Στο Αμήν… αναστήλωση

Μονάχα σύγχυση προκαλεί σήμερα στον θεατή η κατάσταση του διπλού αναλημματικού τοίχου της δυτικής παρόδου στη γωνία του Διονυσιακού Θεάτρου. Αριστερά, ό,τι μένει από την αρχική επένδυση με λευκό λίθο, στο κέντρο οι σκουρόχρωμοι κροκαλοπαγείς λίθοι

Η αποκατάσταση του Θεάτρου του Διονύσου, στη σκιά της Ακρόπολης, άρχισε από
τις άκρες, με τη μερική αναστήλωση δύο αναλημματικών τοίχων. Πρόκειται, όμως,
να κορυφωθεί με την πλήρη αναστήλωση των δύο κεντρικών κερκίδων. Στόχος, η
στερέωση, αλλά και η αποκατάσταση της ισορροπίας, της τρίτης διάστασης του
κοίλου του πρώτου τη τάξει ελληνικού θεάτρου, που πρώτο άκουσε τα έργα των
αρχαίων Ελλήνων τραγικών ποιητών.

Δεν υπάρχει αρχαίο ελληνικό θέατρο που να μην παρουσιάζει σήμερα κάποιο
ακρωτηριασμό στις έξω άκρες του πετάλου του κοίλου που σχηματιζόταν τεχνητά με
επιχωματώσεις και ισχυρούς αναλημματικούς τοίχους. Στο Διονυσιακό Θέατρο όμως,
παρά τον διπλό αναλημματικό τοίχο που είχε ανεγερθεί την εποχή του Λυκούργου,
τον 4ο αι. π.Χ., κατάρρευση και αποξήλωση του υλικού έχουν φθάσει σχεδόν ώς το
σημείο της ισοπέδωσης των άκρων. Σώθηκαν μόνο δυο τρεις στρώσεις της
εξωτερικής παρειάς, που ήταν χτισμένη από μεγάλους λευκούς λιθόπλινθους. Η
βροχή παρέσυρε το γυμνό χώμα της επιχωμάτωσης και έφθειρε ανεπανόρθωτα και τον
εσωτερικό αναλημματικό τοίχο που είναι φτιαγμένος από έναν ευδιάλυτο
κροκαλοπαγή λίθο. Έκθετα σε καταρρεύσεις ήταν και τα ελάχιστα σωζόμενα τμήματα
του μεσαιωνικού τείχους της Αθήνας του Ριζόκαστρου που είχε θεμελιωθεί τον 13ο
αιώνα πάνω στο ανάλημμα.

Η περισυλλογή του διαλυμένου υλικού αυτού του τμήματος του θεάτρου και η
ανάγκη να στερεωθεί ό,τι σώθηκε στη θέση του δημιούργησε την πρώτη προϋπόθεση
της αποκατάστασης. Η δεύτερη προϋπόθεση ήταν να ανοιχθεί ένα κλειστό νταμάρι
για την προμήθεια της ίδιας πέτρας με την αρχαία, του πειραϊκού ακτίτη, για τη
συμπλήρωση των κενών. Η πρώτη γενναία αναστήλωση – ξεκίνησε στη γωνία της
ανατολικής παρόδου και ολοκληρώνεται τώρα – απαίτησε εξωτερικά την προσθήκη
176 νέων λίθων 65Χ45 εκ., ενώ εσωτερικά πολλά κενά καλύφθηκαν με τεχνητό λίθο.

Η μελέτη για την αποκατάσταση και του αναλημματικού τοίχου της παρόδου
στη δυτική πλευρά, που παρουσίασαν ο έφορος Αρχαιοτήτων Αλέξανδρος Μαντής και
η αρχιτέκτων Αθηνά Σαμαρά, είναι πιο ήπια. Σε μήκος 10,5 μ. προβλέπει την
προσθήκη 76 μεγάλων νέων λιθόπλινθων εξωτερικά και τη συγκόλληση και
επανατοποθέτηση 80 αρχαίων λίθων εσωτερικά, προβλέπει την τοποθέτηση 22
τεχνητών λίθων και την επιχωμάτωση του κενού, μεταξύ τους. Οι προτάσεις
εγκρίθηκαν ομόφωνα από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, με μια παρατήρηση:
Θα πρέπει να ληφθεί κάθε μέριμνα για την προστασία των ελάχιστων κατάλοιπων –
των θεμελίων του Ριζόκαστρου και μιας βυζαντινής οικίας, που σώζονται, αφού σε
προηγούμενες εποχές, το μεσαιωνικό τείχος είχε εκληφθεί λανθασμένα ως
μεταγενέστερη προσθήκη και αποξηλώθηκε. Οι πρώτες πληροφορίες για την πιο
εντυπωσιακή αποκατάσταση των δυο κεντρικών κερκίδων ώς το άνω διάζωμα του
Διονυσιακού Θεάτρου είναι ότι αυτή θα φθάσει ώς τον «Περίπατο».

INFO

Η ορχήστρα και ο βωμός του Θεάτρου ιδρύθηκαν πριν από τον 5ο π.Χ. αιώνα. Η
βασική μορφή επί Λυκούργου (342 – 326 π.Χ.). Θεωρείται ότι διέθετε 64 σειρές
κερκίδων με χωρητικότητα 17.000 θεατών.