Δρόμοι

«Ειλικρινείς…

… και σε βάθος» συνομιλίες ­ έτσι περιγράφεται διπλωματικά η διαφωνία
­ είχαν το περασμένο Σαββατοκύριακο οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα για τα
αμερικανικά σχέδια αντιπυραυλικής προστασίας. Ο υπουργός Αμύνης Ουίλιαμ Κόεν
δεν περιμένει πολύ περισσότερα πράγματα από την επίσκεψή του αυτή την εβδομάδα
στο Πεκίνο. Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν, αντίθετα, είχε εγκάρδιες
συνομιλίες με τον υπουργό Αμύνης της Κίνας Τσι Χαοτιάν και η εγκαρδιότητα αυτή
αναμένεται να κυριαρχήσει και στην προσεχή επίσκεψή του στο Πεκίνο.
Βρισκόμαστε λοιπόν μπροστά σε μια αναθέρμανση των σινορωσικών σχέσεων, σε μια
στιγμή μάλιστα που οι Ηνωμένες Πολιτείες κατηγορούνται ­ με τα λόγια της
«Λαϊκής Ημερησίας» ­ για ηγεμονικές φιλοδοξίες; Θα παιχτεί άραγε ξανά το
ρωσικό χαρτί στο τριμερές παιχνίδι Ουάσιγκτον, Μόσχας και Πεκίνου;

Όταν…

…ο Βλαντίμιρ Πούτιν γίνει δεκτός με τιμές στην Πλατεία Τιαν Ανμέν από
τον Τζιαν Ζεμίν (φωτό) πολλοί θα θυμηθούν τον Ψυχρό Πόλεμο. Οι Κινέζοι
αξιωματούχοι επισημαίνουν όμως ότι καλό είναι να αντλείς διδάγματα από την
ιστορία, όχι να την αντιγράφεις. Και οι αξιωματούχοι αυτοί είναι πολύ πιο
προσγειωμένοι από εκείνους που χάραζαν την εξωτερική πολιτική της Κίνας με
βάση τη μαοϊκή διαλεκτική. «Κατά τον 20ό αιώνα, ο ιμπεριαλισμός και η
επανάσταση ήταν μέρος της πραγματικότητας», τονίζει ο Κουί Τιανκάι, επικεφαλής
του τμήματος χάραξης πολιτικής του υπουργείου Εξωτερικών. «Σήμερα, η παγκόσμια
κατάσταση είναι πολύ διαφορετική, ιδιαίτερα μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου,
και καθώς δεν διαφαίνεται κάποια απειλή για έναν νέο μεγάλο πόλεμο».
Αναφερόμενος στον 21ο αιώνα, ο Κουί προτιμά να μιλά για τις αρνητικές
επιπτώσεις της παγκοσμιοποίησης και για την έλλειψη ισορροπίας ανάμεσα στην
αποτελεσματικότητα και τη δικαιοσύνη που, αν δεν αντιμετωπιστεί με ορθό τρόπο,
δεν αποκλείεται να οδηγήσει σε μια επανάσταση.

Με εξαίρεση…

… ορισμένους σκληροπυρηνικούς, κανείς στο σημερινό Πεκίνο δεν θεωρεί
ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν μελλοντική απειλή επειδή είναι
καπιταλιστική χώρα. Ο κίνδυνος απορρέει από το γεγονός ότι είναι η πιο ισχυρή
χώρα στον κόσμο και κατά συνέπεια μπορεί να αποπειραθεί να εκμεταλλευθεί τη
θέση της αυτή. Ο επικεφαλής των Κινέζων διαπραγματευτών στις συνομιλίες για
τον έλεγχο των εξοπλισμών Σα Ζουκάνγκ αναγνωρίζει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες
έχουν καταβάλει σημαντικές προσπάθειες για την ειρήνη και τη σταθερότητα στον
κόσμο και ότι ο Μπιλ Κλίντον κατανοεί τη λογική της συνεργασίας με την Κίνα.
Τι είδους σχέση λοιπόν θα μπορούσε η Κίνα να επιδιώξει με τη Ρωσία; Οι δύο
χώρες έχουν πολλά κοινά συμφέροντα, αλλά το Πεκίνο πιστεύει ότι οι συμμαχίες
μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων καλό είναι να αποφεύγονται. Το βραχύβιο
σινοσοβιετικό σύμφωνο της δεκαετίας του ’50 ήταν αναπόφευκτο σε εκείνες τις
συνθήκες, αλλά η εμπειρία αυτή δεν χρειάζεται να επαναληφθεί.

«Έχουμε…

… μάθει πολλά πράγματα πρώτα από τη συμμαχία μας με τη Σοβιετική
Ένωση κι έπειτα από τη σύγκρουση μαζί της», λέει ο Κουί. «Τώρα επιδιώκουμε ένα
νέο είδος διακρατικών σχέσεων που θα είναι πιο σταθερές και πιο προβλέψιμες».
Αυτό είναι το μοντέλο που προτιμούν και οι τρεις πλευρές του μεγάλου τριγώνου
εξουσίας. «Τόσο η Ρωσία όσο και η Κίνα θέλουν καλές σχέσεις με τις Ηνωμένες
Πολιτείες», τονίζει ο Κουί. «Και οι ΗΠΑ, με τη σειρά τους, έχουν ανάγκη από
καλές σχέσεις με τη Ρωσία και μαζί μας».