Δρόμοι

Ο Μπόμπι Φρανκ Τσέρι…

… έζησε τα τελευταία σαράντα χρόνια ως ελεύθερος άνθρωπος, πήγαινε όπου
ήθελε, έκανε ό,τι ήθελε. Από εδώ και πέρα, στα εβδομήντα ένα του χρόνια, θα
περάσει την υπόλοιπη ζωή του στη φυλακή, πιθανότατα ανάμεσα σε εκείνους τους
ανθρώπους που μίσησε σε όλη του τη ζωή. Η θέση που του ανήκει είναι στη
φυλακή. Και είναι ντροπή που η αμερικανική δικαιοσύνη το ανακαλύπτει μόλις
τώρα, αφού θα μπορούσε να τον είχε στείλει εκεί πολύ νωρίτερα. Όταν ήταν νέος,
μαζί με άλλους ρατσιστές, είχε δολοφονήσει τέσσερα μαύρα κοριτσάκια,
τινάζοντας στον αέρα μια εκκλησία στο Μπέρμιγχαμ της Αλαμπάμας, το 1963.

Σαράντα χρόνια…

… τα κατάφερνε να ξεφεύγει. Και μόνο το γεγονός πως απολάμβανε την ελευθερία
του τόσα χρόνια, είναι ένα σκάνδαλο. Με την καταδίκη τού Τσέρι σε ισόβια
κάθειρξη, την περασμένη εβδομάδα, οι Αμερικανοί θυμήθηκαν πως αντικειμενικός
στόχος του εγκλήματός του ήταν να ανακόψει το κίνημα για τα δικαιώματα των
μαύρων ­ και πως τελικά πέτυχε το αντίθετο αποτέλεσμα. Όχι πως αυτό το κίνημα
αναδείχθηκε αμέσως ή απόλυτα νικηφόρο. Όλα αυτά τα χρόνια, οι διωκτικές αρχές
είχαν προτιμήσει να κάνουν τα στραβά μάτια. Είναι καλό που επιτέλους οι αρχές
κατόρθωσαν να συγκεντρώσουν αρκετά στοιχεία για να τον καταδικάσουν. Είναι
καλό που ο Τσέρι παίρνει επιτέλους έστω ένα μέρος από την τιμωρία που του
άξιζε από την αρχή. Είναι καλό που ο αμερικανικός Νότος αλλάζει.

Η καταδίκη…

… του Τσέρι, όμως, δεν αφήνει περιθώρια για πανηγυρισμούς. Γιατί δεν
σημαίνει πως η Κου Κλουξ Κλαν δεν ζει και δεν βασιλεύει ακόμη στην Αμερική.
Απλώς, τα μέλη της έχουν κάπως αλλάξει. Δεν μοιάζουν πια με τον Μπόμπι Φρανκ
Τσέρι. Όπως πολλά άλλα πράγματα, διαπιστώνει η μαύρη αρθρογράφος Τζιλ Νέλσον,
ο αμερικανικός ρατσισμός «μεγάλωσε», άλλαξε και αυτός, φόρεσε διαφορετικά
ρούχα. Όμως οι ρίζες του παραμένουν οι ίδιες, μολονότι εκδηλώνεται
διαφορετικά. Ίσως θα ήταν πιο εύκολα τα πράγματα αν όλοι οι ρατσιστές έμοιαζαν
με τον Τσέρι, αν εκδηλώνονταν τόσο βίαια, τόσο αδέξια. Όμως, σαν ιός, για να
επιβιώσει, ο ρατσισμός προσαρμόζεται στις συνθήκες. Και όχι μονάχα στην
Αμερική. Σήμερα, οι ρατσιστές φορούν κοστούμια και γραβάτες, διευθύνουν
κυβερνήσεις ή μεγάλες επιχειρήσεις. Ανάμεσά τους θα βρούμε τους ίδιους
εκείνους ανθρώπους που διακηρύσσουν πως ο ρατσισμός είναι πια νεκρός.

Οι σύγχρονοι ρατσιστές…

… είναι όλοι εκείνοι που επιμένουν να λένε πως ο κόσμος σήμερα δεν χωρίζεται
πια σε μαύρους και λευκούς, σε πλούσιους και φτωχούς. Είναι εκείνοι που λένε
πως όλα όσα πέτυχαν, τα πέτυχαν χάρη στη σκληρή δουλειά και ότι όλοι οι άλλοι
που δεν πέτυχαν όσα εκείνοι θα πρέπει να αναζητήσουν το φταίξιμο στη δική τους
ανικανότητα. Όπως ο Τσέρι, οι σύγχρονοι ρατσιστές παίρνουν νιάτα, παίρνουν
ζωές, συντρίβουν ψυχές και ύστερα ρίχνουν το φταίξιμο στα θύματα.