Βαρέθηκα να μ’ αγαπούν

Είναι μια τάξη που δεν διαθέτουν οι Αυστριακοί, οι Λιθουανοί ή οι Σουηδοί για
παράδειγμα, αφού, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, δεν έχουν εντοπισθεί
Φιλοαυστριακά, Φιλολιθουανικά ή Φιλοσουηδικά κινήματα στην Ιστορία.

Όμως, αυτό έχει ελάχιστη σημασία. Σημασία έχει ότι ο Ζακ Λακαριέρ είναι ένας
πολύ ενδιαφέρων συγγραφέας. Το βιβλίο του «Το Ελληνικό Καλοκαίρι» είναι,
νομίζω, μαζί με τον «Κολοσσό του Μαρουσιού» του Χένρι Μίλερ, από τα πιο
ενδιαφέροντα κείμενα που έχουν γραφτεί για την Ελλάδα του εικοστού αιώνα.

Δυνατές αφηγήσεις που μεταπλάθουν την ελληνική καθημερινότητα σε έναν
υπαρξιακό χώρο όπου όλα, ακόμη και οι πιο εφήμερες χειρονομίες, κερδίζουν τη
σημασία τους. Η Ελλάδα τους μπορεί να είναι ιδιαίτερη, αλλά δεν είναι εξωτική.
Θυμίζει, περισσότερο από γεωγραφικό τόπο ή ταξιδιωτικό προορισμό, αυτό το
ομηρικό ακρογιάλι που κατά τον Ντοστογιέφσκι των «Αδελφών Καραμάζωφ» κουβαλάει
ο καθένας στη ψυχή του.

Αυτά σκεφτόμουνα, καθώς ξεφύλλιζα το τελευταίο βιβλίο του Λακαριέρ με τον
ύποπτο τίτλο «Ερωτικό Λεξικό της Ελλάδας» – ύποπτο γιατί από το εξώφυλλο ακόμη
δηλώνει, με μάλλον κραυγαλέο τρόπο, τις φιλελληνικές του προθέσεις. Ύποπτο,
γιατί η ίδια η λέξη «ερωτικό» τις τελευταίες δεκαετίες, μάλλον επειδή έχασε
την σοβαρότητά της εκεί που όφειλε να την έχει περιφέρεται ανεξέλεγκτα και
χώνεται όπου βρει: όλοι οι επιτυχημένοι διατηρούν ερωτικές σχέσεις με τα
επιτηδεύματά τους, ειδικά όταν πρόκειται για απλούς γάμους συμφέροντος.

Τι έγινε όμως κι απ’ την Ελλάδα του «Ελληνικού Καλοκαιριού» περάσαμε στην
«Ελλάδα του ερωτικού λεξικού»; Και, αν κάτι με ξενίζει, δεν είναι τόσο που
δίπλα στον Αισχύλο, τον Σοφοκλή, τον Καβάφη, ή και τον μυστήριο Μπραζιγιάκ –
δωσίλογο που εκτελέστηκε μετά την Κατοχή και λάτρη της Ελλάδας όπως όλοι οι
Γάλλοι ακροδεξιοί – φιγουράρουν οι φακές και τα φασόλια, δίκην μιας εν γένει
παραδόσεως που μετατρέπει, ό,τι αισθάνεται τη θαλπωρή του ελληνικού φωτός, σε
οικουμενικών προδιαγραφών αξία. Αυτά μας είναι γνωστά: ο όρος παράδοση για το
μέσο δείγμα των στατιστικών περιλαμβάνει τα υφαντά της Αραχώβης, τα
κουταλοπίρουνα της γιαγιάς, τον Κολοκοτρώνη και την πλατωνική φιλοσοφία.

Αυτό που με ξενίζει περισσότερο, είναι η τόσο επίμονη διάθεση αυτής της
Ελλάδας να πείσει τον αναγνώστη, ή μάλλον τον θεατή της, ότι εξακολουθεί να
είναι κάτι ιδιαίτερο, μοναδικό, ξεχωριστό. Κι αυτό γιατί δεν είμαι απ’ αυτούς
που πιστεύουν ότι έχουμε ξεμπερδέψει με την Ελλάδα και τις ιδιαιτερότητές της.

Το αντίθετο μάλιστα: αν τώρα μπορούμε να δούμε πραγματικά την ιδιοσυγκρασία
αυτής της περιοχής του κόσμου και της Ιστορίας, ακόμη και στην
παγκοσμιοποιημένη οικουμένη, είναι γιατί η ίδια η πραγματικότητά της μας έχει
απαλλάξει από το ερωτικό μας πάθος, που έχει αρχίσει να μοιάζει επικίνδυνα με
σεξουαλική παρενόχληση.