ΜΑΤΙΕΣ Στη Ζάτουνα

ΤΡΩΓΑΜΕ στης Μίνας, κάτω από την Ακρόπολη, ένα βράδυ, πριν από 20 μέρες, ο Δ.
Αβραμόπουλος, ο Μ. Θεοδωράκης κι εγώ. Τρώγαμε, πίναμε και κουβεντιάζαμε, για
το ένα και για το άλλο. «Πώς είναι η Ζάτουνα;», ρώτησε κάποια στιγμή ο Μίκης
τον δήμαρχο, που είναι από κείνα τα μέρη. «Πολύ ωραία! Θέλετε να πάμε μια
εκδρομή, οι τρεις μας;», πρότεινε εκείνος. «Θαυμάσια ιδέα!».

Πήγαμε το περασμένο Σαββατοκύριακο. Δεν είχα ξαναπάει σ’ αυτή την περιοχή.
Καθώς ανηφορίζαμε με το αυτοκίνητο, προς το Ελληνικό, τη Στεμνίτσα, τη
Δημητσάνα, με τ’ «αετόμορφα ψηλά βουνά» ολόγυρά μας, καθώς περνούσαμε έξω από
τα σπίτια ηρώων και μαρτύρων του 1821, η καρδιά μου χτυπούσε δυνατά. Κι είχα
την αίσθηση πως έσκαγε συνεχώς στα ρουθούνια μου η αψιά μυρουδιά του
μπαρουτιού από τους περίφημους Δημητσανέικους μπαρουτόμυλους…

Στη Ζάτουνα, όπου ο Δ. Αβραμόπουλος είχε οργανώσει μια λαμπρή γιορτή, προς
τιμήν του Μίκη, φτάσαμε νύχτα. Μας περίμενε, όμως, όλο το χωριό. Μαζί μας ήταν
κι ένας συνταξιούχος ενωμοτάρχης της Χωροφυλακής, που τον είχε βάλει η χούντα
να φυλάει τον Θεοδωράκη, μαζί «με δύναμη 20 ανδρών», μην το σκάσει, μη στείλει
κάποιο μήνυμα, μην κάνει δηλώσεις, μη βγάλει, προς τον ελεύθερο κόσμο,
τραγούδια! Και ο πρώην ενωμοτάρχης αισθανόταν περίπου σαν… αντιστασιακός ­
έλεγε, σοβαρά, πως ήταν κι αυτός… εξόριστος, εξαιτίας του Θεοδωράκη ­
ακούγοντας τον Μίκη να του θυμίζει ιστορίες του ’68-69, και να του γελάει
σχεδόν με τρυφερότητα, δείχνοντας πως έχει λησμονήσει τις φοβερές μέρες, που
πέρασε απ’ αυτόν και τους χωροφύλακές του, όταν βρισκόταν απέναντι από τα όπλα
τους. Ένα, μόνο, θα πω: ένας από τους χωροφύλακες είχε χτυπήσει την κόρη του
συνθέτη, που τότε ήταν ένα παιδάκι μια σταλιά…

(Το ‘να φέρνει τ’ άλλο: ένας φίλος μου, ο Βαγγέλης Χατζηγιάννης, που του
μίλησα για τον Μίκη και τον ενωμοτάρχη, θυμήθηκε δυο γνωστούς του, τον
Απόλλωνα Ψαρουδάκη και τον Βασίλη Μαρκεσίνη, που βασανίσθηκαν στη Μακρόνησο,
κι όχι μόνο συγχώρεσαν τους βασανιστές τους, αλλά όταν τους συνάντησαν, ύστερα
από χρόνια, στην Αθήνα, τους πήγαν στην ταβέρνα για κρασί…).

Η Ζάτουνα. Ένα όμορφο χωριό με καμιά δεκαριά κατοίκους, δυστυχώς, το χειμώνα!
Ένα χωριό που έγινε παγκόσμια γνωστό από τα τραγούδια του Μίκη. Τραγούδια που
βγήκαν κρυφά από το σπίτι-φυλακή του Θεοδωράκη ­ βοήθησαν σ’ αυτό οι μαθητές
και η δασκάλα ­ και διαδόθηκαν σε όλη την Ευρώπη, με τη φωνή της Ντόρας Γιαννακοπούλου.

Σ’ αυτό το σπίτι-φυλακή, που τώρα πια είναι ένα θαυμάσιο, ανακαινισμένο
κτίριο, ο πρόεδρος της κοινότητας θα εντοιχίσει, σύντομα, μια μαρμάρινη πλάκα.
Που θα θυμίζει στους επισκέπτες ότι «εδώ έζησε» δύο πολύ δύσκολα χρόνια ένας
σπουδαίος Έλληνας. Κι όχι μόνο έζησε, αλλά και έγραψε μερικά από τα
σημαντικότερα έργα του.