Από ραφτάκια… σούπερ σταρ

Η Κοκό Σανέλ ήταν η πρώτη που έγινε η ίδια μοντέλο των στυλιστικών της πεποιθήσεων χρησιμοποιώντας τα μίντια για να προβάλει τις απόψεις της. Ενώ ο Ζαν Πολ Γκολτιέ, φορώντας φούστες, κατάφερε να κάνει παντού γνωστό το όνομά του και να κερδίσει τον τίτλο του σταρ

Το ότι ο Καρλ Λάγκερφελντ πήρε μία βεντάλια κι άρχισε να διώχνει από τα μάτια
του μύγες και ενοχλητικούς παπαράτσι δεν ήταν τυχαίο. Ούτε όταν ο νεαρός Υβ
Σαιν Λωράν γυμνώθηκε στον φακό του Ζαν Λου Σιφ, για να διαφημίσει αυτοπροσώπως
το πρώτο του ανδρικό άρωμα. Ακόμα και ο Ζαν Πολ Γκολτιέ όταν φόρεσε το
σκοτσέζικο κιλτ με τη ναυτική ριγέ μπλούζα του κάτι περισσότερο είχε στο μυαλό
του πέρα από το να προκαλέσει με τη σεξουαλικότητά του. Οι σχεδιαστές αυτοί
καθώς και πολλοί άλλοι που προηγήθηκαν ή ακολούθησαν είχαν μεγαλύτερες
ανησυχίες στο κεφάλι τους από το να ντύσουν πλούσιες κυρίες και εγωπαθή
μοντέλα. Σταρ του συστήματος της μόδας ήθελαν να είναι οι ίδιοι.

Και τα κατάφεραν. Όπως το παρουσιάζει και η έκθεση «Σχεδιαστής σούπερ σταρ»
(Couturier Superstar) στο Μουσείο Μόδας και Ενδύματος του περίφημου Λούβρου
στο Παρίσι, με υλικό από την πλούσια συλλογή του μουσείου, με ρούχα, ετικέτες,
λογότυπα, φωτογραφίες, προσκλήσεις για σόου, εξώφυλλα δίσκων, βίντεο και άλλα
«ευρήματα» που μιλάνε γι’ αυτήν την ιστορία μετάβασης του δημιουργού-σχεδιαστή
ρούχου σε ποπ είδωλο και αφορά τη γαλλική συνεισφορά στο σταρ σίστεμ της
μόδας.

Χρειάστηκαν μερικές εκατοντάδες χρόνια μέχρι οι τεχνίτες της αυλής του
Ναπολέοντα να αρχίσουν να επιβάλουν το στυλ τους προτείνοντας στις κυρίες της
αυλής της Ιωσηφίνας μικρές παραλλαγές στο ίδιο θέμα για να ξεχωρίζουν. Η
ιστορία της μόδας όφειλε να περιμένει μέχρι να συμπληρωθεί ο 19ος αιώνας και
να εμφανιστεί ο Σαρλ Φρεντερίκ Γουόρθ, ο οποίος έβαλε τα θεμέλια της υψηλής
ραπτικής εγκαινιάζοντας τον δικό του οίκο (πρωτάκουστο για την εποχή),
παρουσιάζοντας κάθε σεζόν νέες συλλογές τις οποίες και παρουσίαζε πάνω σε
ζωντανά μοντέλα.

Αλλά ήταν η Κοκό Σανέλ – όπως την παρουσιάζει και η έκθεση στο Μουσείο Μόδας –
εκείνη που πρώτη χρησιμοποίησε τα μίντια για την αυτοπροβολή της, η πρώτη που
επένδυσε στη μυθολογία ενός ονόματος προκαλώντας την αστική τάξη με τις
ακραίες εμφανίσεις της, τα κοντά α λα γκαρσόν μαλλιά της, τα ανδρικά
παντελόνια, το Νο 5, τις πέρλες και τις λευκές καμέλιες που έγιναν σύμβολα του
ονόματός της.

«Ύστερα από μένα, το χάος», είπε ο Κάιζερ της μόδας Καρλ Λάγκερφελντ και
ξεκίνησε να συλλέγει έργα τέχνης, να επιπλώνει μέγαρα και να φωτογραφίζει ο
ίδιος τις καμπάνιες της Chanel φιλοδοξώντας να επιδείξει την πολυτάλαντη – αν
και στρυφνή – προσωπικότητά του, στη δεκαετία του ’80, τότε που η εποχή
ποντάριζε στην ταχύτητα και στην υπερβολή.

Κατεξοχήν επιδέξιος ο Γκολτιέ στο αμπαλάζ, είτε γιατί συνεργάστηκε με το καυτό
όνομα της Μαντόνα ντύνοντάς την για περιοδείες της ή βιντεοκλίπ, είτε γιατί
και ο ίδιος βγήκε στους δρόμους της μουσικής, ραπάροντας με το σινγκλ «House
couture, How to do that», έφερε κι άλλες «φαεινές» ιδέες, όπως τα πρώτα
ευρωπαϊκά τηλεσκουπίδια με το «Eurotrash Show».

Κι όταν στα μέσα της δεκαετίας του ’90 η γαλλική μόδα διαπίστωσε ότι πνέει τα
λοίσθια, ότι οι σταρ της περνούν κρίση δημιουργικότητας, η επόμενη γενιά
εφάρμοσε πιο δραστικά μέτρα για να κατακτήσει το Παρίσι. Από την πλευρά των
εγκεφαλικών Βέλγων, ο Μάρτιν Μαρζελά έθεσε έναν γρίφο κι έγινε ο αόρατος
άνθρωπος που κανείς δεν γνωρίζει το πρόσωπό του. Και το αποτύπωμα του δείκτη
του ή η φωτογραφία της παλάμης του πήραν τη θέση του πορτρέτου του…

Πιο εξωστρεφής και εγωκεντρικός ο Τζον Γκαλιάνο βοήθησε στην αύξηση των
πωλήσεων του οίκου Dior με το να αλλάζει σε κάθε σεζόν την εμφάνισή του. Κάθε
νέο του λουκ «ουρλιάζει» την ανάγκη των δημιουργών να στρέφουν τα φώτα της
δημοσιότητας πάνω τους και το όνομά τους να κυκλοφορεί σαν σύνθημα password
που κάνει login στο σύμπαν της μόδας. Ο Γκαλιάνο έκανε τα μαλλιά του ράστα και
ντύθηκε Ινδιάνος, έκανε μακιγιάζ, φούσκωσε τα χείλη του με σιλικόνη, έγινε
αλήτης πανκ και γόης ντιλετάντε.

Η διακριτική υπενθύμιση, η έμμεση παρουσία του δημιουργού, όπου οι τεχνικές
του ικανότητες εξασφάλιζαν την επαγγελματική του υπόσταση, εξαντλήθηκαν με την
τελευταία ιδεολογική επανάσταση. Οι σχεδιαστές κινούνται σε μία ελεύθερη αγορά
που καταλαβαίνει μόνο από ισολογισμούς και πλεόνασμα. Άφησαν λοιπόν στους
λογιστές τη δημιουργία του χρήματος και κράτησαν για τον εαυτό τους την
υστερία της διαφορετικότητας.

INFO

Η έκθεση «Σχεδιαστές Σούπερσταρ» παρουσιάζεται στο Μουσείο Μόδας και Ενδύματος
στο Παρίσι, μέχρι τις 29 Σεπτεμβρίου. Ίντερνετ http: //www.ucad.fr/mmt/couturier-superstar