ΓΝΩΜΗ Ένας μεταμοντέρνος πόλεμος

Οι επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 θα καταγραφούν στην ιστορία ως ένα από
τα σημαντικότερα στρατηγικά γεγονότα των τελευταίων δεκαετιών. Για τις
Ηνωμένες Πολιτείες, όπως παρατήρησαν πολλοί αναλυτές, είναι κάτι αντίστοιχο με
το Περλ Χάρμπορ. Αντίθετα με το Περλ Χάρμπορ, όμως, ο εχθρός αυτή τη φορά δεν
είναι ορατός. Γνωρίζουμε ότι η οργάνωση ­ ή μάλλον ένα άτυπο δίκτυο ­ της
οποίας ηγείται ο Οσάμα Μπιν Λάντεν είχε προσπαθήσει και στο παρελθόν να
καταστρέψει το Γουόρλντ Τρέιντ Σέντερ. Γνωρίζουμε επίσης ότι κάποιες
εξτρεμιστικές οργανώσεις οδήγησαν μέλη τους να τιναχτούν στον αέρα παίρνοντας
μαζί τους όσο περισσότερες ζωές. Αλλά δεν γνωρίζουμε πολύ περισσότερα
πράγματα.

Η κλιμακούμενη ένταση στη Μέση Ανατολή παρέχει μια πιθανή εξήγηση για τα
γεγονότα, αλλά λίγοι θα μπορούσαν να προβλέψουν κάτι αυτής της έκτασης και
αυτής της φρίκης. Επιπλέον, οι επιθέσεις της Τρίτης δεν αποτελούν αυθόρμητη
απάντηση σε κάποια ισραηλινή επίθεση, αλλά είχαν προετοιμαστεί για εβδομάδες,
ίσως και μήνες. Αυτός είναι ένας μεταμοντέρνος πόλεμος, δεδομένου ότι οι
επιθέσεις δεν έγιναν εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων, αλλά εναντίον
συμβόλων. Και οι δράστες αφήνουν τον συμβολισμό αυτής της καταστροφής να
μιλήσει από μόνος του.

Μετά τον πόλεμο του Κόλπου, μίλησαν πολλοί για «ασύμμετρο πόλεμο»,
περιγράφοντάς τον ως την αντιπαράθεση δύο πλευρών που ακολουθούν τελείως
διαφορετικές στρατηγικές. Από τη μια πλευρά, οι Ηνωμένες Πολιτείες προσπαθούν
να πλήξουν συγκεκριμένους στόχους που υποτίθεται ότι έχουν σχέση με
συγκεκριμένα πλήγματα. Από την άλλη, κάποιοι σκοτεινοί αντίπαλοι προσπαθούν να
προκαλέσουν φόβο στην καρδιά της αμερικανικής υπερδύναμης για να την
αναγκάσουν να πάψει να αναμειγνύεται στα μεγάλα προβλήματα της ανθρωπότητας.

Στην πραγματικότητα, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αρχίσει από καιρό να μειώνουν
την ενεργή ανάμειξή τους στη Μέση Ανατολή ή τα Βαλκάνια, όχι τόσο επειδή
φοβούνται ότι θα δεχθούν τρομοκρατικές επιθέσεις στο έδαφός τους, αλλά για να
μην έχουν απώλειες σε ζωές στρατιωτών που υπηρετούν στις περιοχές αυτές.

Άλλωστε, η τελευταία τρομοκρατική επίθεση που δέχθηκαν οι Αμερικανοί ήταν
εναντίον ενός πολεμικού πλοίου στα ανοιχτά της Υεμένης. Και εκείνοι που
χαράζουν τη γραμμή της κυβέρνησης Μπους ανησυχούσαν μέχρι τώρα για το
ενδεχόμενο μιας επίθεσης με πυρηνικά ή χημικά όπλα. Αναρωτιέται έτσι κανείς
πόσο τα γεγονότα της Τρίτης θα κάνουν την αμερικανική πολιτική ελίτ να
αναθεωρήσει το περίφημο δόγμα της «αντιπυραυλικής προστασίας».

Ο Lawrence Friedman είναι καθηγητής Πολεμικών Σπουδών στο Κινγκς Κόλετζ
στο Λονδίνο