ΜΑΤΙΕΣ Προσφυγιά

Ήταν υπέροχα, ακόμα και χωρίς φεγγάρι, προχθές τη νύχτα στους Δελφούς. Έλαμπε
ο Νταλάρας, καθώς η μεγάλη, λυρική του φωνή, πτυχωνόταν σε μνημεία και αρχαίες
κολόνες, πηδούσε σε εκατοχρονίτικα δέντρα, εθώπευε ανθρώπους, που έδειχναν
ελεύθεροι και συγκινημένοι. Έλαμπε δίπλα του η υπέροχη Αμερικανίδα
τραγουδίστρια Τζόσλιν Σμιθ, που τις λίγες αγγλικές λεξούλες που τραγουδούσε
μοναδικά, κατάφερνε να τις κάνει αστέρια. Έλαμπε και η ρώσικη ορχήστρα Οσίποφ,
με τις στολές της, και τα σκέρτσα της, αλλά και την προσήλωσή της στην
μπαγκέτα του μαέστρου της Νικολάι Κολίνιν.

Ο Μίκης Θεοδωράκης απήλαυσε την εκδήλωση, που ήταν αφιερωμένη στο πρόσωπό του,
με μεγάλη συγκίνηση. Κι όταν σηκώθηκε να απευθύνει χαιρετισμό, μίλησε για τα
δύσκολα προσφυγικά του χρόνια. Είπε: η ζωή μου είναι συνυφασμένη με την
προσφυγιά. Ζωή ανυπόφορη. Σκληρή. Στην Ελλάδα πρέπει να πάρουμε γρήγορα μέτρα,
για να βελτιωθεί η κατάσταση των ξένων που ζουν στη χώρα μας. Και να πείσουμε
τους συμπατριώτες μας να μάχονται ασταμάτητα, για να σκοτώσουν το φίδι της
ξενομανίας και του ρατσισμού.

Υπέροχος κι ο Βενιζέλος! Μ’ ένα πουκαμισάκι, μόνο, σαν έφηβος, αγκάλιασε τον
Θεοδωράκη, τόνισε ότι τον θεωρεί τον σημαντικότερο καλλιτέχνη του τόπου και
δεν παρέλειψε να υπογραμμίσει την ιλιγγιώδη προσφορά του, επί σειρά δεκαετιών,
στον πολιτισμό, στη δημοκρατία, στον αγώνα για να γίνουν οι άνθρωποι
καλύτεροι, στον αγώνα για την υπεράσπιση του καταδιωγμένου από «άπονες
εξουσίες» λαού.

Ήταν μεγάλη βραδιά. Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες,
γιορτάζοντας τα 50 χρόνια της, σωστά αποφάσισε να τιμήσει τον Θεοδωράκη ως
πρώτο πρόσφυγα διεθνώς και να οργανώσει, προς τιμήν του, αυτήν την έξοχη
συναυλία. Αλλά, βέβαια, η εκδήλωση δεν θα έφτανε στο ύψιστο όριο της
επιτυχίας, αν δεν τα ‘διναν όλα, ο Νταλάρας, οι συνεργάτες του και κυρίως η
γυναίκα του, που επί τρεις μέρες, μόνον έξι ώρες συνολικά κατάφερε να
κοιμηθεί.

Εκείνο, πάντως, που επιθυμώ ιδιαίτερα να επισημάνω, είναι το πάθος με το οποίο
παλεύουν για την υπόθεση των προσφύγων οι άνθρωποι που δουλεύουν στο Ελληνικό
Γραφείο της Αρμοστείας. Η κ. Φλορ Ρόχας (Σάντο Ντομίγκο), η κ. Καίτη
Κεχαγιόγλου, η κ. Νέλλη Χαραλαμπίδη και ο κ. Θαν. Καλάκος. Η ομάδα αυτή,
κυρίως, ασχολείται νυχθημερόν με το πολυδαίδαλο προσφυγικό ζήτημα. Και δεν
είναι μικρή δουλειά: σήμερα, στην Ελλάδα, ζουν, υπό την αιγίδα της Αρμοστείας,
9.000 πρόσφυγες!

Είχα πολλά χρόνια να παρακολουθήσω υπαίθρια συναυλία. Σ’ αυτήν, του Σαββάτου,
ενθουσιάστηκα. Πρώτον, γιατί το πλήθος ήταν μέγα και είχε απαιτήσεις.
Δεύτερον, γιατί ο Νταλάρας και η Σμιθ βρέθηκαν σε καταπληκτική διάθεση. Και
τρίτον, γιατί τα τραγούδια, που ορισμένοι νεανίες ισχυρίζονται ότι πέθαναν ­
τραγούδια του Μίκη, του Λοΐζου, του Κουγιουμτζή, του Χατζιδάκι, του Ξαρχάκου
κ.ά. ­ αποδεικνύεται ότι είναι πάντοτε τα αγαπημένα των Ελλήνων.