Εύθραυστη η ανάκαμψη

Η πτώση των διεθνών χρηματιστηρίων απειλεί την παγκόσμια οικονομία. Την
Παρασκευή, οι χρηματιστηριακές αγορές βούλιαξαν και τώρα πλέον υπάρχουν φόβοι
ότι η ύφεση δεν είναι μακριά.

Οι φόβοι για τα αποτελέσματα της Ericsson και της Microsoft οδήγησαν τα
αμερικανικά και ευρωπαϊκά χρηματιστήρια σε πτώση περισσότερο από 5%. Η
Ericsson ανακοίνωσε ότι θα πωλήσει νέες μετοχές της στην αξία που είχαν το
1992 ενώ η Microsoft προειδοποίησε για χαμηλότερα κέρδη και πωλήσεις το 2002.

Η Σοφοκλέους κινήθηκε την Παρασκευή αρνητικά, αλλά πιο ήπια σε σχέση με τα
ξένα χρηματιστήρια, καθώς ο Γενικός Δείκτης υποχώρησε κατά 1,41%. Ο Dow Jones
έπεσε 4,64% και από την αρχή του έτους 19,98%, ο Nasdaq μειώθηκε την Παρασκευή
2,79% και από την αρχή του έτους 32,37%. Στην Ευρώπη, ο δείκτης του
Χρηματιστηρίου του Λονδίνου υποχώρησε την Παρασκευή 4,63% (από την αρχή του
έτους έχει μειωθεί 21,45%), της Γαλλίας 5,40% (από την αρχή του έτους 28,12%
έχει μειωθεί) και της Γερμανίας κατά 5,09% (από την αρχή του έτους έχει
μειωθεί 24,58%).

Η μεγάλη πτώση στις τιμές των μετοχών και κυρίως η παρατεταμένη
χρηματιστηριακή κρίση δημιουργεί ανησυχία σχετικά με τις επιπτώσεις στην
παγκόσμια οικονομία. Ενδεικτική είναι η διαπίστωση του ξένου επενδυτικού οίκου
UBS Warburg, ο οποίος στην τελευταία του έκθεση για τις προοπτικές της
παγκόσμιας οικονομίας αναφέρει: “Η ανάκαμψη παγκοσμίως είναι εύθραυστη”. Οι
ανησυχίες στηρίζονται στο γεγονός ότι η χρηματιστηριακή κρίση επηρεάζει
αρνητικά την κερδοφορία των επιχειρήσεων, την κατανάλωση, τις επενδύσεις και,
συνεπώς, την ανάπτυξη.

Στην Ελλάδα

Οι ανησυχίες αφορούν και την Ελλάδα. Ήδη, ο ρυθμός ανάπτυξης για την Ελλάδα
φέτος έχει αναθεωρηθεί σε 3,8% από 4,1% αρχικώς. Επίσης, οι εκτιμήσεις αρχικώς
για την κερδοφορία των ελληνικών εισηγμένων εταιρειών έκαναν λόγο για αύξηση
7%. Οι εκτιμήσεις αυτές αναθεωρήθηκαν και οι προβλέψεις κάνουν λόγο για πτώση
φέτος της κερδοφορίας των ελληνικών εισηγμένων κατά 7,7%.

Ενώ για τις ΗΠΑ ο ρυθμός ανάπτυξης αναμένεται φέτος να διαμορφωθεί σε 2,8%
(από 1,2% πέρσι) και να αυξηθεί του χρόνου σε 3,8%, στην Ευρώπη τα στοιχεία
δείχνουν μείωση. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της UBS, στην ευρωζώνη φέτος
αναμένεται πτώση του ρυθμού ανάπτυξης σε 1,1% από 1,5% πέρσι και στην
Ευρωπαϊκή Ένωση σε 1,2% από 1,6%. Σύμφωνα με την UBS, οι ενδείξεις
αποπληθωρισμού, δηλαδή ο κίνδυνος για πάγωμα της οικονομίας και της αγοράς,
οδηγούν τις κεντρικές τράπεζες να αποφεύγουν τη μείωση των επιτοκίων. Και αυτό
μολονότι ο κίνδυνος αποπληθωρισμού φαίνεται ότι έχει απομακρυνθεί.

Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τις εκτιμήσεις ότι θα συνεχιστεί η άνοδος του
ευρώ έναντι του δολαρίου (η ισοτιμία αναμένεται να φτάσει μέχρι 1,02 τον
Σεπτέμβριο και 1,15 δολάρια ανά ευρώ τον Δεκέμβριο του 2003) οδηγεί στο
συμπέρασμα τους αναλυτές ότι αναμένεται μικρή αύξηση στα επιτόκια στην Ευρώπη
και μεγαλύτερη στις ΗΠΑ. Συγκεκριμένα, τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια στην Ευρώπη
από 3,4% αναμένεται να διαμορφωθούν σε 3,5%, ενώ τα μακροπρόθεσμα από 4,9% σε
5%.