ΜΑΤΙΕΣ Μετά 20 έτη

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται τον Σεπτέμβρη, από τότε που έφυγε από τη ζωή
«εκείνος που δεν χώραγε σε τούτο το σοκάκι». Ο Μάνος Λοΐζος. Και στην Κύπρο,
την πατρίδα του πατέρα του, γίνονται, από τον Γενάρη, συνεχείς εκδηλώσεις ­
συναυλίες, διαλέξεις, συζητήσεις ­ για τον άνθρωπο και το έργο του.
Εκδηλώσεις, που θα ολοκληρωθούν στις 31 του Δεκέμβρη.

«Έτος Λοΐζου», λοιπόν, στην Κύπρο. Αλλά και στην Ελλάδα, σε διάφορους δήμους,
κάθε τόσο, χωρίς αφορμή τις περισσότερες φορές, διοργανώνονται «βραδιές» για
τον Μάνο. Θυμίζω την μεγάλη συναυλία τού «Μελωδία» στον Βύρωνα, όπως και τη
διάλεξη-συναυλία, προ ημερών, στον Χολαργό, με συμμετοχή μουσικών-μαθητών και
της Δήμητρας Γαλάνη.

Πέρασαν «απέναντι», τα τελευταία χρόνια, πάρα πολλοί δημιουργοί και
εκτελεστές. Ο Γιώργος Ζαμπέτας. Ο Στράτος Διονυσίου. Ο Απόστολος Καλδάρας. Ο
Μάνος Χατζιδάκις. Ο Γιάννης Νεγρεπόντης. Ο Άκος Δασκαλόπουλος. Ο Γιώργος
Μητσάκης. Ο Βασίλης Τσιτσάνης. Ο Κώστας Κινδύνης. Ο Δημήτρης Χριστοδούλου. Ο
Στέλιος Καζαντζίδης. Ο Άκης Πάνου. Ο Πάνος Γαβαλάς. Ο Νίκος Γκάτσος. Ο Νίκος
Ξυλούρης. Και άλλοι, που δεν μου ‘ρχονται στον νου αυτήν τη στιγμή.

Νομίζω ότι αν εξαιρέσουμε τον Καζαντζίδη, τον Τσιτσάνη και τον Χατζιδάκι,
σπανίως γίνονται «αφιερώματα» στους υπόλοιπους. Ο Λοΐζος, όμως, είναι μονίμως
«παρών», όπως τόνισα και πιο πάνω. Γιατί; Είναι το έργο; Είναι ο άνθρωπος;
Είναι το γεγονός ότι ο Λοΐζος «απέδρασε» πολύ νωρίς; Είναι το ότι συνδέθηκε ­
ο ίδιος και τα τραγούδια του ­ με τα «πιο καλά μας χρόνια»; Τις εποχές, εννοώ,
που προσδοκούσαμε, ονειρευόμασταν, αγαπούσαμε, σχεδιάζαμε, χωρίς να βλέπουμε
τη διάψευση να έρχεται καταπάνω μας;

Πιστεύω, ότι είναι όλ’ αυτά μαζί. Και τούτο: ο Μάνος ήταν ένας πολίτης
μαχόμενος, πάντα της πρώτης γραμμής. Καλλιτέχνης που αγαπήθηκε ζεστά και
τρυφερά, από νέους, γέρους, παιδιά. Και από τις γυναίκες, ιδίως. Κάτι έβλεπαν
ξεχωριστό οι γυναίκες στα σκούρα, μελαγχολικά του μάτια. Κάτι φλογερό κι
αληθινό. «Κι ήρθαν και βασίλεψαν / τα βαθειά σου μάτια…».

Ο Λοΐζος ήταν ένα «δώρο». Δεν έγραφε, μόνον, ωραία τραγούδια. Τραγούδια που
και σήμερα ακόμη είναι «ζωντανά». Ήταν και έξυπνος. Και όμορφος. Είχε και
χιούμορ. Είχε και καλοσύνη. Και κουβαλούσε, στη φωνή του, στις χειρονομίες
του, τον αέρα της Αλεξάνδρειας, το άρωμα της Ανατολής. Κάποτε, μου είχε
στείλει μια κάρτα από το Αλγέρι. Η κάρτα έδειχνε δύο μάτια μαύρα. Μόνο. Μου
έγραφε: «Έχεις δει τίποτα ωραιότερο;». Δεν είχα δει, πράγματι.