[ ΤΟ ΣΤΙΓΜΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ ]

Γράμμα από την Ιαπωνία, συνέχεια πρώτη: Τι είδε ο Έλληνας στη χώρα του
Ανατέλλοντος Ηλίου; Κατ’ αρχήν κόσμο πολύ, αμέτρητο. Κόσμο να περπατάει, να
κινείται, να τρώει, να συνωστίζεται, να αγοράζει, να οδηγεί, να
ανεβοκατεβαίνει σκάλες, να μπαίνει σε τρένα, να βγαίνει από τρένα, να γεμίζει
ασανσέρ, να αδειάζει ασανσέρ – σαν τα μυρμήγκια. Το Τόκιο έχει περίπου την
έκταση της Αθήνας και τριπλάσιο, τουλάχιστον, πληθυσμό. Σχεδόν 15 εκατομμύρια.
Κόλαση στους δρόμους, κόλαση παντού. Ζωή σαν εφιάλτης. Διαμερίσματα των 30
τετραγωνικών για τετραμελείς οικογένειες. Δωματιάκια χωρισμένα με ριζόχαρτο.
«Έχουν τεράστιο πρόβλημα στέγασης», ενημερωνόμαστε…

Πρώτα πάρκινγκ, μετά Ι.Χ.

Μόνο στέγασης; Για να αγοράσεις αυτοκίνητο, πρέπει προηγουμένως να έχεις
εξασφαλίσει χώρο για να το παρκάρεις. Αλλιώς δεν μπορείς. Όσα χρήματα και να
διαθέτεις. Μποτιλιαρίσματα; Όποιος το ζήσει στο Τόκιο, καταλαβαίνει ότι το
μεσημεριανό μποτιλιάρισμα στην Κηφισίας είναι ο παράδεισος. Με πουλάκια να
κελαηδούν, ρυάκια να τρέχουν σε καταπράσινα λιβαδάκια, πεταλούδες να πετούν
χαρούμενες, και οδηγούς να ξεχειλίζουν από αγάπη για τον μπροστινό τους
οδηγό…

Παραλλαγές του γκρι

Χρώματα; Μόνο παραλλαγές του γκρίζου. Γκρίζα κτίρια, γκρίζοι δρόμοι, γκρίζοι
τοίχοι, γκρίζες πέτρες, όλα γκρι. Και πού και πού μερικά χρώματα – στα πρόσωπα
των παιδιών, που κοκκινίζουν εύκολα από συστολή. Όπως τα παιδάκια που
υποδέχθηκαν τον Κ. Σημίτη στα ανάκτορα του Ακιχίτο. Είναι εντυπωσιακός ο
τρόπος με τον οποίο το κόκκινο βάφει τα μάγουλα των παιδιών, και των κοριτσιών
ιδιαίτερα. Και είναι εξωπραγματική η ευγένεια που διακρίνει κάθε ενέργειά
τους. Ό,τι κάνουν παρουσία άλλου, το συνοδεύουν με μια υπόκλιση – δείγμα
σεβασμού και ταπεινοφροσύνης. Και μ’ ένα χαμόγελο…

Μάσκες αντί για χαμόγελα

Όταν μπορείς να το δεις, δηλαδή, αυτό το χαμόγελο. Γιατί πολλές φορές δεν το
βλέπεις. Το καλύπτει μια λευκή μάσκα χειρουργείου! Τρελαίνεται ο Έλληνας με το
θέαμα. Παθαίνει κάτι, βλέποντας ανθρώπους να περπατούν στον δρόμο φορώντας
αυτές τις μάσκες, λες και δραπέτευσαν μόλις από το χειρουργικό τραπέζι. Ρωτάς,
μαθαίνεις. Προστατεύονται από την ατμοσφαιρική μόλυνση. Το νέφος στο Τόκιο
είναι δολοφονικό – έτσι όπως τριγυρίζεται από χιλιάδες καμινάδες εργοστασίων.
Η πόλη τις ημέρες της άπνοιας μετατρέπεται σε θάλαμο αερίων. Τόσο, που το
νέφος στην Αθήνα να μοιάζει με καθαρό οξυγόνο στις κορυφές των βουνών…

Πατάς ένα κουμπί…

Γράμμα από την Ιαπωνία, συνέχεια δεύτερη: αυτοματισμοί παντού. Πατάς ένα
κουμπί και γίνεται αυτό. Ή εκείνο. Όλα στην υπηρεσία του ανθρώπου. Όταν μπορεί
να τα απολαύσει, βέβαια. Γιατί το κακό (ναι κακό!) με τους Γιαπωνέζους είναι
ότι δουλεύουν πολύ. Το ωράριο είναι 40 ώρες εβδομαδιαίως, αλλά μόνο στα
χαρτιά. Στην πραγματικότητα είναι σχεδόν διπλάσιο. Γιατί ο Γιαπωνέζος θεωρεί
προσβλητικό να φύγει από τη δουλειά, όταν οι συνάδελφοί του είναι ακόμη εκεί –
έτσι φεύγει στις 10 το βράδυ! Για να επιστρέψει το άλλο πρωί. Ο Γιαπωνέζος δεν
παίρνει άδεια το καλοκαίρι. Δεν τον ξέρει τον θεσμό. Θεέ μου, λες να του
μπήκαν τίποτε ιδέες του Σημίτη;!

Και λευκά γάντια

Περί χειρουργικής μάσκας στον δρόμο, εκδοχή νέα. Ερωτήσεις: κι όταν φυσάει, κι
όταν ο καιρός είναι καθαρός, γιατί την φορούν; Γιατί φοβούνται ότι θα
εισπνεύσουν μικρόβια κατά την αναπνοή. Ή, αν είναι κρυωμένοι, ότι θα
εκπνεύσουν και κάποιος θα κολλήσει… συνάχι. Φορούν επίσης λευκά γάντια. Για
τον ίδιο λόγο – της μεταφοράς μικροβίων. Και δεν αγγίζονται. Κάνουν υποκλίσεις
ως το έδαφος, αλλά χέρι για χειραψία δεν δίνουν. Όπως δεν δέχονται και να τους
αγγίξει κάποιος, για να παραμερίσουν. Πρόκειται για μεγάλη προσβολή…

«Παστοί» στο μετρό

Το μόνο που (απο)δέχονται, είναι το σπρώξιμο στο μετρό. Το ταλαιπωρημένο από
τρομοκρατικές ενέργειες μετρό του Τόκιο. Κάποτε δεν εμπαινε κανείς. Τώρα
ξεθάρρεψαν και γίνεται πανικός. Εξ ου και το σπρώξιμο. Για να κλείσουν οι
πόρτες. Εκείνοι που σπρώχνουν είναι έμμισθοι υπάλληλοι του μετρό. Με λευκά
γάντια, φυσικά. Κάθονται στη στάση, έρχεται ο συρμός, φρακάρουν τα βαγόνια και
για να κλείσουν οι πόρτες, και να ξεκινήσει, σπρώχνουν οι τύποι με τα λευκά
γάντια. Ευτυχώς, ό,τι και να γίνει, αυτό δεν θα το δούμε στο μετρό του
Λαλιώτη!

ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ

Άναψαν τα τηλέφωνα

Επίσκεψη στο Τόκιο, αλλά το μάτι και το αυτί στην Αθήνα. Και να πεις ότι είναι
δίπλα; Ώστε παίρνω το αεροπλάνο και επιστρέφω σε λίγες ώρες; Δεκαεπτά ώρες
στον αέρα, ταξίδι. Ως εκ τούτου, εντολές διά τηλεφώνου: Κοσμίδης, Χυτήρης,
Λαλιώτης, Σκανδαλίδης, αλλά και Γιάννος και Χριστοδουλάκης, και Βερελής.
Ενημέρωση, οδηγίες, τι κάνουμε, τι γίνεται, πώς πάνε τα θέματα. Τι να
σχολιάσει ο εκπρόσωπος στο πρες ρουμ. Επίσκεψη Καραμανλή στους Τσιγγάνους – να
βγει ο Σκανδαλίδης να πει τι έχουμε κάνει. Τέσσερις-πέντε χιλιάδες αγρότες
στην Αθήνα, τα κατάφερε η Ν.Δ. να φτιάξει θέμα. Παραίτηση αρχηγού ΓΕΝ, πώς το
παίζουν οι εφημερίδες – να εξηγήσει ο Γιάννος, να περάσει προς τα έξω ότι αυτά
δεν γίνονται. Δεν μπορεί ο αρχηγός ΓΕΝ να μην υπακούει στην πολιτική ηγεσία.
Κάτι τέτοια παραπέμπουν σε εποχές που έχουν περάσει οριστικά – ή μήπως όχι. Ο
Βερελής, πώς πήγε με την Ντε Παλάθιο, την επίτροπο για τις μεταφορές, στην
Κομισιόν, για την Ολυμπιακή; Ο Λαλιώτης να προετοιμάσει τη συνεδρίαση του
Εκτελεστικού Γραφείου, Τρίτη 12 ή Τετάρτη 13. Θέμα, πλέον, στρατηγική
αντιμετώπισης της Ν.Δ. Συμπέρασμα: μάλλον δεν είναι και τόσο εύκολο να είσαι Πρωθυπουργός…