Ο Γκάο Ζεν, ένας κινέζος καλλιτέχνης ετών 69, ο οποίος πριν από δεκαετίες δημιούργησε μια σειρά γλυπτών σατιρίζοντας τον Μάο Τσε Τουνγκ, δικάστηκε κεκλεισμένων των θυρών και φυλακίστηκε για «δυσφήμηση ηρώων και μαρτύρων» του Κομμουνιστικού Κόμματος της χώρας για έργα περασμένων δεκαετιών.
Η γλυπτική σύνθεση που δημιούργησε ο Γκάο Ζεν και που, όπως αναφέρει η ιταλική «Corriere della Sera», του στοίχισε την ελευθερία του είναι η «Εκτέλεση του Χριστού», με επτά εκτελεστές που έχουν τη μορφή του Μάο Τσε Τουνγκ να σημαδεύουν τον Ιησού με το όπλο τους. Μαζί με τον αδελφό του, Γκάο Τσιανγκ, ο Γκάο Ζεν δημιούργησε αρκετά γλυπτά του κινέζου ηγέτη που επικρίνουν την Πολιτιστική Επανάσταση του 1966-1976, μια περίοδο κοινωνικής αναταραχής και πολιτικών διωγμών στην Κίνα που οδήγησε στον θάνατο εκατομμυρίων ανθρώπων. Οι αδελφοί Γκάο έχουν απεικονίσει την «Ενοχή του Μάο» με τον ηγέτη γονατιστό να ζητεί συγχώρεση για το «Μεγάλο Αλμα προς τα Εμπρός» – την καταστροφική εκστρατεία που προκάλεσε λιμό. Σε άλλο έργο, το «Miss Mao», τον απεικονίζουν με τη μύτη του Πινόκιο και γυναικείο στήθος καταγγέλλοντας τα ψέματα και τις ερωτικές του αδυναμίες. Τα έργα του Γκάο Ζεν έχουν εκτεθεί διεθνώς, αλλά όχι στην Κίνα. Η σύζυγος του καλλιτέχνη δήλωσε στη βρετανική «Guardian» ότι στη διάρκεια της πανδημίας του COVID ο Γκάο αντιλήφθηκε την αλλαγή του πολιτικού κλίματος που έφερνε ο κινέζος πρόεδρος Σι Τζιπινγκ και μετακόμισε στις ΗΠΑ. Σε ένα ταξίδι του στην Κίνα τον Αύγουστο του 2024 ο Ζεν συνελήφθη. Σύμφωνα με το Reuters, η μονοήμερη δίκη του ολοκληρώθηκε χωρίς την έκδοση ετυμηγορίας την περασμένη Δευτέρα σε ένα επαρχιακό δικαστήριο. Ο Γκάο Ζεν δικάστηκε για έργα που δημιούργησε μεταξύ 2005 και 2009, ενώ ο κινεζικός νόμος για την «προστασία των ηρώων και των μαρτύρων» θεσπίστηκε το 2018 και ενισχύθηκε το 2021. Ο νόμος του «ιστορικού μηδενισμού», όπως τον αποκαλεί ο Σι Τζιπίνγκ, θεσπίστηκε στο πλαίσιο μιας εθνικιστικής προσπάθειας να αγιοποιηθεί η κομμουνιστική ιστορία και τιμωρεί τους παραβάτες που βεβηλώνουν την τιμή και τη φήμη των ηρώων της κινεζικής επανάστασης. Στο μεταξύ απαγορεύεται στη σύζυγο και τον γιο του καλλιτέχνη να εγκαταλείψουν την Κίνα.
Στη φυλακή ο Γκάο συνεχίζει να ασχολείται με την τέχνη. Φτιάχνει περίτεχνα έργα από χρωματιστά κομμάτια χαρτιού και γράφει γράμματα στη σύζυγό του. Ομως πάσχει από υποσιτισμό και έχει πάθηση στην οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης, καθώς και χρόνιες παθήσεις στα γόνατα και στα μάτια που χρειάζονται θεραπεία. Από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο αδερφός του Γκάο Ζεν, Γκάο Τσιανγκ, μίλησε στο Artnet με λόγια φορτισμένα και πικρά: «Είμαστε εξαντλημένοι από το να μας στοιχειώνουν ακόμη τα φαντάσματα της Πολιτιστικής Επανάστασης. Εδώ και καιρό έχουμε σταματήσει να δημιουργούμε έργα εμπνευσμένα από εκείνη την εποχή. Κι όμως, έχουν αφαιρέσει την ελευθερία ενός καλλιτέχνη που πλησιάζει τα εβδομήντα».
