Μάρτυρας 27 επαναστάσεων!

![]() |
|
Δεν είναι λίγες οι φορές που ο Ρίσαρντ Καπισίνσκι ξυλοκοπήθηκε ή κινδύνευσε |
Ο Ρίσαρντ Καπισίνσκι είναι ένας θρύλος της δημοσιογραφίας. Γεννημένος στο
Πινσκ – που σήμερα ανήκει στη Λευκορωσία – το 1932, έγινε γνωστός από όσα
έγραφε, χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τα πατρογονικά του εδάφη. Από τα 24 του
που πήγε στην Ινδία, γύρισε όλο τον κόσμο και έζησε την Ιστορία την ώρα που
παραγόταν. Τη δεκαετία του ’60 έζησε από κοντά τη γέννηση 17 νέων χωρών στην
Αφρική από ισάριθμες αποικίες. Συνολικά, έχει ζήσει περί τις 27 επαναστάσεις
και πραξικοπήματα στον Τρίτο Κόσμο, κυρίως στην Αφρική αλλά και στην Ασία και
τη Λατινική Αμερική. Ρεπόρτερ-ανταποκριτής που φλέρταρε πολλές φορές με τον
θάνατο, που πέρασε περίπου όλες τις τροπικές ασθένειες και που ακόμη
επιβιώνει, χάρις στη θέληση και το χαλκέντερο χαρακτήρα του.
Παράλληλα με το ρεπορτάζ δημιούργησε ένα ιδιαίτερο λογοτεχνικό ύφος στο οποίο
χρωστάει την παγκόσμια επιτυχία των βιβλίων του. Έχει γράψει το «Από τον ένα
πόλεμο στον άλλο», το «Ιμπέριουμ», τον «Πόλεμο του ποδοσφαίρου», τον «Έβενο».
Τα δύο τελευταία εξασφάλισε για την Ελλάδα ο εκδοτικός οίκος «Μεταίχμιο». Ο
«Πόλεμος του ποδοσφαίρου» θα κυκλοφορήσει πρώτος και «ΤΑ ΝΕΑ» έχουν
εξασφαλίσει την προδημοσίευση σημαντικού μέρους του, σε ένα καθημερινό
δισέλιδο από σήμερα μέχρι και την Παρασκευή 5 Ιουλίου.
Ο Ρίσαρντ Καπισίνσκι μας ξεναγεί στην Άκκρα της Νιγηρίας όπου αντάρτες τον
λήστεψαν, τον χτύπησαν και λίγο έλειψε να τον σφάξουν. Πηγαίνει στην Γκάνα του
Νκρουμά, στην Αλγερία του Μπεν Μπελά, στο Κονγκό του Λουμούμπα όπου τον
συνέλαβαν άτακτες μονάδες και παραλίγο να τον εκτελέσουν. Περνάει τον
Ατλαντικό και πηγαίνει στη Λατινική Αμερική για να περιγράψει μία απίθανη
ιστορία. Πώς μία ποδοσφαιρική συνάντηση ανάμεσα στην Ονδούρα και το Σαλβαδόρ
κατέληξε σε πραγματικό πόλεμο. Το ξενοδοχείο στην Ονδούρα, όπου έμεναν οι
παίκτες του Σαλβαδόρ, πολιορκήθηκε από οπαδούς της Ονδούρας που ήθελαν να
κάνουν τη ζωή δύσκολη στους αντιπάλους τους. Το ίδιο συνέβη στον επαναληπτικό
αγώνα με αντίστροφους ρόλους.
«Συνηθίζεται αυτό στη Λατινική Αμερική», μας εξηγεί ο συγγραφέας. Μόνο που
υπήρξαν και θάνατοι εκτός από βανδαλισμούς. Και η κλιμάκωση οδήγησε σε πόλεμο.
Ο Καπισίνσκι ήταν για μια ακόμη φορά εκεί που έβραζε το καζάνι. Μετέδωσε
πρώτος στην Ευρώπη την είδηση της έναρξης πολέμου, κάτω από ακραίες συνθήκες,
καθώς σε ολόκληρη την Ονδούρα δεν υπήρχε παρά ένα τέλεξ από το οποίο
προσπαθούσε να επικοινωνήσει και ο Πρόεδρος της χώρας με τον πρεσβευτή του
στην Ουάσινγκτον. Ο Ρίσαρντ Καπισίνσκι, για ένα μόνο πράγμα απορεί: πώς δεν
συνάντησε, ιδίως στην Αφρική, άλλους ποιητές, συγγραφείς, επιστήμονες, που να
ήθελαν να ζήσουν κοσμοϊστορικά γεγονότα από κοντά. Πώς ελάχιστοι μόνον
άνθρωποι θυσιάζουν τη θαλπωρή της γραφής υπό συνθήκες ασφάλειας.
Η 11η Σεπτεμβρίου
Ο Ρίσαρντ Καπισίνσκι, με την πείρα του από τις αναπτυσσόμενες χώρες, θεωρεί
ότι είναι πολύ επιφανειακή η ανάλυση του Σάμιουελ Χάντινγκτον περί σύγκρουσης
των πολιτισμών. «Η αναζήτηση των πραγματικών αιτίων των επιθέσεων στις ΗΠΑ θα
απαιτούσε μια αυτοκριτική του συνόλου της σύγχρονης δυτικής φιλοσοφίας», έχει
πει. Και συμπληρώνει: «Θα είχε ως προϋπόθεση ένα άλλο βλέμμα στη λειτουργία
της οικονομίας, στον τρόπο αντιμετώπισης του Τρίτου Κόσμου, της φτώχειας και
του αποκλεισμού. Θα πρέπει να ξανασκεφτούμε τον κόσμο.
Ζούμε σε έναν εξαιρετικά περίπλοκο κόσμο. Σε έναν κόσμο παγκοσμιοποιημένο
όπου αίρονται τα σύνορα μεταξύ των χωρών. Η διαδικασία αυτή εξελίσσεται
πράγματι, κάτω από την επιφάνεια όμως, οι άνθρωποι μένουν δεμένοι στην
κουλτούρα τους. Γυρνάω τον κόσμο επί σαράντα χρόνια και βλέπω νέες
συμπεριφορές. Από τη μια μεριά το αίσθημα του αποκλεισμού και από την άλλη μια
νέα αυτοπεποίθηση των ανθρώπων του Τρίτου Κόσμου. Τώρα πια αισθάνομαι, όπου
πάω, ένας φιλοξενούμενος που είναι ανεκτός μόνον όταν δέχεται τις τοπικές
αξίες και τα έθιμα. Κατέληξα να αισθάνομαι ξένος, απλός περαστικός από τον
δικό τους κόσμο».
«Μόλις τελείωσε το ποδοσφαιρικό ματς…»: Το πρώτο μέρος
του αφηγήματος στις σελίδες 6 – 7














