ΠΡΟΣΩΠΑ Προς την κλωνοποίηση ανθρώπων

Μόλις εννέα μήνες πέρασαν από την παρουσίαση της Ντόλι, της κλωνοποιημένης

προβατίνας, και οι υποσχέσεις ότι η τεχνική δεν θα εφαρμοσθεί σε άνθρωπο έχουν

ήδη ξεχαστεί.

ΤΗΝ περασμένη άνοιξη, όλα σχεδόν τα κέντρα γονιμότητας στις Ηνωμένες Πολιτείες

έλεγαν πως δεν πρόκειται ποτέ να προχωρήσουν σε κλωνοποίηση ανθρώπου· σήμερα,

ορισμένα λένε πως εξετάζουν το ενδεχόμενο και λίγα έχουν ήδη αρχίσει πειράματα

με ανθρώπινα ωάρια. Εκείνοι που υποστηρίζουν την ιδέα λένε πως η κλωνοποίηση

με σκοπό τη γενετική βελτίωση, ή προσθήκη γονιδίων για την απόκτηση επιθυμητών

χαρακτηριστικών, δεν είναι από ηθικής απόψεως χειρότερη από την ήδη

πραγματοποιούμενη δημιουργία εμβρύων κατά παραγγελία μέσω δωρητών σπέρματος

και ωαρίων.

Η δρ Λόρι Άντριους, καθηγήτρια στη Σχολή Νομικής Σικάγο – Κεντ και

εμπειρογνώμων σε νομικά ζητήματα της αναπαραγωγής, λέει στη «Νιου Γιορκ Τάιμς»

πως η κλωνοποίηση ανθρώπων είναι απλώς θέμα χρόνου ­ «Όπως μου είπε ένας

γιατρός, “αν κάποιος από τους συγγενείς μου πάθαινε καρκίνο, θα τον

κλωνοποιούσα και θα χρησιμοποιούσα τον κλώνο ως δωρητή μυελού οστών για να

σώσω τη ζωή του ασθενή μου”» ­ και επισημαίνει πως η αντιμετώπιση του θέματος

έχει αλλάξει: «Άνθρωποι που έλεγαν ότι κλωνοποίηση ανθρώπου δεν θα γίνει ποτέ,

τώρα λένε, “ε, λοιπόν, οι κίνδυνοι δεν είναι και τόσο μεγάλοι”. Το βάρος της

απόδειξης έχει μετατεθεί πλήρως ­ αν δεν μπορεί να αποδειχθεί ότι κάτι είναι

πραγματικά βλαβερό, τότε το επιτρέπουμε».

Στο πλαίσιο της κλωνοποίησης, ένα κύτταρο λαμβάνεται από έναν ζωντανό άνθρωπο,

διοχετεύεται σ’ ένα γονιμοποιημένο ωάριο ο γενετικός μηχανισμός του οποίου

έχει αφαιρεθεί, και επιτρέπεται στο κύτταρο να κατευθύνει την ανάπτυξη τού

νέου εμβρύου, το οποίο θα γίνει ο ομοζυγωτός δίδυμος του προσώπου που

προσέφερε το αρχικό κύτταρο. Οι γενετικοί επιστήμονες βλέπουν ένα σωρό

χρησιμότητες: γονείς μπορεί να θέλουν να αναπαραγάγουν ένα παιδί τους που

πάσχει από θανατηφόρα νόσο ή επιστήμονες να προβούν σε γενετικές βελτιώσεις

διοχετεύοντας στον αναπτυσσόμενο οργανισμό γονίδια αντίστασης στο AIDS, για

παράδειγμα, ή προστασίας από τη νόσο του Αλτσχάιμερ.

Πριν από τρεις δεκαετίες, επισημαίνει η δρ Άντριους, δύο ειδικοί σε θέματα

γονιμότητας έγραφαν πως κάθε νέα τεχνική αναπαραγωγής περνάει από μερικά

προβλεπτά στάδια, από την «έντρομη άρνηση» στην «άρνηση χωρίς τρόμο» και μετά

στην «αργή και σταδιακή περιέργεια, μελέτη, εκτίμηση και τελικά στην αργή αλλά

σταθερή αποδοχή». Αυτό συνέβη με τη τεχνητή γονιμοποίηση, με το πάγωμα

ανθρώπινων εμβρύων και με τις φέρουσες μητέρες. Αυτό συμβαίνει και με την

κλωνοποίηση, λέει η Άντριους. Αλλά είναι εντυπωσιακό, προσθέτει, πόσο σύντομα

περνάμε από την «άρνηση με αποτροπιασμό» στο «ας το κάνουμε»…