«Συγκάτοικοι είμαστε όλοι στην… Τέχνη»

Στην καρδιά της έκθεσης έργα από την εποχή του «Ατελιέ της Καλλιθέας», όπου συγκατοίκησαν οι Βασίλης Σπεράντζας, Νίκος Στεφάνου και Αλέκος Φασιανός, πριν από 40 χρόνια. Δίπλα: «Τοπίο με χρυσό ουρανό», του Νίκου Στεφάνου

Γιατί όχι; Εξάλλου δεν υπήρχε καλύτερος τρόπος για να εορταστεί μια
επέτειος σαν και τούτη. Διότι φέτος συμπληρώνονται 40 χρόνια από τότε που τα
βήματα τριών σημαντικών Ελλήνων δημιουργών, του Βασίλη Σπεράντζα, του Νίκου
Στεφάνου και του Αλέκου Φασιανού, συναντήθηκαν για πρώτη φορά στο «Ατελιέ της
Καλλιθέας», ένα διώροφο σπίτι στην οδό Αραπάκη. Και η τύχη τα έφερε έτσι να
ξανασυναντηθούν σε ένα άλλο διώροφο σπίτι, στο Ίδρυμα Πέτρου και Μαρίκας
Κυδωνιέως της Άνδρου. Και να παρουσιάσουν την άγνωστη δουλειά εκείνης της
εποχής στο κοινό, αλλά και να θυμηθούν εκείνοι στιγμές δημιουργίας και
ευθυμίας.

Πρόκληση της έκθεσης για τον θεατή δεν είναι μόνον να απολαύσει τα
έργα, που ορισμένα από αυτά εκτίθενται για πρώτη φορά, αλλά και το ότι
παρακολουθεί πώς τρεις διαφορετικοί καλλιτεχνικοί χαρακτήρες συγκατοίκησαν,
αλλά και ακολούθησαν τον δικό του ο καθένας δρόμο μέχρι σήμερα. «Ίσως
κατάφεραν να είναι μαζί γιατί ακριβώς δεν έμοιαζαν, αλλά αλληλοσυμπλήρωνε ο
ένας τον άλλο και πίσω από τους τρεις κρύβεται ο οικουμενικός ελληνισμός και η
ανατρεπτικότητα», υποστηρίζει η επιμελήτρια της έκθεσης και διευθύντρια του
Ιδρύματος, Αθηνά Σχινά.

Μια ολόκληρη «Γειτονιά» κατάφερε να χωρέσει μέσα στον μικρό κήπο του
Ιδρύματος και καλωσορίζει τους επισκέπτες. Ήσυχη και διακριτική, με την
παράδοξη προοπτική της, η εγκατάσταση του Νίκου Στεφάνου φέρνει συνειρμικά
στον νου τη γειτονιά του παλιού εκείνου καλλιτεχνικού εργαστηρίου, που από το
1962 έως την αρχή της επταετίας, το 1967, φιλοξένησε τις ανησυχίες των τριών
δημιουργών.

Επί της υποδοχής και ο Βασίλης Σπεράντζας και ο Αλέκος Φασιανός και ο
Νίκος Στεφάνου μέσα από έργα τους εκείνης της εποχής, αλλά και νεώτερα,
προϊδεάζουν τον επισκέπτη για το τι θα ακολουθήσει. Στο βάθος, η καρδιά της
έκθεσης. Τα έργα που φιλοτεχνήθηκαν στο ατελιέ της Καλλιθέας. Μορφές που
μοιάζουν να ξεπήδησαν από το θέατρο σκιών, καμωμένες με λιγοστά χρώματα,
εκείνες του Αλέκου Φασιανού. Μελάνι, επιρροές από τον Πικάσο, τον Μιρό και τον
γαλλικό ιμπρεσιονισμό στις δημιουργίες του Νίκου Στεφάνου. Φιγούρες που
ορίζουν την κλίμακα των έργων και επίπεδες, όσες «γέννησε» ο χρωστήρας του
Βασίλη Σπεράντζα.

Ο κόσμος του Αλέκου Φασιανού ξεδιπλώνεται λίγο πιο δίπλα. Ποδηλάτες,
άγγελοι, πουλιά και καρπούζια σκιαγραφούν μέσα από το χρώμα και τις οικείες
μορφές την πορεία του ζωγράφου από την εποχή που έκανε φάρσες με τους φίλους
του στο παλιό σπίτι της Καλλιθέας μέχρι σήμερα, σε μια παρουσίαση που δεν
ακολουθεί χρονολογική σειρά, αλλά δημιουργεί ένα παζλ θεμάτων και
καλλιτεχνικών φάσεων.

Οι πόλεις-φαντάσματα του Νίκου Στεφάνου στον πρώτο όροφο και τα χωρίς
ανθρώπους μεταβιομηχανικά του τοπία με τα φουγάρα-φαλλικά σύμβολα, αφήνουν το
βλέμμα να τα γεμίσει με τη φαντασία του, ενώ την έκπληξη για όσους γνωρίζουν
τη δουλειά του αποτελούν δύο σπάνια έργα του, που απεικονίζουν γυναικείες
μορφές.

Ολοφώτιστες, χρωματιστές, χωρίς υλικό βάρος και με μεγάλο εκτόπισμα οι
γυναίκες του Βασίλη Σπεράντζα μοιάζουν να κουβεντιάζουν μεταξύ τους και να
διηγούνται ταυτόχρονα στον θεατή την πορεία του καλλιτέχνη ανάμεσα στο χρώμα
και τον χρόνο.

Το «ατελιέ της Καλλιθέας» όμως δεν ήταν μόνον ένα μελίσσι δημιουργίας
και έμπνευσης. Ήταν ένας χώρος διανόησης, όπου συγκεντρώνονταν πνευματικοί
άνθρωποι της εποχής. Και ένα σημείο συνάντησης νέων ανθρώπων με χιούμορ και
κέφι, διάθεση για αστεία και ατελείωτες φάρσες. Τούτη την άλλη πλευρά του
διώροφου σπιτιού, που δεν υπάρχει πια, περιγράφει με τον πλέον γλαφυρό τρόπο η
μικρή ταινία με πλάνα από την εποχή εκείνη, που προβάλλεται τα βράδια στον
εξωτερικό τοίχο του Ιδρύματος.

Κατάλογος: Στις 150 σελίδες του καταλόγου χωρούν όχι μόνον τα έργα της
έκθεσης και κείμενα των τριών καλλιτεχνών και της Αθηνάς Σχινά, αλλά και
φωτογραφίες της εποχής του ατελιέ (στα ελληνικά και τα αγγλικά). Τιμή: 40 ευρώ.

INFO

Στο Ίδρυμα Πέτρου και Μαρίκας Κυδωνιέως (Χώρα Άνδρου, τηλ. 02820.24598).
Καθημερινά 10 π.μ. – 1.30 μ.μ. και 6.30 – 9.30 μ.μ. εκτός Τρίτης. Έως 30
Σεπτεμβρίου. Είσοδος ελεύθερη.