Σκάκι

Τέσσερα εξαιρετικά σκακιστικά βιβλία εκδόθηκαν την εποχή αυτή και εμπλουτίζουν
την, αρκετά φτωχή, ελληνική βιβλιογραφία. Τα δύο είναι μεταφράσεις και
εκδίδονται από τον «Κέδρο», ενώ τα άλλα δύο είναι Ελλήνων συγγραφέων και
απευθύνονται, το μεν ένα σε μυημένο κοινό το δε άλλο σε μικρά παιδιά.

Τα βιβλία που μεταφράστηκαν από τον «Κέδρο» είναι παλιά, είναι όμως κλασικά
και διδάσκουν τον σκακιστή εις βάθος τις αρχές του πνευματικού παιχνιδιού. Τη
μετάφραση έχει κάνει ο γνωστός σκακιστής Στράτος Κακαδέλλης.

Καπαμπλάνκα

Το βιβλίο του Χοσέ Ραούλ Καπαμπλάνκα που μεταφράστηκε έχει ελληνικό τίτλο «Οι
βασικές αρχές στο σκάκι». Γράφτηκε το 1921, την εποχή δηλαδή που ο μεγάλος
Κουβανός σκακιστής κέρδισε το Λάσκερ και κατέκτησε τον παγκόσμιο τίτλο. Ο
Καπαμπλάνκα είχε το προσωνύμιο «γόης της σκακιέρας» λόγω της κομψότητάς του,
οι ικανότητές του δε στο σκάκι ήταν απαράμιλλες. Κράτησε τον παγκόσμιο τίτλο
έξι χρόνια. Στο βιβλίο αυτό μιλάει για την πρωτοβουλία, το σχέδιο, την επίθεση
με τη βοήθεια ίππων, την έμμεση επίθεση, τη στρατηγική του φινάλε, τα
ανοίγματα. Στο δεύτερο μέρος του βιβλίου ανθολογεί και σχολιάζει ορισμένες από
τις καλύτερες παρτίδες του εναντίον θρυλικών σκακιστών όπως ο Μάρσαλ, ο
Λάσκερ, ο Ρουμπινστάιν κ.ά.

Οι σελίδες του βιβλίου είναι 328 και οι τιμή του 4.500 δρχ.

Ρέτι

Η άλλη μετάφραση αφορά σε βιβλίο του Ριχάρδου Ρέτι, σπουδαίου Τσέχου σκακιστή
και μαθηματικού. Ο Ρέτι γεννήθηκε το 1889 κοντά στην Μπρατισλάβα και υπήρξε
από τους σπουδαιότερους σκακιστές της εποχής του. Το βιβλίο του «Die neuen
Ideen in Schachspiel» βασίστηκε σε άρθρα του σε εφημερίδες. Στα ελληνικά
μεταφράστηκε με τον τίτλο «Μοντέρνες ιδέες στο σκάκι». Όπως λέει ο ίδιος ο
Ρέτι στον πρόλογο του βιβλίου, η προσπάθειά του ήταν να δείξει τον δρόμο που
έχει διανύσει το σκάκι από τον κλασικισμό του Άντερσεν μέχρι τον νατουραλισμό
της σχολής του Στάινιτς. Το βιβλίο είναι κλασικό και αξίζει την προσοχή μας.
Οι σελίδες του είναι 232 και η τιμή του 3.500 δρχ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο «Κέδρος» έχει στα σχέδιά του τη δημιουργία ολόκληρης
σειράς σκακιστικών βιβλίων, με την επιμέλεια του Γεώργιου – Ίκαρου Μπαμπασάκη,
ο οποίος τονίζει στο σημείωμά του: «Η σειρά θα περιλαμβάνει έργα κλασικά
(Ρέτι, Καπαμπλάνκα, Αλιέχιν, Νίμτσοβιτς), έργα για την υπερμοντέρνα σχολή,
εγχειρίδια για αρχάριους, ειδικευμένες πραγματείες για τα ανοίγματα, το μέσον
της παρτίδας και τα φινάλε. Μία αξιέπαινη προσπάθεια, αν ληφθεί υπόψη το ρίσκο
που έχουν τέτοιου είδους ειδικές εκδόσεις αλλά και το υψηλό τους κόστος, λόγω
ιδίως των διαγραμμάτων που περιέχονται στα βιβλία. Αν ο στόχος του «Κέδρου»
επιτευχθεί, θα καλύψει ένα μεγάλο κενό στο ελληνικό σκάκι.

Κουρκουνάκης

Ο Ηλίας Κουρκουνάκης δεν χρειάζεται συστάσεις. Είναι ο σημαντικότερος Έλληνας
συγγραφέας σκακιστικών βιβλίων, με τέσσερα σημαντικά βιβλία στο ενεργητικό
του. Μετά το «Από την Ιστορία του Σκακιού», το «Σκάκι και Σύγχρονη Κοινωνία»
και τα «Μυστικά της Προπόνησης στο Σκάκι», βιβλία ήδη καταξιωμένα στο χώρο του
σκακιού ­ και όχι μόνο ­ εκδίδει τώρα το βιβλίο «Σύγχρονη Σκακιστική Σκέψη»,
στο οποίο έχει επιλέξει τις παρτίδες που ο ίδιος θεωρεί ως τις καλύτερες του
τελευταίου τρίτου του αιώνα και τις αναλύει διεξοδικά, «παρουσιάζοντας τον
τρόπο σκέψης των κορυφαίων γκραν μετρ στο μέσο της παρτίδας, τη μέθοδο
προετοιμασίας τους στο άνοιγμα, τη νοητική διαδικασία που ακολουθούν για να
επιλέξουν κινήσεις και σχέδια καθώς και την ψυχολογία της σύγκρουσης σε αγώνες
υψηλού επιπέδου αλλά και τη σημασία της προσωπικότητας των σημαντικότερων από
τους κορυφαίους παίκτες στην εξέλιξη της σύγχρονης σκακιστικής θεωρίας».

Ο Κουρκουνάκης είναι διεθνής μετρ, ψυχολόγος, προπονητής σκακιού και
συγγραφέας σκακιστικών βιβλίων. Το βιβλίο του αυτό διατίθεται αποκλειστικά από
τον ίδιο (Εμμ. Μπενάκη 38, τηλ. 3816.916). Το εξώφυλλο κοσμεί πίνακας του
ζωγράφου Νικόλα Σφήκα, ενώ τα κείμενα συνοδεύουν σκίτσα του Κώστα Νιάρχου.

Γιουβαντσούδης-Μουσιάδου

Τέλος, ένα βιβλίο – έκπληξη έρχεται από τη Θεσσαλονίκη. Λέγεται «Μια φορά κι
έναν καιρό ήταν το σκάκι…» και αποτελεί παραμύθι για παιδιά, μέσα από το
οποίο διδάσκονται οι βασικοί κανόνες του παιχνιδιού. Δύο είναι τα σημαντικά
του ατού: ότι αποτελεί απόσταγμα εμπειρίας μέσα από τη διδασκαλία μικρών
παιδιών και ότι δίνει τη δυνατότητα, ακόμη και σε γονείς που δεν ξέρουν σκάκι,
να το διδάξουν στα παιδιά τους, καθώς περιέχει και ένθετες οδηγίες προς…
ναυτιλλομένους. Το έχουν γράψει ο Κώστας Γιουβαντσούδης και η Ειρήνη Μουσιάδου
(τηλ. 031/358.234) που εδώ και πολλά χρόνια διδάσκουν σκάκι σε σχολεία. Η
εικονογράφηση είναι του Χριστόφορου Χριστοφορίδη. Διατίθεται σε βιβλιοπωλεία.