ΓΝΩΜΗ Ατλαντικές προοπτικές

Ο γεωπολιτικός σεισμός της 11ης Σεπτεμβρίου δεν αφήνει ανεπηρέαστη ούτε την
Ατλαντική Συμμαχία. Το ΝΑΤΟ επιβεβαιώνεται ως ο κύριος φορέας ασφάλειας στον
ευρωατλαντικό χώρο. Συγχρόνως όμως η σχέση του με τα εκτός του χώρου αυτού
δρώμενα οριοθετείται περιοριστικά. Καθώς οι Αμερικανοί ναι μεν καλωσορίζουν τη
συμβολή του στη συγκρότηση του ευρέος αντιτρομοκρατικού συνασπισμού των, πλην
κατά τη διεξαγωγή των ασιατικών στρατιωτικών τους επιχειρήσεων τείνουν να το
περιθωριοποιήσουν. Διαθέτοντας στρατιωτική επάρκεια, η υπερδύναμη αρνείται να
θέσει τους σχετικούς χειρισμούς της υπό συλλογικό έλεγχο. Την όποια δε
στρατιωτική συνεργασία της με τους Ευρωπαίους συμμάχους ­ ελάχιστοι από τους
οποίους άλλωστε μπορούν να της παράσχουν ουσιαστική στρατιωτική συνδρομή ­
προτιμά να μεθοδεύσει διμερώς και εκτός ΝΑΤΟϊκού πλαισίου. Τόσο μάλλον που
πιθανότατα εκτιμά ότι μια ενεργότερη ΝΑΤΟϊκή εμπλοκή στον μουσουλμανικό κόσμο
θα προσέδιδε αληθοφάνεια στα περί «δυτικής σταυροφορίας».

Οι φόβοι συνεπώς ­ ή προσδοκίες ­ ότι το προκύψαν από τη Σύνοδο Κορυφής του
1999 «νέο ΝΑΤΟ» θα λειτουργούσε ως «παγκόσμιος χωροφύλακας» διαψεύδονται.
Εντούτοις, η απουσία της από το Αφγανιστάν δεν εμποδίζει τη Συμμαχία να είναι
παρούσα στην Ευρώπη και μάλιστα να εμπεδώνει την εδώ παρουσία της. Με το ρόλο
της στα Βαλκάνια να εμφανίζεται υπέρποτε άλλοτε καθοριστικός, στο μέτρο που η
Ουάσιγκτον επιθυμεί να συρρικνώσει την εθνική της συμβολή χωρίς να
δημιουργηθεί γεωπολιτικό κενό ­ και η Ε.Ε. αδυνατεί να πρωταγωνιστήσει. Και με
τη θεαματική ρωσοαμερικανική προσέγγιση του τελευταίου διμήνου να διανοίγει
ελπιδοφόρες προοπτικές αναβάθμισης της συνεργασίας της με τη Ρωσική
Ομοσπονδία. Αλλά και διεύρυνσής της προς Ανατολάς, χωρίς τη μέχρι πρόσφατα
προεξοφλούμενη αντιπαράθεση με τη Μόσχα. Όπως συνάγεται, τόσο από τις
προτάσεις Μπλερ όσο και από τις συνομιλίες του λόρδου Ρόμπερτσον στη ρωσική
πρωτεύουσα («ΤΑ ΝΕΑ» της 23ης Σεπτεμβρίου).

Ο αντίκτυπος άρα του τρομοκρατικού κτυπήματος στο ΝΑΤΟ είναι πολυσήμαντος ­
κυρίως όμως επιβεβαιώνει τη συνεχιζόμενη χρησιμότητα της Συμμαχίας.