ΜΑΤΙΕΣ Πολιτισμός

Συγκινήθηκα με το κείμενο της Εύας Κοταμανίδου στα «ΝΕΑ», πριν από μερικές
ημέρες, για τον Πλωρίτη. Τον σπουδαίο Μάριο Πλωρίτη, όχι μόνο του θεάτρου, των
γραμμάτων γενικά, αλλά και των αγώνων για τη Δημοκρατία ­ των αγώνων της
μεταπολίτευσης, για να μην ξαναγυρίσει στην Ελλάδα, με την κορόνα στο κεφάλι
του, ο Γλύξμπουργκ.

Έγραψε η Κοταμανίδου, ανάμεσα στα άλλα για τον Πλωρίτη, επίτιμο, πλέον,
διδάκτορα του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών: «Ευνοημένοι
της τύχης όσοι έκαναν στο θέατρο το πολύπαθο ταξίδι του Οδυσσέα, με πλοηγό τον
Μ. Πλωρίτη (…). Μάθημα ζωντανό, στη Δραματική Σχολή του Θεάτρου Τέχνης, σ’
ένα ισόγειο διαμέρισμα των Εξαρχείων. Ούτε από βιβλίο ούτε καθ’ υπαγόρευσιν,
μια διάλεξη κάθε φορά, όπου κρατούσαμε σημειώσεις…».

Είναι δύσκολη η εποχή που περνάμε. Διαπλοκές, μίζες, αμοραλισμός, μπόχα,
παντού σχεδόν. Αλλά ο πολιτισμός ένα ανοιχτό παράθυρο, για μια ανάσα
αισιοδοξίας. Δεν είναι θαυμάσιο το να συγκαταλέγεται μεταξύ των μελών της
Ακαδημίας Αθηνών ο Ιάκωβος Καμπανέλλης; (Θυμάμαι τον σάλο που είχε ξεσηκωθεί,
όταν είχε γίνει ακαδημαϊκός ο… εαμοβούλγαρος Ευάγγελος Παπανούτσος!). Δεν
είναι θαυμάσιο, το τιμόνι της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας να μη βρίσκεται στα
χέρια ενός τεχνοκράτη ­ αμάν, πια! ­ αλλά ενός ποιητή, από τους 3-4
καλύτερους, σήμερα, στην Ελλάδα; Ενός ποιητή ­ μιλάω για τον Τίτο Πατρίκιο ­
που βρισκόταν πάντοτε στα οδοφράγματα; (Πόσα χρόνια, αλήθεια, ο Τίτος, στις
εξορίες για τις ιδέες του…).

Δεν είναι θαυμάσιο το να παίρνει ο Μίκης το Βραβείο Ωνάση, να παίζεται όπερά
του στο Μέγαρο και να ετοιμάζεται άλλη ­ «Λυσιστράτη» ­ για την Πολιτιστική
Ολυμπιάδα; Δεν είναι θαυμάσιο, ο σημαντικός αυτός δημιουργός με την παγκόσμια
απήχηση να είναι υποψήφιος, με αξιώσεις, για το Νόμπελ Ειρήνης; Με την
ευκαιρία: γιατί όχι και ο Θεοδωράκης στην Ακαδημία Αθηνών; Δεν είναι άξιος γι’
αυτήν την τιμή;

Υπήρξαν εποχές, που γράφαμε και λέγαμε, με τον Μίκη, αλλά και τον Χατζιδάκι,
ότι το λαϊκό τραγούδι πρέπει να μπει στο Ηρώδειο, ο Τσιτσάνης να έχει έδρα στο
Πανεπιστήμιο και να διδάσκει τη μεγάλη τέχνη του, οι στίχοι του Γκάτσου, του
Χριστοδούλου, του Λειβαδίτη κ.λπ. να τυπώνονται στα Αναγνωστικά, για να τους
μαθαίνουν οι μαθητές… Και να, φτάσαμε στην εποχή που τα όνειρα έγιναν
πραγματικότητα!

Αυτά όλα δεν έπεσαν από τον ουρανό, ως «μάννα». Είναι επιτεύγματα λαϊκών
αγώνων. Είναι έργο δημοκρατικών κυβερνήσεων. Που μπορεί να τις βρίζουμε ­ και
σωστά κάνουμε ­ κάθε μέρα, αλλά ξέρουμε καλά μέσα μας πόσο διαφορετικά από το
παρελθόν αντιμετώπισαν τον πολιτισμό, άσχεται αν του χρωστάνε πολλά ακόμη.

Και για να τελειώσω: μικρό πράγμα είναι οι «τιμητικές συντάξεις» του
υπουργείου Πολιτισμού; Αυτές οι συντάξεις των 180.000 δραχμών έστω, που
ανακούφισαν και ανακουφίζουν εκατοντάδες δημιουργούς και καλλιτέχνες, οι
οποίοι, σε μεγάλη ηλικία, κατά κανόνα και με σκληρή δουλειά ετών πίσω τους,
είχαν πρόβλημα επιβίωσης;