Αποχαιρετισμός στον Τόμπιν

Ο Τζέιμς Τόμπιν ήταν ένας μεγάλος οικονομολόγος και σπουδαίος άνθρωπος. Η
αποχώρησή του συμβολίζει το τέλος μιας εποχής, όταν οι διαμάχες των
οικονομολόγων ήταν πιο όμορφες και τίμιες.

Ο Τόμπιν ήταν ένας θεωρητικός της οικονομίας που επηρέασε εκατομμύρια
ανθρώπους, οι οποίοι δεν γνώριζαν ούτε την ύπαρξή του. Ήταν, ωστόσο, και
ένθερμος υποστηρικτής μιας ιδεολογίας που θα μπορούσαμε να αποκαλέσουμε
κεϊνσιανισμό της ελεύθερης αγοράς – μια πίστη ότι οι αγορές είναι πολύ
χρήσιμες, αλλά λειτουργούν καλύτερα αν η κυβέρνηση είναι έτοιμη να περιορίσει
τις υπερβολές τους.

Ο Τόμπιν ήταν από τους οικονομολόγους που έφεραν την επανάσταση του
κεϊνσιανισμού στην Αμερική. Πριν από αυτήν την επανάσταση, φαινόταν ότι δεν
υπήρχε μεσαίος χώρος μεταξύ της ιδεολογίας του laissez faire και της
ιδεολογίας του άκρατου παρεμβατισμού της κυβέρνησης στην οικονομία.

Με τις πολιτικές τού laissez faire να θεωρούνται υπεύθυνες για τη μεγάλη
οικονομική κρίση του Μεσοπολέμου (Great Depression), δύσκολα θα μπορούσε
κάποιος να βρει τον τρόπο που η ιδεολογία της ελεύθερης αγοράς θα επιβίωνε.

Ο Τόμπιν πήρε τη μηχανιστική θεωρία του κεϊνσιανισμού και τη μεταμόρφωσε σε
ένα πιο εξελιγμένο μοντέλο. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’60 το
εξελιγμένο μοντέλο κεϊνσιανισμού του Τόμπιν τον έκανε τον πιο γνωστό αντίπαλο
του οικονομολόγου Μίλτον Φρίντμαν, υποστηρικτή της θεωρίας του μονεταρισμού.
Μου λείπει ο Τζέιμς Τόμπιν και πενθώ την απώλειά του.

Μαζί του έφυγε και μια εποχή όπου οικονομολόγοι της δικής του αξίας μπορούσαν
να εμπλουτίσουν ή ακόμη και να επηρεάσουν την πολιτική των κυβερνήσεων.

Ο Paul Krugman είναι καθηγητής Οικονομικών στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας
της Μασαχουσέτης (ΜΙΤ)