
οι ΤΕΑτζήδες. Αν έχετε λεφτά, νοικιάστε κανένα δωμάτιο στο χωριό και κάντε το
κέφι σας. Η πατρίς γρηγορεί με τους ενόπλους πολίτες της». Επικεφαλής μας ήταν
ένα καλό παιδί Λοχίας. Λούφαξε και μας συμβούλεψε να εξαφανιστούμε. Αφού
καταλύσαμε σε μια αίθουσα του σχολείου και μερικοί σε κάποια αξιοπρεπή δωμάτια
στο χωριό, αρχίσαμε τις τσάρκες στα γύρω δάση και τα αραλίκια στον μικρό
καφενέ. Είχαμε φθάσει στον τόπο που θα έπρεπε να διαφυλάξουμε, και μάλιστα με
τα όπλα μας, την ειρηνική και νόμιμη διαδικασία των εκλογών. Τα ξημερώματα της
Κυριακής ο εν λόγω τοπικός στρατιωτικός δικτατορίσκος εγκαταστάθηκε δίπλα στον
φοβισμένο δικαστικό αντιπρόσωπο και πρώτοι κληθήκαμε οι πέντε φαντάροι με τον
Λοχία να ψηφίσουμε! Ο γραμματέας έγραψε τα ονόματά μας στον κατάλογο,
υπογράψαμε και ο δικτατορίσκος χωρίς δισταγμό και μπροστά στον δικαστικό
αντιπρόσωπο έβαλε έξι έτοιμα ψηφοδέλτια μέσα στους σφραγισμένους φακέλους και
αφού έβγαλε τη γλώσσα του και τους σάλιωσε, τους έκλεισε και με μια ηγεμονική
χειρονομία τούς έριξε στην κάλπη, λέγοντας: «Ασκήσατε, στραβάδια, το
δημοκρατικό σας δικαίωμα»! Ο Λοχίας μάς απομάκρυνε και αρχίσαμε έως το βράδυ
που έκλεισαν οι κάλπες τις τσάρκες και τη λούφα.

Όταν κατά τις 10 το βράδυ είχε τελειώσει η καταμέτρηση (οι ψηφοφόροι του ενός
και μοναδικού τμήματος δεν ξεπερνούσαν τους 100), ο δικτατορίσκος αξιωματικός
του ελληνικού στρατού πετάχτηκε έξω από το τμήμα κρατώντας το περίστροφό του
στο δεξί χέρι, ουρλιάζοντας: «Το τζιπ, το τζιπ, θα τον προλάβω τον ρουφιάνο,
τον προδότη, τον βούλγαρο»! Από τις συζητήσεις αντιληφθήκαμε πως μέσα στην
κάλπη είχε βρεθεί ένα ψηφοδέλτιο της ΕΔΑ. Επειδή, όπως φαίνεται, είχε
λειτουργήσει με τους άλλους ψηφοφόρους η παραπάνω περιγραφόμενη αλυσίδα,
αντιλήφθηκαν πως η «μιαρή» ψήφος είχε έλθει από ψηφοφόρο μη ελεγχόμενο, από
κάποιον που είχε έλθει από αλλού, ψήφισε και έφυγε. Εξ ου και η «εκστρατεία»
εναντίον του. Πράγματι έφθασε ένα τζιπ, το καβάλησαν κυριολεκτικά ο
κουμπουροφόρος Λοχαγός και δύο ή τρεις χωρικοί των ΤΕΑ, με τις καραμπίνες
τους. Έφυγαν κατηφορίζοντας και βρίζοντας προς το Κιάτο. Γύρισαν σε μιαν ώρα
άπρακτοι και ο δυστυχής ψηφοφόρος γλίτωσε το άγριο ξύλο που του ετοίμαζαν,
ήξεραν όμως ακριβώς το όνομά του και ομολογώ δεν γνωρίζω τι του επεφύλαξε το
κράτος των άλλων φακέλων. Την άλλη ημέρα το πρωί μάθαμε και τι είχαμε ψηφίσει!
Πλην του μιαρού ψηφοδελτίου, όλα τα άλλα ψηφοδέλτια και τα δικά μας έξι είχαν
σταυρό στον υποψήφιο βουλευτή Κορίνθου Κωνσταντίνο Μανιαδάκη, ναι, και τον
παλιό υπουργό του Μεταξά, τον υπουργό της Ασφαλείας, με τον πάγο και το
ρετσινόλαδο, που το 1961 μετείχε στον συνδυασμό Κορινθίας της ΕΡΕ.

Δεν γνωρίζω αν, όπως τότε ειπώθηκε, ψήφισαν τα δέντρα και οι πεθαμένοι. Μπορώ
να μαρτυρήσω πάντως πως τουλάχιστον στο μικρό χωριό της Κορινθίας τον Οκτώβριο
του 1961 οι άνθρωποι ψήφισαν σαν πεθαμένοι, σαν τις νεκρές ψυχές του Γκόγκολ.
Για να αντιληφθεί κανείς το μπάχαλο και για να κλείσω κάπως ιλαρά το σκοτεινό
αυτό τραυματικό σύμπτωμα, θα πω ότι εγώ, εκμεταλλευόμενος τη γενική λούφα και
ήσυχος γιατί τα χαρτιά μου (πατέρας αριστερός, πρώην εξόριστος, θείος αντάρτης
του Άρη και ο ίδιος στιγματισμένος συνδικαλιστής και μέλος της ΔΕΣΠΑ ως
φοιτητής – πρόεδρος ο Απόστολος Κακλαμάνης, υπεύθυνος Δημοσίων Σχέσεων ο
Ανδρέας Λεντάκης), επειδή δεν είχαμε ορκιστεί, δεν είχαν φθάσει στο Α2, είχα
το θράσος να τηλεφωνήσω στην τότε μνηστή μου και μέλλουσα σύζυγό μου να έρθει
να με συναντήσει στο χωριό. Εκείνη, αφού ψήφισε πρωί πρωί, έφθασε κατά τις
έντεκα στο χωριό. Έγινε με αφοπλιστική συντροφικότητα δεκτή από τους
συναδέλφους, της δόθηκε καραβάνα και κύπελλο, έφαγε μαζί μας συσσίτιο, τη
Δευτέρα το πρωί μοιράστηκε μαζί μας το τσάι και το σταφιδόψωμο και όταν
πέρασαν τα Τζέιμς να μας μαζέψουν ο «ιπποτικότατος» Λοχαγός της νοθείας, τη
φόρτωσε σε ένα επιταγμένο λεωφορείο που κατέβαζε στρατιώτες από την πιο ορεινή
Γκούρα και την άφησε στο Κιάτο, στο ΚΤΕΛ. Ήταν η εποχή της μεγάλης δόξας της
Βουγιουκλάκη και των ταινιών της και το φανταρίστικο χιούμορ, παίζοντας με την
ταινία της λαϊκής σταρ, χαρακτήρισε την απροσδόκητη γυναικεία παρουσία στην
εκλογική μας ευνουχισμένη λούφα: «Η Ναυσικά στον στρατό».

Κακά τα ψέματα, στα σαράντα χρόνια που πέρασαν κάναμε εκατό χρόνια δημοκρατικό δρόμο.