ΜΑΤΙΕΣ Τα παιδιά…

Υπάρχει μια φωτογραφία που, όποτε τη βλέπω ­ για να θυμηθώ και τον Πάμπλο
Νερούδα με τον στίχο του για τη μυρωδιά των κουρείων ­ «με κάνει να κλαίω».
Δείχνει 5-6 πάνοπλους στρατιώτες της Βέρμαχτ, με το δάχτυλο στη σκανδάλη και
με τον θάνατο στο βλέμμα, να συλλαμβάνουν Πολωνοεβραίους πολίτες στο γκέτο της
Βαρσοβίας. Ανάμεσα σ’ αυτούς τους πολίτες είναι και ένα παιδάκι 10 χρόνων ­
εκεί γύρω. Ένα παιδάκι με κοντά πανταλόνια, που σηκώνει, έντρομο, ψηλά τα
χέρια, για να μην το σκοτώσουν οι ναζί…

Έχει περάσει μισός αιώνας ­ και βάλε ­ από τότε. Αυτά τα 60, περίπου, χρόνια,
είδα πολλές φωτογραφίες, από πολέμους ιδίως, που με συγκλόνισαν. Αλλά καμιά
δεν «μ’ έκανε να κλάψω». Εκτός από δύο, την περασμένη εβδομάδα. Τραβήχτηκαν ­
και οι δύο ­ στη Γιουγκοσλαβία. Αμέσως μετά το δολοφονικό χτύπημα των
Αμερικανών και του ΝΑΤΟ εναντίον αμάχων Κοσοβάρων, που επέστρεφαν με
αυτοκίνητα, τρακτέρ και ζώα, στα σπίτια τους, στο Κοσσυφοπέδιο.

Η πρώτη φωτογραφία δείχνει ένα παιδί, 12-13 ετών, με κίτρινο φανελάκι. Δίπλα
του, πίσω του, εμπρός του, ακρωτηριασμένα πτώματα από μια «έξυπνη βόμβα» της ­
όλο ανθρωπιστικές προθέσεις ­ Συμμαχίας. Κανένας ζωντανός ολόγυρα, εκτός από
τον φωτογράφο! Που σημαδεύει το παιδί με τη μηχανή του. Ένα παιδί ολομόναχο,
χωρίς γονείς, αδέλφια, φίλους, γείτονες. Που σκύβει, με απόγνωση, στην
αριστερή παλάμη του και κλαίει, ενώ στο δεξί του χέρι κρατάει μια νάιλον
σακουλίτσα μ’ ένα κομμάτι ψωμί, ίσως, δύο αυγά, λίγο τυράκι…

Στη δεύτερη φωτογραφία ένα τρακτέρ, σμπαράλια. Ματωμένα ρούχα, ματωμένες
κουβέρτες και παπλώματα και, φυσικά, κομματιασμένα κορμιά. Και στην άκρη του
τρακτέρ να κρέμεται, έτοιμη να πέσει, μια κούκλα μικρού κοριτσιού. Μια φτηνή
κουκλίτσα, πάνινη, σαν κι αυτές που πουλάνε στα καροτσάκια, στα πανηγύρια. Μια
φτηνή κουκλίτσα, πάνινη, που όμως έχει και κεφάλι και χέρια και πόδια. Και δυο
τεράστια μάτια, έκπληκτα…

Φοβάμαι ότι τέτοιες φωτογραφίες, με τη φρίκη γυμνή και ολοζώντανη, θα βλέπουμε
συνεχώς, όσες μέρες κρατήσει αυτό το αποτρόπαιο μακελειό. Και θα παγώνει το
αίμα μας. Και η ζωή μας θα κουρελιάζεται, όλο και πιο πολύ. Αναρωτιέμαι, καθώς
διαβάζω ότι «1.400.000 Αμερικανοί, ανάμεσα στους οποίους και χιλιάδες
υπέργηροι, περιμένουν με λαχτάρα το “φύλλο πορείας” για να πάνε στο
Κοσσυφοπέδιο και να πολεμήσουν»: τι σόι άνθρωποι είναι αυτοί; Από τι είναι
φτιαγμένος ο αμερικανικός λαός; Τίποτα δεν αισθάνεται; Τίποτα δεν καταλαβαίνει;