ΤΟΜ ΓΟΥΕΪΤΣ Ο «υπνωτιστής» ξαναχτυπά

Ο Τομ Γουέιτς στο πιάνο του (φωτογραφημένος για το αμερικανικό GQ) σε μια πόζα που αφήνει περιθώρια να φανταστεί κανείς τη φωνή

Ο Τομ Γουέιτς βγήκε να κάνει κόντρα με τον εαυτό του. Από τη μία, ένας
μουσικός που στραγγίζει τα μπλουζ από την τραγικότητά τους, υπνωτίζει την τζαζ
και μεθάει τις μελωδίες. Και από την άλλη… ο ίδιος. Από τη μία το «Alice»,
από την άλλη το «Blood Money». Ο Γουέιτς ρίχνει τον Γουέιτς στα σκοινιά. Και
οι δυο τους κερδίζουν τις εντυπώσεις.

Ή θα περιμένεις καιρό να ακούσεις τον άνθρωπο η φωνή του οποίου κατρακυλάει
σαν τις πέτρες από το βουνό ή θα τον ακούς συνέχεια.

«Μερικά τραγούδια, όπως συνήθως, είναι δύστροπα και δεν θέλουν να ηχογραφηθούν
και κάνουν τα πάντα για να το αποφύγουν», λέει με την ευκαιρία της νέας
κυκλοφορίας. «Άλλα πρέπει να θυσιαστούν, να κοπούν και να γίνουν δόλωμα για να
πιάσεις αυτά που θέλεις. Στην καλύτερη περίπτωση είναι κοσμήματα για τα
αυτιά». Όταν τον ρώτησαν γιατί άφησε να περάσει τόσος καιρός ανάμεσα στα
άλμπουμ του, ο Γουέιτς απάντησε ότι βρήκε κίνηση στον δρόμο. Έτσι είναι. Του
αρέσει να παίζει όχι για να ταλαιπωρήσει κανέναν, αλλά για να διασκεδάσει ο
ίδιος με ωραίες ιστορίες που φτιάχνει εκείνη τη στιγμή, ή να προκαλέσει μιαν
αντίδραση. Ήταν παράξενος από παιδί.

Λίγο πιο αδύνατος από το κανονικό, λίγο πιο χλωμός, με μια περίεργη στάση στο
κορμί του και ο μόνος στην ηλικία του που άκουγε Φρανκ Σινάτρα. Φρανκ Σινάτρα
και διάφορους ήχους. Ο Γουέιτς, λέει, είχε ψύχωση με τους ήχους. Τους άκουγε
να διασχίζουν το κεφάλι του σαν τρένα, σαν χαρτιά που σκίζονται, σαν καταιγίδα
που ξεσπάει. Σαν μουσική του Τομ Γουέιτς (ακούμε εμείς), μέχρι που άρχισε σιγά
σιγά να τους τακτοποιεί, να βάζει ρυθμό και να παίζει πιάνο. Πάντα
διαφορετικά. Σαν να κάνει επίθεση στη μουσική με μια άλλη μουσική, τη δική
του.

Έχει πάντα μαζί του ένα μπλοκάκι και σημειώνει. Δεν είναι ο μόνος καλλιτέχνης
που το κάνει. Οι περισσότεροι σημειώνουν για να μην ξεχνάνε τις ιδέες τους.
Μόνο που, απ’ ό,τι λένε όσοι τον ξέρουν, κανένας άλλος καλλιτέχνης δεν
σημειώνει τόσες οδηγίες για τον δρόμο όσο εκείνος. Οδηγεί μια Κάντιλακ Coup De
Ville του ’60 – γιατί τι άλλο θα μπορούσε να οδηγεί ο Τομ Γουέιτς; – και είναι
πολύ συχνά στους δρόμους. Τα βλέμματα που τραβάει επάνω του στην Αμερική δεν
είναι επειδή ξέρουν τα τραγούδια του ή βλέπουν τα βιντεοκλίπ του στο MTV
(είναι πολύ σκοτεινά και διφορούμενα για μαζική κατανάλωση, βλέπετε). Είναι
που δείχνει εκκεντρικός, χωρίς και να το θέλει. Το σινεμά ρίχνει πάντα δίχτυα
για να τον πιάσει. Τα κατάφερε ο Φράνσις Φορντ Κόπολα (με τον «Δράκουλα»), ο
Ρόμπερτ Όλτμαν με τα «Στιγμιότυπα» – τα καταφέρνει με μια σχετικά μεγαλύτερη
ευκολία ο Τζιμ Τζάρμους, σαν πιο στενά δεμένοι οι δυο τους στην παραδοξότητα.
Πάντα έχει τους λόγους του ο Γουέιτς και είναι αρκετοί. Όπως, καλή ώρα τώρα,
που επιστρέφει μουσικά για να μας χορτάσει. Όχι με ένα, αλλά με δύο κυρίως
«πιάτα».

Δύο άλμπουμ ταυτόχρονα

Το έχει κάνει ο Μπρους Σπρίνγκστιν. Το έχουν κάνει οι Guns’N Roses. Τώρα και ο
Τομ Γουέιτς παραδίδει δύο CD μαζί (ενώ στα τελευταία εννέα χρόνια είχε
κυκλοφορήσει μόλις δύο άλμπουμ). Δύο καινούργια άλμπουμ, λοιπόν, τα οποία
προέρχονται και τα δύο από παλιότερες ασχολίες του.

Το «Alice» είναι ο καρπός της δουλειάς που ο Γουέιτς και η σύζυγος και
συνεργάτις του Κάθλιν Μπρέναν έκαναν για μία όπερα του Ρόμπερτ Γουίλσον, που
βασιζόταν στην «Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων» («Η συνεργασία μου με την Κάθλιν
– έχει πει – διαρκεί όσο ο γάμος μας και είναι το ίδιο δυνατή. Εκείνη δίνει
στα τραγούδια βάθος – έχει γούστο. Ακονίζουμε ο ένας τον άλλον σαν μαχαίρια»).

Το «Blood Money» προκύπτει κι αυτό από συνεργασία του με τον Ρόμπερτ Γουίλσον
για το θεατρικό έργο «Βόιτσεκ» (με τον Γουίλσον άλλωστε είχαν συνεργαστεί και
στον «Μαυρο Καβαλάρη», παλιότερα). Και ανάμεσα στα δυο τους δεν υπάρχει μεγάλη
διαφορά (ηχογραφήθηκαν μάλιστα με τους ίδιους μουσικούς, περίπου την ίδια
εποχή). Το «Alice» είναι λίγο πιο ρομαντικό, το «Blood Money» πιο σκοτεινό και
μυστηριώδες – και στα δύο όμως βρισκόμαστε στον κόσμο του Γουέιτς, στη ζώνη
του μυστηρίου, του αλλόκοτου, θέματα «γραμμένα» στην εντέλεια, με όλα τα
εργαλεία από το οπλοστάσιο των ψυχώσεών του. Δεκαπέντε (το «Alice») και δώδεκα
(το «Blood Money») τραγούδια που δεν προσφέρουν την πιο εύκολη ακρόαση, αλλά
μαγεύουν και σε μαγνητίζουν.

LINKS

http: //www.tomwaits.com

http: //www.officialtomwaits.com