Λοχαγός 24 καρατίων!

«ΤΑ ΝΕΑ» επιλέγουν κάθε Δευτέρα θέματα από περιοδικές εκδόσεις ποικίλου ενδιαφέροντος

Οι «Ιστορίες από τον Στρατό» του περιοδικού είναι τυπικά ένα αφιέρωμα στο
οποίο συγγραφείς, καλλιτέχνες και άνθρωποι των Γραμμάτων καταθέτουν μνήμες από
τη θητεία τους. Ουσιαστικά είναι μια σύνοψη του ευρηματικού λεξιλογίου
φαντάρων, υπαξιωματικών και αξιωματικών, αλλά και των σχέσεων αγάπης, μίσους
και ανοχής που αναπτύσσονται στα ελληνικά στρατόπεδα.

Πολλοί καλοί γραφιάδες συνεισφέρουν στο αφιέρωμα. Η έκπληξη για μένα πάντως
ήλθε από τον Κωνσταντίνο Αλαβάνο. Το κείμενό του «Ο λοχαγός μου κι εγώ» είναι
από τα πιο απολαυστικά και καλογραμμένα που έχω διαβάσει τελευταία. Ο Αλαβάνος
κατατάχθηκε επί χούντας. Πέφτει σε έναν λοχαγό «κοντό, γεροδεμένο, κορδωμένο,
βραχνό, κάτι ανάμεσα σε Μεγάλο Ναπολέοντα και Κώστα Χατζηχρήστο…», που
αυτοσυστήνεται:

«Αφεντακίδης Αναστάσιος, λοχαγός είκοσι τεσσάρων καρατίων, δεκαοχτώ κιλά
αρ….., αμείλικτος…».

Την ανέλιξη της ιστορίας και της σχέσης του Αλαβάνου με τον «αμείλικτο», έως
το απολυτήριο και τα δάκρυα του λοχαγού, πιστεύω πως θα τη ζήλευαν οι καλοί
μάστορες του διηγήματος.

(Ίσως φανεί περίεργο το φινάλε του Αλαβάνου, με τα δάκρυα του σκληρού
«καραβανά». Δεν είναι όμως. Όταν υπηρέτησα κι εγώ επί χούντας, μουλαράς, ένας
μόνιμος αξιωματικός έκλαψε, κρυφά από τους άλλους μονιμάδες, στην όχθη του
Αλιάκμονα, κοντά στο Άργος Ορεστικό, καθώς είδε μιαν ακραία σκηνή βίας πάνω σ’
εμάς, τους «εχθρούς της πατρίδας».

Μια μέρα ο Αλαβάνος συμπλήρωνε ΠΡΟ-ΠΟ. Ο λοχαγός τού δίνει ένα δεκάρικο για να
μπει «συνεταίρος». Πιάνουν δεκατριάρι (!) και την άλλη μέρα στην πρωινή
αναφορά:

«Στρατιώτες, σας ανακοινώνω ότι ο λόχος διαθέτει μια μεγαλοφυΐα. Και το όνομα
αυτής Αλαβάνος Κωνσταντίνος. Τυφεκιοφόρος. Κομμουνιστής. Αλλά ο λόχος, ως
γνωστόν, διαθέτει και ηγήτορα με αντίληψη και οξύνοια. Είδα τη λάμψη στα μάτια
του όταν έγραφε το ΠΡΟ-ΠΟ του. Όχι δεκατρία, είκοσι τρία να υπήρχανε θα τα
έπιανε ο πούστης. Μπήκα συνεταίρος και κερδίσαμε. Και για να γιορτάσετε κι
εσείς, ο λοχαγός και ο Αλαβάνος σάς κερνάνε γυναίκες: Μετά τη λήξη των
ασκήσεων θα μπείτε εφ’ ενός ζυγού και θα πάμε στη Μαίρη. Πρώτα όμως, θα
περάσετε από το περίπτερο. Και θα ζητήσετε ένα λαστιχάκι, που λέγεται στην
καθαρεύουσα προφυλακτικό και στη δημοτική καπότα. Διότι υπερασπιζόμαστε μεν το
πουλί της Επαναστάσεως, αλλά οφείλουμε να προστατεύουμε και το δικό μας πουλί.
Καταλάβατε;».

Τα άλλα κείμενα υπογράφουν: Χρ. Μηλιώνης, Π. Βούλγαρης, Π. Ζέτσης, Κ.
Γεωργουσόπουλος, Σπ. Ευαγγελάτος, Χρ. Χωμενίδης, Π. Σφυρίδης, Τ. Καλούτσας, Φ.
Λάδης, Τ. Δενέγρης, Ελ. Χουζούρη, Γ.Β. Κάτος, Γ. Στεφανάκης, Χρ.
Χαρτοματσίδης, Κ. Ντελόπουλος, Θ. Βενέτης, Θ. Χατζόπουλος, Δ. Πετσετίδης, Γ.
Ρωμανός, Γ. Καισαρίδης, Κ.Ε. Αθανασόπουλος, Γ. Ζεβελάκης.

«ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ»

Περιπέτειες Εμπειρίκου μετά θάνατον

Το αφιέρωμα του περιοδικού στον Ανδρέα Εμπειρίκο περιέχει οκτώ μελετήματα για
το έργο του ποιητή, μια ανέκδοτη έως τώρα διάλεξή του για τη μοντέρνα ποίηση
(επιμέλεια Γιώργη Γιατρομανωλάκη) και ένα κείμενο του εκδότη της Άγρας και των
έργων του Εμπειρίκου, Σταύρου Πετσόπουλου.

Πολλαπλά χρήσιμο το κείμενο του Πετσόπουλου περιγράφει τις περιπέτειες έργων
του Εμπειρίκου μετά τον θάνατο του ποιητή: Παράνομες εκδόσεις, μικροψυχίες και
– στην περίπτωση του Μεγάλου Ανατολικού – προσπάθειες φίμωσης, μετά την
κυκλοφορία των δύο πρώτων τόμων, το 1990.

Θυμίζει ο Πετσόπουλος:

«Υπήρξε και η ενεργητική λογοκρισία: λόγου χάριν από την πλευρά του περιοδικού
Πολιτικά Θέματα, που σε τεύχος του με τίτλο εξωφύλλου “Το άγος του
Εμπειρίκου” χαρακτήριζε τον Μεγάλο Ανατολικό ως “έργο ηθικής πώρωσης
και διαστροφής που έπρεπε να αποσυρθεί και να διακοπεί η συνέχιση της
ολοκλήρωσής του”, ενώ ζητούσε την επέμβαση της πολιτείας και την
παραδειγματική τιμωρία των κληρονόμων, του επιμελητή και του εκδότη.
Αναγκαστήκαμε τότε να κρύψουμε το στοκ των βιβλίων, από φόβο μήπως τα
κατασχέσει η αστυνομία. Από την άλλη, λίγο μετά την κυκλοφορία του έργου, ο
Χρήστος Γιανναράς, σε τηλεοπτική εκπομπή του Νίκου Δήμου, κατασκεύασε ένα
επιχείρημα που δυστυχώς είχε μεγάλη απήχηση: αφού ο Εμπειρίκος δεν δημοσίευσε
το έργο όσο ζούσε, σημαίνει ότι δεν ήθελε να το δημοσιεύσει διότι το θεωρούσε
κακό, οπότε οι φιλοχρήματοι κληρονόμοι και ο εκδότης ασελγούσαν στη μνήμη του
για οικονομικούς λόγους. Ανιστόρητο, κακόβουλο επιχείρημα, που βέβαια δεν
έπαιρνε υπ’ όψιν τις ιστορικές συνθήκες των προηγούμενων δεκαετιών…».

«ΜΑΝΔΡΑΓΟΡΑΣ»

Αφιέρωμα στον Νάνο Βαλαωρίτη

Ενενήντα σελίδες μεγάλου σχήματος αφιερώνει το τετραμηνιαίο περιοδικό στον
ποιητή και συγγραφέα Νάνο Βαλαωρίτη. Είκοσι πέντε Έλληνες και ξένοι συγγραφείς
αναφέρονται αναλυτικά στη ζωή, το έργο και την προσωπικότητα του Βαλαωρίτη,
ενώ δημοσιεύονται φωτογραφίες του ίδιου και της γυναίκας του, ζωγράφου, Marie
Wilson, που είχε τραβήξει ο Ανδρέας Εμπειρίκος, φίλος του ζευγαριού.

Ο Ανδρέας Παγουλάτος, που με τον διευθυντή του περιοδικού Κώστα Κρεμμύδα είχαν
την επιμέλεια του αφιερώματος, συζητά με τον ποιητή και στην ερώτησή του
«Ποιες είναι οι σχέσεις της σύγχρονης ελληνικής μοντερνιστικής και
πρωτοποριακής λογοτεχνίας με τις ανάλογες τάσεις στον ευρωπαϊκό και γενικότερα
στον διεθνή χώρο;», ο Βαλαωρίτης απαντά:

«Η Ελλάδα είναι η χώρα των “μιμητικών ανθρώπων”. Σήμερα η σχέση μας με τον
διεθνή χώρο γίνεται στενότερη, αλλά χάνει την ιδιαιτερότητά της, εφόσον
επικρατεί σύγχυση και άγνοια για τις εξελίξεις στα τελευταία πενήντα χρόνια
λογοτεχνικής γραφής, έξω και στην Ελλάδα. Η έλλειψη αυτή καταλήγει στο να
προωθούνται άσχετα έργα, εις βάρος των αυθεντικών, ανάλογα με τις τυχαίες
προτιμήσεις των εκάστοτε μεταφραστών-παρουσιαστών, που δεν σέβονται κανένα
διατυπωμένο κριτήριο για τις επιλογές τους».

«ΜΑΝΗ»

Λιοτρίβια

Διμηνιαίο περιοδικό, με έδρα την Αρεόπολη, που εκδίδουν ο Γεώργιος
Δημακόγιαννης και ο Ντόναλντ – Γεώργιος Μακφαίηλ, Σκωτσέζος που έχει νυμφευθεί
Μανιάτισσα.

Στο 4ο τεύχος του περιοδικού που κυκλοφόρησε δημοσιεύονται κυρίως θέματα από
την ιστορία, τη λαογραφία της Μάνης, οδοιπορικά σε μανιάτικους τόπους και
κάποια θέματα επικαιρότητας – όσο μπορεί να καλύψει την επικαιρότητα ένα
διμηνιαίο έντυπο. Συνοπτικό, αλλά ενδιαφέρον, το θέμα της Γιούλης Μπαγετάκου –
Ξανθάκου για τα λιοτρίβια της Μάνης. «Λιτριβεία» τα αναφέρει διότι «αποδίδεται
καλύτερα έτσι το γλωσσικό ιδίωμα της Μάνης». (Κι η γιαγιά μου από τους Κάτω
Μπουλαριούς, λιτριβεία τα έλεγε). Μια παρατήρηση: Καλύτερα να δημοσιεύονται
λιγότερα θέματα αλλά πληρέστερα παρουσιασμένα, παρά πολλά με λίγα στοιχεία και
μικρές φωτογραφίες, που αδικούν και τον συγγραφέα και το φωτογραφικό ντοκουμέντο.

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

* «Η ΛΕΞΗ»: Διον. Αιγινήτου 46, Αθήνα 115 28 – τηλ.: 010-7222.855.

* «ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ»: Ευριπίδου 84, Αθήνα 105 53 – τηλ.: 010-3213.030.

* «ΜΑΝΔΡΑΓΟΡΑΣ»: Καλύμνου 31 και Ιθάκης, Αθήνα 112 51 – τηλ.:
010-8220.294.

* «ΜΑΝΗ»: Γεώργιος Δημακογιάννης, Αρεόπολη 230 62 – τηλ.: 07330-53.670.