«Υψιπύλη» στα χαλάσματα

![]() |
![]() |
|
Η Λήδα Τασοπούλου ως Υψιπύλη στην πρώτη παρουσίαση της -συμπληρωμένης και |
Ερείπια διάσπαρτα στην ορχήστρα του αρχαίου θεάτρου της Επιδαύρου και
στη θέση της σκηνής ένα αρχαίο ερείπιο κάποιων άλλοτε ανακτόρων, σε χαμηλό
ύψος.
Χαλάσματα σε φαιό χρώμα, ήταν το σκηνικό του Γιώργου Ζιάκα, για την
παράσταση της «Υψιπύλης» του Ευριπίδη, που παρουσιάστηκε από το «Αμφι-θέατρο»
στην Επίδαυρο την Παρασκευή και το Σάββατο. Χαλάσματα, εννοιολογικά δεμένα με
το άγνωστο έργο του Ευριπίδη, που σώζεται αποσπασματικά και συμπληρώθηκε από
τον Τάσο Ρούσσο – βάσει του μύθου και των μαρτυριών αρχαίων σχολιαστών και
σύγχρονων μελετητών.
Πρόκειται λοιπόν για την πρώτη σκηνική παρουσίαση της «Υψιπύλης», όπου
το ενδιαφέρον των 2.500 περίπου θεατών της πρεμιέρας ήταν ευθέως ανάλογο με τη
γνωριμία προς το άγνωστο έργο.
Η παράσταση αρχίζει με τον θίασο να εισβάλλει στον χώρο. Οι ηθοποιοί
είναι ντυμένοι με λευκές ινδικές φορεσιές (πουκαμίσα ως τα γόνατα και
παντελόνι για τους άνδρες, μακρύ φαρδύ φόρεμα για τις γυναίκες – και μισές
λευκές μάσκες στα καλυμμένα με πλεχτά σκουφιά κεφάλια τους).
Από την πύλη του ερειπωμένου παλατιού διακρίνεται μια γυναικεία,
μαυροφορεμένη φιγούρα, κρατώντας στην αγκαλιά της ένα μωρό (κούκλα). Είναι η
Λήδα Τασοπούλου που ερμηνεύει την Υψιπύλη.
Μέσα από την αφήγησή της προς το βρέφος, παίρνουμε τις πρώτες
πληροφορίες. Η Υψιπύλη είναι η πρώην βασίλισσα της Λήμνου, σύζυγος του Ιάσονα
(πριν φύγει για την αργοναυτική εκστρατεία). Τώρα, εξόριστη από την πατρίδα
της, βρίσκεται σκλάβα στο παλάτι του βασιλιά της Νεμέας, Λυκούργου. Σ’ αυτόν
πουλήθηκε όταν αποκαλύφθηκε πως αρνήθηκε να σκοτώσει τον πατέρα της, τον καιρό
που οι γυναίκες της Λήμνου είχαν ορκιστεί να σκοτώσουν όλους τους άνδρες.
Τροφός λοιπόν στον μικρό γιο του Λυκούργου και της Ευρυδίκης, φροντίζει το
μωρό, περιμένοντας πάντα τα χαμένα της παιδιά.
Η δράση αρχίζει όταν τα παιδιά της φτάνουν στη Νεμέα, αναζητώντας την.
Η πλοκή, αποσπασματική αλλά επεξηγηματική, οδηγεί τη δράση μέσα από δραματικά
επεισόδια. Έρχονται οι επτά αρχηγοί και της ζητούν να τους δείξει μια πηγή για
να ξεδιψάσουν. Εκείνη παραμελεί για λίγο το βρέφος το οποίο πνίγει ένα
τερατώδες φίδι.
Η Ευρυδίκη και μετά ο Λυκούργος θεωρούν υπεύθυνη για το χαμό του
παιδιού τους την Υψιπύλη. Πάνω στην κρίσιμη ώρα της αναμενόμενης καταδίκης
της, τα χαμένα της παιδιά, αλλά και ο θεός Διόνυσος, παρεμβαίνουν και
ανατρέπουν το επερχόμενο κακό.
Παράξενο έργο! Και σε πλοκή και σε δομή, με την αμοιβαία αναγνώριση της
ηρωίδας και των χαμένων της παιδιών, να γίνεται μέσω του Αμφιαράου (είναι ένας
από τους επτά αρχηγούς που πολέμησαν στο επτάπυλο της Θήβας) και του
αισιόδοξου τέλους.
Ένα χάπι εντ που ο Σπύρος Ευαγγελάτος το συγκρότησε ως προς τον
θρίαμβο. Μέσα από τη σκηνοθεσία του δόθηκε η αίσθηση ενός ονείρου που
δραματοποιείται από ένα θίασο.
Τα μέλη του χορού βγάζοντας τις μάσκες και φορώντας επί σκηνής μανδύες
πάνω από τα λευκά τους κοστούμια, παίζουν τους ρόλους. Και μετά πάλι
ενσωματώνονται στον χορό. Ενώ η ηρωίδα, έτσι όπως ξεκίνησε, νανουρίζοντας με
την ιστορία της το μωρό, έτσι και κλείνει την παράσταση…
Μ’ ένα νανούρισμα που λέει η α καπέλα, ενώ τα φώτα σβήνουν αργά.
Το γιγάντιο τζιτζίκι ήταν… φιλόμουσο
Κατάμεστο το μικρό θέατρο της Αρχαίας Επιδαύρου. Παρασκευή, πρώτη ημέρα
του προγράμματος του Δημήτρη Σγούρου, με «Ρομαντικούς περιπάτους στην Ευρώπη».
Ζεστή η νύχτα. Προσηλωμένο το κοινό. Λιστ στα πλήκτρα, από τον διάσημο Έλληνα
πιανίστα.
Κι αίφνης, σιωπή. Ένα τεράστιο έντομο (κάτι σαν μεγάλο τζιτζίκι ή ακρίδα) είχε
προσγειωθεί στο πιάνο, αναγκάζοντας τον Δημήτρη Σγούρο να σταματήσει και να
σηκωθεί από τη θέση του. Ο πρόεδρος του Ελληνικού Φεστιβάλ Περικλής Κούκος και
ο αρχιτέκτονας Μάνος Περάκης, που κάθονταν στις πρώτες κερκίδες του αρχαίου
θεάτρου, έσπευσαν να τον βοηθήσουν να… απαλλαγεί από το έντομο και να
συνεχίσει να προσφέρει – απρόσκοπτα – τις ερμηνείες του σε έργα Σοπέν, Λιστ,
Μπραμς και Μπαλακίρεφ στο κοινό, που τον χειροκρότησε θερμότατα και στην
πρεμιέρα, αλλά και το Σάββατο στους «ρομαντικούς περιπάτους» του για πιάνο.















