Δρόμοι

Επτά μήνες…

… μετά τη χειρότερη επίθεση που είχε σημειωθεί ποτέ σε αμερικανικό έδαφος, η
Αμερική είχε πλημμυρίσει από περιοδικά που τα εξώφυλλά τους ήταν σκεπασμένα με
αμερικανικές σημαίες, στρατιώτες και αεροπλάνα. Στο ένα μπορούσε κανείς να δει
την αστερόεσσα να κυματίζει στον ιστό της έξω από ένα πλυντήριο αυτοκινήτων.
Σε ένα άλλο, μια συντροφιά από ωραίες γυναίκες, με άσπρα κολλαριστά πουκάμισα
και χείλη κατακόκκινα από το κραγιόν, πετούσαν στον αέρα προκηρύξεις που είχαν
πάνω τους τυπωμένη την αμερικανική σημαία. Ήταν το 1942.

Περίπου εκατό…

… από αυτά τα εξώφυλλα παρουσιάζονται σήμερα για πρώτη φορά, σε αναμνηστική
έκθεση του Εθνικού Ινστιτούτου Αμερικανικής Ιστορίας Σμισθόνιαν για την
εξηκοστή επέτειο της προπαγανδιστικής εκστρατείας «Η ισχύς εν τη ενώσει», η
οποία είχε οργανωθεί επτά μήνες μετά την ιαπωνική επίθεση στο Περλ Χάρμπορ,
προκειμένου να τονώσει το εθνικό φρόνημα εν όψει της αμερικανικής πολεμικής
προσπάθειας. Τότε, όλα τα αμερικανικά περιοδικά είχαν αποφασίσει να βάλουν στα
εξώφυλλά τους θέματα που είχαν να κάνουν με την αμερικανική σημαία, το σύμβολο
της ενότητας του έθνους.

Εξήντα χρόνια…

… αργότερα, αμέσως μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου στην Αμερική, η
Μέριλιν Ζοΐδις και οι συνεργάτες έπιασαν δουλειά. Όταν άρχισαν να ετοιμάζουν
την έκθεση «Η ισχύς εν τη ενώσει», δίπλα τους κάπνιζαν ακόμη τα συντρίμμια του
Πενταγώνου. «Είχαμε ήδη αρχίσει να γράφουμε για τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο,
για την αεροπορική επίθεση του 1942, όταν συνέβη αυτό», λέει η Ζοΐδις. «Μας
φάνηκε τρομακτικό». Όσο εκείνη και οι συνεργάτες της ξεσκόνιζαν και ετοίμαζαν
το υλικό για την έκθεση από μια άλλη πολεμική εποχή, κάτω από τα παράθυρά τους
πηγαινοέρχονταν Αμερικανοί ανεμίζοντας για άλλη μια φορά τις σημαίες με τα
χρώματα της πατρίδας τους. «Η σημαία δεν σημαίνει το ίδιο πράγμα για όλους,
αλλά όταν η χώρα δέχτηκε την επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου, το σύμβολο που
αναζήτησε ο λαός, το σύμβολο που ο λαός χρησιμοποίησε για να εκφράσει την
ενότητά του, ήταν η σημαία», εξηγεί η Ζοΐδις.

Πολλοί Αμερικανοί…

… σήμερα πιστεύουν πως είναι πατριωτισμός να βάζουν μια σημαία στο πανάκριβο
τζιπ τους και να κάνουν βόλτες με αυτό. Όμως, για εκείνη τη γενιά που έζησε
τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, οι παράτες και οι σημαίες ήταν σημαντικές,
επειδή ήταν συνυφασμένες με τη γενικότερη απειλή που επικρεμόταν τότε στον
κόσμο, με τη μορφή των δυνάμεων του Άξονα – που τότε δεν ήταν ένας άξονας
επινοημένος, αλλά ένας άξονας πραγματικός, που τον έβλεπαν όλοι. Ας ευχηθούμε,
πάντως, καλή επιτυχία στην έκθεση με τις φωτογραφίες από τα αμερικανικά
περιοδικά, στην Ουάσιγκτον. Όμως, για να μην ξεχνάμε τις βλαβερές συνέπειες
του κακώς εννοούμενου πατριωτισμού, θα προτείναμε στον αναγνώστη να ρίξει μια
ματιά και στη φωτογραφία του Αμερικανού Ταλιμπάν,

στη σελίδα
18