Γιοχάνεσμπουργκ και Κακαβιά

Εύλογη η έγνοια για το γήινο μέλλον της ανθρωπότητας (το ουράνιο έτσι και
αλλιώς επιδέχεται αμφισβητήσεις από τότε που ο Νίτσε φώναξε «ο Θεός πέθανε»).
Όταν όμως οι οθόνες και οι σελίδες των εφημερίδων είχαν «πλημμυρίσει» με τα
καραβάνια των πλημμυροπαθών στην Ινδία, κάποια άλλα καραβάνια είχαν
δημιουργηθεί στα ελληνοαλβανικά σύνορα. Θα μπορούσε να τους αποκαλέσει κανείς
με έναν νεολογισμό: «καραβάνια τελωνειο-παθών». Επρόκειτο για Αλβανούς
μετανάστες οι οποίοι μετά το καλοκαιρινό διάλειμμα στην πατρίδα τους
επέστρεφαν από την Αλβανία στις εργασίες και στα σπίτια τους, στη δεύτερη
πατρίδα τους, την Ελλάδα. Επί δώδεκα ημέρες δεκάδες χιλιάδες μετανάστες
περίμεναν τρεις ή τέσσερις ημέρες σε ουρές χιλιομέτρων. Και όπως είναι φυσικό,
ταλαιπωρήθηκαν αφάνταστα, μερικοί κατέληξαν σε νοσοκομείο, ενώ τη Δευτέρα, μια
65χρονη έχασε τη ζωή της από έμφραγμα, αφού πρώτα περίμενε στην ουρά 40
ολόκληρες ώρες!

Στην Αλβανία τα εγχώρια ΜΜΕ επιδόθηκαν στην εθνικιστική υστερία. Ξόδεψαν
γενναιόδωρα ολόκληρο το «οπλοστάσιο» των θεωριών συνωμοσίας και όλες τις
«σοβαρές» και γελοίες εκδοχές της πολιτικής μυθολογίας.

Ενώ στην Ελλάδα για περίπου ένδεκα ημέρες τα ΜΜΕ δεν βρήκαν χώρο ούτε για μια
εικόνα από τα «καραβάνια των τελωνειο-παθών». Και αυτό την ίδια στιγμή που η
ιστορία είχε κάνει τον γύρο του κόσμου μέσω του BBC, του CNN και άλλων
καναλιών. Δεν βρίσκω άλλη φράση να περιγράψω αυτή τη στάση των ελληνικών ΜΜΕ
παρά ως «υστερία αδιαφορίας».

Με αφορμή όλα αυτά θέλω να επισημάνω δύο πράγματα:

Πρώτον: Η εθνικιστική υστερία από τη μία και η «υστερία αδιαφορίας» από
την άλλη απέδειξαν ότι μερίδα των ΜΜΕ και στις δυο χώρες δεν δίνουν πραγματικά
«δεκάρα» για τους μετανάστες. Στην Αλβανία «τα πάθη» των μεταναστών συχνά
χρησιμοποιούνται ως εφαλτήριο για εθνικιστικές εξάρσεις και για αδίστακτη
δημαγωγική σπέκουλα. Από την άλλη πλευρά, οι μετανάστες συνήθως ενδιαφέρουν
τον ελληνικό Τύπο κάθε φορά που αποτελούν πρόβλημα και σπανιότατα όταν έχουν
προβλήματα. Δεν ξέρω σε ποια χώρα της Ε.Ε. τηλεοπτικό κανάλι θα μετέδιδε
εικόνες – που αφορούν τελωνεία της χώρας του και δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους
που κατοικούν στη χώρα του – με καθυστέρηση ένδεκα ημερών και με την
επισήμανση «οι εικόνες που μεταδίδουμε είναι από το CNN» (λες και το εν λόγω
θέμα αφορούσε την Γκάνα ή τη Χιλή!).

Πιστεύω πως αυτά συμβαίνουν διότι οι μετανάστες στην Ελλάδα δεν έγιναν ποτέ –
παρ’ όλη τη μεγάλη βελτίωση που παρατηρείται τα δυο τελευταία χρόνια – σοβαρό
θέμα συζήτησης και έγνοιας. Στην καλύτερη περίπτωση αποτελούν φολκλόρ.
«Ιστορικό ατύχημα» στη χειρότερη. Και αν η πραγματικότητα μας λέει ότι οι
μετανάστες αποτελούν μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η
ελληνική κοινωνία, όπως και οι άλλες ευρωπαϊκές κοινωνίες; Τόσο το χειρότερο
για την πραγματικότητα, φαίνεται να είναι η απάντηση!

Οι ουρές μπροστά στα τελωνεία της Κακαβιάς και της Κρυσταλλοπηγής αποτελούν
μια φωτοτυπία σε μεγέθυνση των ουρών μπροστά στη Νομαρχία Αθηνών. Και εκεί, οι
μετανάστες ταλαιπωρούνται και περιμένουν δυο ή τρεις ημέρες στην ουρά
εγκαταλείποντας τις δουλειές τους. Και εκεί οι αρμόδιοι κατέληξαν περίπου στο
συμπέρασμα ότι αυτό συμβαίνει επειδή «οι μετανάστες είναι πάρα πολλοί». Ναι,
οι μετανάστες είναι πολλοί. 10% του πληθυσμού, 13% του μαθησιακού πληθυσμού.
Πολλοί είναι φορολογούμενοι όπως όλοι οι Έλληνες πολίτες, συν 150 ευρώ ετησίως
που είναι ο «φόρος παραμονής» για κάθε μετανάστη. Η έγνοια όμως των θεσμών γι’
αυτούς παραμένει ακόμα ελάχιστη.

Δεύτερον: Τα τελευταία γεγονότα απέδειξαν ότι ο κόσμος των αλβανικών
και των ελληνικών ΜΜΕ είναι δυο «ξένοι» κόσμοι. Αυτό είναι άκρως επικίνδυνο
όταν από την άλλη πλευρά οι δίαυλοι επικοινωνίας ανάμεσα στην Ελλάδα και την
Αλβανία είναι σήμερα αφάνταστα πολλοί και όλο και πιο πολύπλευροι και οικείοι.

Η Ελλάδα στον αλβανικό Τύπο είναι μόνο οι αστυνομικοί της Κρυσταλλοπηγής και
στην καλύτερη περίπτωση η Καίτη Γκαρμπή. Στην Ελλάδα δεν χρειάζεται να
περιγράψω ποια εικόνα επικρατεί για την Αλβανία και τους Αλβανούς. Στον Τύπο
των δυο χωρών υπάρχει μια κολοσσιαία έλλειψη περιέργειας και δυστυχώς μπόλικη
άγνοια και εμπάθεια. Καμία σοβαρή πρωτοβουλία στον χώρο των ΜΜΕ δεν έχει
αναπτυχθεί μέχρι σήμερα. Και όμως η παρουσία της ελληνικής μειονότητας στην
Αλβανία, των Αλβανών μεταναστών στην Ελλάδα και εν γένει το κοινό μας μέλλον
επιβάλλει μια αλλαγή νοοτροπίας.

Είναι πολύ πιο εύκολο να νοιάζεται κανείς για τη σωτηρία της ανθρωπότητας παρά
για το πλησίον του. Προσωπικά, πάντως, πολύ λίγο μ’ ενδιαφέρει να σωθεί ένας
πλανήτης, όπου δεν «χωνεύω» ή αδιαφορώ τελείως για την ύπαρξη του διπλανού μου…