Βραβεύθηκε… εκ της τέφρας του

Η μελέτη ανακατασκευής του νερόμυλου του «Μάρκου» στη συνοικία Κυριώτισσα της Βέροιας (εγκαινιάστηκε πρόσφατα από τον Πρωθυπουργό, ως Βυζαντινό Μουσείο) βραβεύτηκε φέτος από την Europa Nostra

Χρειάστηκαν κοντά δέκα χρόνια μελετών και κατασκευαστικών έργων και περί τα
δύο δισ. δραχμές για τη μετατροπή ενός νερόμυλου 100 ετών σε σύγχρονο κτίριο,
που στεγάζει σήμερα το Βυζαντινό Μουσείο της Βέροιας. Η μελέτη αναστήλωσης του
νερόμυλου του «Μάρκου» βραβεύτηκε φέτος από την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία
Οργανώσεων για την Προστασία της Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς (Europa Nostra).

Είναι η τρίτη φορά, τα τελευταία χρόνια, που το ετήσιο βραβείο της ευρωπαϊκής
ομοσπονδίας οργανώσεων απονέμεται στη Βόρεια Ελλάδα. Προηγήθηκε στα 1988 το
βραβείο για την αποκατάσταση του Λευκού Πύργου και μόλις πέρυσι το βραβείο για
την αποκατάσταση του βυζαντινού ναού του Αγίου Παντελεήμονα στη Θεσσαλονίκη
από την 9η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων.

Το φετινό βραβείο απονέμεται για την αποκατάσταση του νερόμυλου του «Μάρκου»
στη Βέροια από την αρχιτέκτονα – αναστηλώτρια της 11ης Εφορείας Βυζαντινών
Αρχαιοτήτων κ. Κλεοπάτρα Θεολογίδου (προμελέτη – σχεδιασμός αποκατάστασης –
μουσειογραφική μελέτη), καθώς και τους συντελεστές υλοποίησης του έργου
(διεύθυνση εκτέλεσης έργων μουσείων του ΥΠΠΟ) και την ιδιωτική κατασκευαστική
εταιρεία, «για την τεκμηριωμένη δομική έρευνα και αναπαλαίωση του κελύφους του
νερόμυλου του “Μάρκου”, τη μετατροπή και τη διατήρησή του στο μέλλον ως
Βυζαντινού Μουσείου στην πόλη της Βέροιας», όπως υπογραμμίζεται στο σκεπτικό
της βράβευσης.

Ο υδρόμυλος του «Μάρκου» (το όνομα του αρχικού ιδιοκτήτη, εύπορου Βεροιώτη
γιατρού) ανηγέρθη σε σχέδια Γερμανών μηχανικών που κλήθηκαν ειδικά στη Βέροια
στα 1911. Το πετρόκτιστο παραλληλεπίπεδο κτίριο θεωρήθηκε ιδιαίτερης
κατασκευής για την εποχή (μεταλλικός σκελετός αντί του συνήθους για την εποχή
ξύλινου).

Ο νερόμυλος που ορθώθηκε στη διατηρητέα σήμερα περιοχή της Κυριώτισσας, πλάι
σε τμήμα του τείχους της πόλης που ανάγεται στους ελληνιστικούς χρόνους, αλλά
και σειρά μικρών κατοικιών που σώζονται, φέρει επιρροές από την ευρωπαϊκή
αρχιτεκτονική παρομοίων κτιρίων.

Το κτίριο καταστράφηκε από φωτιά τον Αύγουστο του 1981. Η οροφή και οι τοίχοι
κατέρρευσαν, ενώ ο σιδερένιος σκελετός λύγισε και προκλήθηκαν σοβαρές ζημιές
στο νότιο και βόρειο τείχος. Ο χώρος απαλλοτριώθηκε από το ΥΠΠΟ και το 1992
άρχισε η μελέτη για την αποκατάσταση του διατηρητέου κελύφους και την αλλαγή
χρήσης του, ενώ κτίστηκαν εκ νέου περί τα 2.500 τ.μ., ενώ η επιφάνεια αυτού
καθεαυτού του κτιρίου του μύλου δεν υπερβαίνει τα 800 τ.μ.

Με μέταλλο και γυαλί

Η αναγκαία κτιριολογική επέκταση οδήγησε στην επιλογή των υπόγειων κατασκευών
στον αύλειο χώρο του μύλου. Οι κατασκευές φωτίζονται από δύο αίθρια, ενώ για
τις υπέργειες νέες κατασκευές χρησιμοποιήθηκε μέταλλο και γυαλί – υλικά που
συναντώνται και στο πρόσθετο εξωτερικό κλιμακοστάσιο στη νότια εξωτερική
πλευρά του μύλου. Ο μεταλλικός σκελετός, κυρίαρχο στοιχείο της κατασκευής και
της αισθητικής του χώρου, ανακατασκευάστηκε στην ίδια ακριβώς μορφή με την
αρχική. Τα δάπεδα ακολουθούν τη δομή του αρχικού, ενώ επικαλύφθηκαν με υλικά
σύγχρονης τεχνολογίας για την αποφυγή κραδασμών. Ένα είδος δίδυμης μεταλλικής
κολόνας, τέλος, τοποθετήθηκε στη μέση του κάθε ορόφου.

INFO

Η τελετή βράβευσης για την ανακατασκευή του νερόμυλου του «Μάρκου» από την
Europa Nostra γίνεται στις 8 μ.μ. στο Βυζαντινό Μουσείο Βέροιας. Χτες
επιδόθηκε επίσημα το περυσινό βραβείο («ΝΕΑ», 8/3/2001) στους συντελεστές της
αποκατάστασης του βυζαντινού ναού Αγ. Παντελεήμονα Θεσσαλονίκης.