Οι τελευταίες στρατιωτικές επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ σε ιρανικές στρατιωτικές και πυρηνικές εγκαταστάσεις, από την προηγούμενη εβδομάδα, έχουν ήδη προκαλέσει την αντίδραση του Ιράν, δημιουργώντας μια de facto κατάσταση μη ασφαλούς διέλευσης τόσο από τα Στενά του Ορμούζ όσο και σε ολόκληρη την περιοχή του Κόλπου. Η σημασία των Στενών είναι καθοριστική: περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως – σχεδόν το 27% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου – καθώς και το 22% του παγκόσμιου εμπορίου LNG διέρχονται από τα Στενά.

Οι ΗΠΑ διαθέτουν στρατιωτικές βάσεις στην περιοχή οι οποίες έχουν στοχοποιηθεί, ενώ ενεργειακές υποδομές βομβαρδίζονται από το Ιράν, ενώ και οι πολύτιμες μονάδες αφαλάτωσης μπορεί να κινδυνεύουν. Το Κατάρ διέκοψε την παραγωγή LNG στη μεγαλύτερη εγκατάσταση παραγωγής στον κόσμο, αφού έγινε στόχος ιρανικής επίθεσης με μη επανδρωμένο αεροσκάφος. Ως αποτέλεσμα, οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη εκτοξεύθηκαν κατά περισσότερο από 50%.

Ο πόλεμος έχει προκαλέσει, επίσης, σοβαρά προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα. Μεγάλοι μεταφορείς εμπορευματοκιβωτίων ανέστειλαν δρομολόγια, ενώ οι ασφαλιστές κινδύνου αναθεώρησαν προς τα άνω τα ασφάλιστρα και τις καλύψεις τους, με άμεση επίπτωση στο κόστος μεταφοράς προϊόντων από την περιοχή. Οι τιμές αναμένεται να αυξηθούν έως και 50% τις επόμενες ημέρες, ενώ ασφαλιστικές εταιρείες αποστέλλουν ειδοποιήσεις ακύρωσης συμβολαίων που καλύπτουν πλοία τα οποία διέρχονται από την περιοχή.

Ιδιαίτερα τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) έχουν αναδειχθεί τις τελευταίες δύο δεκαετίες σε έναν από τους πιο κρίσιμους κόμβους της παγκόσμιας αλυσίδας εφοδιασμού, σε μια περίοδο κατά την οποία οι διαταραχές στις μεταφορές και οι γεωπολιτικές εντάσεις εντείνονται. Η γεωγραφική τους θέση, στο σταυροδρόμι Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής, τα τοποθετεί στην «καρδιά» των θαλάσσιων και αεροπορικών διαδρομών που διακινούν το μεγαλύτερο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου.

Η DP World – πολυεθνική εταιρεία logistics με έδρα το Ντουμπάι, που ειδικεύεται στη μεταφορά εμπορευμάτων, στη λειτουργία λιμενικών τερματικών σταθμών, στις θαλάσσιες υπηρεσίες και στις ζώνες ελεύθερου εμπορίου – ανέστειλε τις δραστηριότητες στο λιμάνι Jebel Ali, το οποίο συγκαταλέγεται στα μεγαλύτερα και πλέον διασυνδεδεμένα λιμάνια παγκοσμίως, λειτουργώντας ως κεντρικός διαμετακομιστικός κόμβος (hub) για εμπορεύματα που κατευθύνονται προς τη Μέση Ανατολή, την Αφρική και τη Νότια Ασία. Μια προβλήτα του λιμανιού έπιασε φωτιά λόγω συντριμμιών από αναχαιτισμένο πύραυλο. Το εν λόγω λιμάνι και η παρακείμενη ζώνη ελεύθερου εμπορίου αντιπροσωπεύουν το 36% του ΑΕΠ του Ντουμπάι, συνεισφέροντας σημαντικά στην οικονομία των ΗΑΕ. Παράλληλα, το διεθνές αεροδρόμιο του Ντουμπάι αποτελεί έναν από τους πλέον πολυσύχναστους κόμβους αερομεταφορών φορτίου, ενισχύοντας τη διασύνδεση αγορών υψηλής προστιθέμενης αξίας.

Συμπερασματικά, τα ΗΑΕ δεν είναι απλώς ένα λιμάνι. Aποτελούν σημαντική αρτηρία της παγκόσμιας οικονομίας. Η παρούσα κρίση φαίνεται να αποτελεί συνέχεια μιας ευρύτερης πορείας κλιμάκωσης που ξεκίνησε στα μέσα του 2025 και, σε αντίθεση με προηγούμενες κρίσεις, όπου οι αγορές παρέμειναν σχετικά ψύχραιμες, η τρέχουσα φάση θεωρείται πιο επικίνδυνη λόγω της πραγματικής αναστάτωσης που προκαλείται τόσο στην ενεργειακή ασφάλεια όσο και στην παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού. Εν κατακλείδι, οποιαδήποτε παρατεταμένη διακοπή των εμπορικών δραστηριοτήτων στην περιοχή συνιστά σοβαρό συστημικό κίνδυνο για το διεθνές εμπόριο.

Ο Φλώρος Φλούρος είναι επικεφαλής  του προγράμματος «Πολιτική Οικονομία της Ευρωπαϊκής Ασφάλειας» του Ινστιτούτου Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων και επίκουρος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Νεάπολις Πάφου

Σχόλια
Γράψτε το σχόλιό σας
50 /50
2000 /2000
Όροι Χρήσης. Το site προστατεύεται από reCAPTCHA, ισχύουν Πολιτική Απορρήτου & Όροι Χρήσης της Google.