«Αλεξάνδρεια» των Φωκά Ευαγγελινού – Ζέτης Φίτσιου: Μια πόλη, μια γυναίκα

Με αφετηρία τις ιστορίες και τις μνήμες που φέρνει στον νου το άκουσμα της πόλης όπου κάποτε άνθησε ο ελληνισμός, και με διαχρονικό οδηγό τον Κωνσταντίνο Καβάφη και την ποίησή του, η «Αλεξάνδρεια» ζωντάνεψε στη σκηνή του Παλλάς. Μια ιδέα του ευφάνταστου Φωκά Ευαγγελινού πήρε σάρκα και οστά μέσα από μια υπερπαραγωγή που θέλησε να ενώσει το μακρινό χθες με ένα αβέβαιο σήμερα, διασχίζοντας τον χρόνο και την Ιστορία.

Κεντρική ηρωίδα μια διάσημη ηθοποιός στην Αθήνα της δεκαετίας του ’60, μια γυναίκα που άφησε πίσω την πόλη όπου γεννήθηκε και μαζί τις αναμνήσεις της κι ένα καλά κρυμμένο μυστικό. Η επίσκεψη ενός δημοσιογράφου θα τη φέρει αντιμέτωπη με το παρελθόν της, καθώς, με αφορμή ένα βιβλίο, θα ξεδιπλωθούν μπροστά της όλα όσα η ίδια είχε επιλέξει να αποφύγει και να ξεχάσει. Στο επίκεντρο η Αλεξάνδρεια της δεκαετίας του ’30 και ο έρωτας.

Ο Φωκάς Ευαγγελινός, σαφώς γοητευμένος από το αποτύπωμα της Αλεξάνδρειας στη συνείδησή του όπως και στη συνείδηση όλων μας, φιλοτέχνησε ένα έργο που πηγαινοέρχεται στον χρόνο. Βασισμένος στο πρωτότυπο κείμενο της Ζέτης Φίτσιου, έστησε μια παράσταση για μια πόλη και μια γυναίκα – ή, καλύτερα, για μια πόλη που ήταν γυναίκα. Κι αυτή είναι που πρωταγωνιστεί σαν σταυροδρόμι ανθρώπων, πολιτισμών και αντιθέσεων, σαν τόπος σημαντικής πνευματικής άνθησης και θλιβερής πτώσης, με αντικρουόμενες πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές αντιθέσεις.

Την παράσταση καθορίζει το άκρως επιβλητικό σκηνικό του Μανώλη Παντελιδάκη – μια γυμνή γυναίκα/γλυπτό μεγάλων διαστάσεων, πάνω και μέσα στην οποία εξελίσσεται η υπόθεση του έργου. Οπως και οι μουσικές της Ευανθίας Ρεμπούτσικα, μουσικές που ξυπνούν ήχους, αρώματα και επιθυμίες, συνοδευόμενες από τους στίχους του Αλεξανδρινού Αρη Δαβαράκη.

Ο Ευαγγελινός ενορχήστρωσε το υλικό του, μοιράζοντας την παράσταση ανάμεσα στην Ιστορία και τις ιστορίες, φτιάχνοντας εικόνες γεμάτες παρελθόν – με την αρωγή και των βίντεο του Παντελή Μάκκα, εικόνες εξίσου λαμπερές ακόμα και όταν το τοπίο σκοτείνιαζε. Κι αν στο κείμενο της Ζέτης Φίτσιου, σε μια προσπάθειά της να τα χωρέσει όλα, τα ιστορικά και διπλωματικά γεγονότα αποτυπώνονται ενίοτε σχηματικά, το συνολικό θέαμα κερδίζει. Και ο απαγορευμένος έρωτας κυριαρχεί, ακόμα και όταν, παγιδευμένος στα κοινωνικά στερεότυπα και τον φόβο, λειτουργεί σαν καθρέφτης ταξικών και ηθικών διλημμάτων μιας ολόκληρης εποχής.

Η ηρωίδα

Η Αννα Μάσχα, με τις λεπτές αποχρώσεις στην ερμηνεία της, τη βαθιά της αισθαντικότητα και το απαράμιλλο σκηνικό της εκτόπισμα, έδωσε ζωή στην ηρωίδα της. Ερμηνεύει τον ρόλο της συνονόματής της Αννας στην ωριμότητά της, όταν τη συναντούμε ηθοποιό στην Αθήνα του ’60 και μας καθηλώνει απαγγέλλοντας τους στίχους του Καβάφη. Η Εριέττα Μανούρη είναι η Αννα της Αλεξάνδρειας, των νιάτων, του έρωτα, του ενθουσιασμού, στοιχεία που διαθέτει και ξέρει να διαχειριστεί επί σκηνής. Ενας πολυπρόσωπος θίασος (24 συνολικά ατόμων) πλαισιώνει τις δύο γυναίκες, τότε και τώρα, με τον Ιωάννη Παπαζήση, τη Χριστίνα Αλεξανιάν, τον Δημήτρη Δεγαΐτη μαζί με τους νεότερους, μεταξύ άλλων, Αλκιβιάδη Μαγγόνα και Φωτεινή Παπαθεοδώρου, να ξεχωρίζουν.