Σε ένα μικρό στενό μιας πολυσύχναστης τουριστικής περιοχής στο κέντρο της Αθήνας υπάρχει ένας αυτόματος πωλητής όχι σαν όλους τους άλλους. Αντί για αναψυκτικά και κρύα σάντουιτς περιέχει προϊόντα…κάνναβης. Από έτοιμα «στριμμένα» τσιγάρα, μέχρι ανθούς κάνναβης σε διάφορες γεύσεις, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν με χρήση κάρτας να αγοράσουν το προϊόν σαν από οποιοδήποτε άλλον αυτόματο πωλητή. Οι τιμές κυμαίνονται από 12 έως 25 ευρώ. Μόνο που κανένας δεν μπορεί να εξακριβώσει εάν ο υποψήφιος αγοραστής είναι ανήλικος. Παρόλο που υπάρχει η ένδειξη ότι απαγορεύεται η χρήση για άτομα κάτω των 18, κάτι τέτοιο προφανώς δεν μπορεί να διασφαλιστεί.
Άνθρωποι και καταστηματάρχες της γειτονιάς είπαν στα «ΝΕΑ» ότι υπάρχει «κίνηση», καθώς πολλοί χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες του αυτόματου πωλητή, με τους συχνότερους πελάτες να είναι οι τουρίστες.
Από μεριάς τους, επαγγελματίες του χώρου πώλησης προϊόντων κάνναβης σημείωσαν ότι οι αυτόματοι πωλητές εμφανίζονται «σαν τα μανιτάρια», κυρίως σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, ακόμα και σε μέρη που δεν το περιμένει κανείς, όπως σε σημεία κουτιών παράδοσης δεμάτων. «Κανείς δεν ελέγχει τι προϊόντα μπαίνουν και την ποιότητά τους», είπαν.
Η ίδια εταιρεία που έχει στήσει τον αυτόματο πωλητή στο κέντρο της Αθήνας φέρεται να έχει hubs – δηλαδή χώρους με πολλούς αντίστοιχους αυτόματους πωλητές – στη Θεσσαλονίκη και μεμονωμένες μονάδες σε άλλες περιοχές της Βόρειας Ελλάδας. Εκπρόσωπός της δεν ήταν διαθέσιμος για σχόλιο
Ανάμεσα στα προϊόντα που πωλούν οι αυτόματοι πωλητές είναι οι ανθοί κάνναβης. Δημοσιεύματα ανέφεραν ότι στις συσκευασίες τέτοιων ανθών αναγράφεται ότι προορίζονται για αρωματικά χώρου, με τους ειδικούς να προειδοποιούν για την επικινδυνότητά τους, κυρίως για τους ανήλικους.
Μάλιστα χθες, στον Εύοσμο Θεσσαλονίκης μια 47χρονη γυναίκα συνελήφθη ως νόμιμη εκπρόσωπος και διαχειρίστρια εταιρείας που λειτουργούσε αυτόματο πωλητή προϊόντων κάνναβης χωρίς σύστημα ηλεκτρονικής ταυτοποίησης ηλικίας και μόνο με χρήση τραπεζικής κάρτας.
Το νομικό πλαίσιο
Νωρίτερα, στις αρχές Απριλίου, η Εισαγγελία Εφετών Θεσσαλονίκης ζήτησε να ξεκινήσει προκαταρκτική εξέταση για να διερευνηθεί η νομιμότητα διάθεσης συγκεκριμένων προϊόντων από τους αυτόματους πωλητές και να διαπιστωθεί εάν τα προϊόντα κάνναβης που διατίθενται είναι κατάλληλα για ανήλικους.
Σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία, τα προϊόντα κάνναβης που διατίθενται εμπορικά πρέπει να έχουν περιεκτικότητα σε τετραϋδροκανναβινόλη (THC) κάτω του 0,2%. Ακόμα και αυτά απαγορεύεται να πωλούνται σε ανήλικους.
Σε νομοσχέδιο του Υπουργείου Υγείας που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση στις 11 Απριλίου, υπάρχει πρόβλεψη για απαγόρευση και αυστηρές κυρώσεις σε όποιον πουλάει προϊόντα καπνού και αλκοόλ σε ανήλικους μέσω αυτόματου πωλητή. Όσον αφορά την κάνναβη, προβλέπεται η αύξηση του ορίου περιεκτικότητας σε THC στο 0,3%, αλλά και μια σειρά αυστηρότερων μέτρων: απαγόρευση λιανικής πώλησης του ξηρού άνθους κάνναβης και ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο λειτουργίας των επιχειρήσεων που εμπορεύονται προϊόντα κάνναβης. Αυτό προβλέπει ειδικές άδειες για τα καταστήματα και διατήρηση απόστασης τουλάχιστον 500 μέτρων από σχολεία. Παράλληλα, προβλέπεται και δημιουργία Ψηφιακού Μητρώου, η εγγραφή στο οποίο είναι υποχρεωτική για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε αυτόν τον τομέα, ενώ το νέο πλαίσιο φέρνει ελέγχους και βαριές κυρώσεις για τους παραβάτες. Τα παραπάνω μέτρα αναμένεται να βάλουν «φρένο» στην πώληση προϊόντων κάνναβης σε περίπτερα και αυτόματους πωλητές.
Σημειώνεται ότι η πώληση προϊόντων κάνναβης από αυτόματους πωλητές δεν είχε προβλεφθεί στον νόμο 5216/2025 (περί προστασίας ανηλίκων από προϊόντα καπνού και αλκοόλ – ψηφίστηκε τον Ιούλιο), όπου αναφέρεται μόνο «Απαγορεύεται η πώληση ηλεκτρικά θερμαινόμενων προϊόντων χωρίς καπνό και προϊόντων νικοτίνης μέσω αυτόματου πωλητή». Σχετική ρύθμιση και για προϊόντα κάνναβης υπήρχε όταν το συγκεκριμένο νομοσχέδιο είχε τεθεί σε δημόσια διαβούλευση, ωστόσο στο τελικό κείμενο δεν συμπεριλήφθηκε. Τα νέα μέτρα δεν αποκλείεται να φέρουν αντιδράσεις σε κομμάτια του κλάδου πώλησης προϊόντων κάνναβης, που θεωρούν ότι τους οδηγεί σε αφανισμό.
