ΜΑΤΙΕΣ Ο Πινοσέτ

ΕΙΝΑΙ κάποιοι διανοούμενοι, λίγοι δυστυχώς, στους βάρβαρους καιρούς μας, που
σε κάνουν να νιώθεις πιο ψηλός, πιο δυνατός, πιο ελεύθερος, κάθε φορά που
μιλάνε, χωρίς να φοβούνται τίποτα και κανένα, για να υπερασπιστούν τη
δημοκρατία, την αλήθεια, τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ένας από αυτούς τους
διανοούμενους είναι ο μεγάλος θεατρικός συγγραφέας Χάρολντ Πίντερ.

Έγραψε ένα σημαντικό άρθρο για την υπόθεση Πινοσέτ. Το δημοσίευσε στην
εφημερίδα «Ιντιπέντεντ». Σ’ αυτό το άρθρο, που αναδημοσίευσε η
«Ελευθεροτυπία», ο διάσημος Βρετανός δραματουργός τονίζει, ανάμεσα στα άλλα:
«… Ο Πινοσέτ ήταν ένα από τα πολλά κτήνη, που εμείς, στη Δύση, στην Αμερική
κυρίως, αναδείξαμε, στηρίξαμε και πληρώσαμε για σειρά ετών (…). Τώρα, ο
Πινοσέτ, κατά μία έννοια για λογαριασμό όλων των τεράτων, κλήθηκε να δώσει
λόγο. Πρόκειται για το πλέον σημαντικό γεγονός στον τομέα του διεθνούς
δικαίου, μετά τις δίκες των ναζί εγκληματιών πολέμου στη Νυρεμβέργη (…). Το
ότι ο Πινοσέτ θα αναγκασθεί να αντιμετωπίσει το παρελθόν του είναι μια
αισιόδοξη προοπτική. Επιτέλους, αυτός ο άνθρωπος θα αναγκαστεί να δώσει λόγο
για τα εγκλήματά του…».

Κι όμως, γι’ αυτό το κτήνος, γι’ αυτό το τέρας, η πρώην πρωθυπουργός της
Βρετανίας και σήμερα βαρόνη Μάργκαρετ Θάτσερ, ζητάει… επιείκεια! Ζητάει να
μη δικαστεί ο αιματοβαμμένος δικτάτορας, «για ανθρωπιστικούς λόγους»!
«Ανθρωπιστικούς λόγους», που η άλλοτε «σιδηρά κυρία» τους είχε ξεχάσει, την
εποχή που ο Πινοσέτ, παντοδύναμος, εξόντωνε όλους τους αντιπάλους του. Άντρες,
γυναίκες, ακόμη και μικρά παιδιά!..

Θα θυμάμαι πάντα το σκληρό και πικρό βλέμμα ενός ταξιτζή, στο Σαντιάγο, πριν
από τέσσερα χρόνια. Διασχίζαμε τη λεωφόρο, δίπλα στο ποτάμι. Άναψε τσιγάρο και
χωρίς να τον ρωτήσουμε, γύρισε και μας είπε: «Σ’ αυτό το ποτάμι έριχναν οι
άντρες του Πινοσέτ τα πτώματα. Δεκάδες, εκατοντάδες πτώματα. Ανάμεσα στους
σκοτωμένους ήταν και ο αδελφός μου…». Ο Νίκος Σηφουνάκης, υφυπουργός
Πολιτισμού τότε, βούρκωσε. «Θέλω να πάμε στο νεκροταφείο. Ν’ αφήσουμε ένα
λουλούδι στον τάφο του Αλιέντε», παρακάλεσε. Τα μάτια του ταξιτζή γλυκάνανε.
«Ο Αλιέντε», είπε, μόνο. Με μιαν απίστευτη τρυφερότητα. Και ύστερα: «Να πάμε
στου Αλιέντε τον τάφο. Αλλά και στο μνημείο, όπου είναι χαραγμένα τα ονόματα
των χιλιάδων δολοφονηθέντων, αλλά και των εξαφανισθέντων, από το καθεστώς. Σ’
αυτό το μνημείο θα ραγίσει η καρδιά σας…».

Σκέπτομαι τον Αουγκούστο Πινοσέτ, που τρέμει στην ιδέα ότι θα κάτσει στο
εδώλιο και θα δικαστεί και ο νους μου τρέχει στον Νερούδα, που έγραφε
(μετάφραση Ρήγα Καππάτου) για ένα άλλο τέρας, τον Φράνκο: «… Δεν σου πρέπει
ύπνος / ακόμη και με καρφωμένα μάτια: πρέπει να ξαγρυπνάς, Στρατηγέ, αιώνια
ξύπνιος / ανάμεσα στις νέες λεχώνες που σαπίζουν / τουφεκισμένες το φθινόπωρο…».

Ναι, δεν σου πρέπει ύπνος, Πινοσέτ.