«Η μουσική είναι αποστολή, όχι επάγγελμα»

Στις 8 Μαρτίου 2024, οι Stranglers ξεκίνησαν την περιοδεία τους για την 50ή επέτειο στη Γλασκώβη, έχοντας επανακυκλοφορήσει μερικά από τα προηγούμενα άλμπουμ τους. Αυτός ο μισός αιώνας + 1 έτος ήταν τρελός και χαοτικός για τα… παιδιά που ξεκίνησαν τη (μουσική) ζωή τους ως Guildford Stranglers στις αρχές του 1974. Σχηματίστηκαν από τον πρώην πωλητή παγωτού και ντράμερ Jet Black (Brian Duffy), ο οποίος χρησιμοποίησε ένα βαν παγωτού ως λεωφορείο για περιοδείες και το κατάστημα Jackpot ως… κατοικία του νεοσύστατου (τότε) συγκροτήματος. Δύο μέλη, συμπεριλαμβανομένου του Duffy, έχουν πεθάνει, έχουν υπάρξει πολυάριθμες αλλαγές μελών, συχνές αλλαγές δισκογραφικής εταιρείας, ακόμη και φυλάκιση, κι όμως οι Stranglers – και η εικονοκλαστική μουσική τους – συνεχίζουν να ζουν.

Οι Stranglers κατέγραψαν επίσημα το όνομά τους στις 11 Σεπτεμβρίου 1974, στο Companies House (σ.σ. το βρετανικό μητρώο των εταιρειών περιορισμένης ευθύνης) και γρήγορα συνδέθηκαν με την ακμάζουσα πανκ σκηνή. Το 1976, υπέγραψαν συμβόλαιο με την United Artists και κυκλοφόρησαν το άλμπουμ «Rattus Norvegicus» (15 Απριλίου 1977) και το δεύτερο, εξαιρετικά αναγνωρισμένο άλμπουμ τους, το «No More Heroes» (23 Σεπτεμβρίου 1977). Ο DJ του BBC, John Peel, που αναζητούσε ταλέντα, υποστήριξε το συγκρότημα και τους κάλεσε να παίξουν στα Peel Sessions. Ηταν τόσο γοητευμένος με το συγκρότημα που έπαιξε ολόκληρο το τρίτο άλμπουμ τους, «Black and White» (1978), στην εκπομπή του στο BBC Radio 1.

Από τότε πολλά έχουν αλλάξει τόσο στον κόσμο όσο και στη μουσική, αλλά ο Jean-Jacques Burnel (γενν. 21 Φεβρουαρίου 1952) μπασίστας και συν-τραγουδιστής του γκρουπ, παραμένει σταθερά δίπλα στην μπάντα. Μπάντα που αυτόν τον μισό αιώνα, μετρά είκοσι τρία singles στο top 40 του Ηνωμένου Βασιλείου και είκοσι άλμπουμ στο top 40 του Ηνωμένου Βασιλείου. Πρόκειται για ένα από τα μακροβιότερα συγκροτήματα που έχουν δημιουργηθεί στη βρετανική πανκ σκηνή. Από την punk πέρασαν στη new wave, art rock και gothic rock μέχρι τη σοφιστικέ ποπ. Είχαν μεγάλη επιτυχία στο mainstream κοινό με το single τους «Golden Brown» του 1982 ενώ επιτυχία σημείωσαν και τα τραγούδια τους «No More Heroes», «Peaches», «Always the Sun», «Skin Deep», «Strange Little Girl», «Nice ‘N’ Sleazy», «Big Thing Coming»,  «Duchess», «Midnight Summer Dream», «La Folie», «European Female», «No Mercy». Τελευταία τους δισκογραφική δουλειά είναι το «Dark Matters» που κυκλοφόρησε το 2022, το οποίο ανέβηκε στο Νο4 των βρετανικών charts ενώ αποτελεί την καλύτερη και πιο μεστή δουλειά τους εδώ και πολλά χρόνια. Η φλόγα τους δεν φαίνεται να σβήνει εύκολα.

ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ. Γνωστή και μη εξαιρετέα η σχέση των Stranglers με το ελληνικό κοινό, χρονολογείται από το 1985 με το επεισοδιακό Rock in Athens στο Καλλιμάρμαρο, σχέση που είχε συνέχεια και με άλλες συναυλίες, για να φθάσουμε αισίως σε ακόμη μία, αυτή που θα πραγματοποιηθεί την προσεχή Δευτέρα 23 Ιουνίου, στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού (Φεστιβάλ Αθηνών). Παρόλο που έχουν περάσει τόσα χρόνια ο Jean-Jacques Burnel, μιλώντας στα «Πρόσωπα», ακόμη δεν μπορεί να ξεχάσει αυτή την πρώτη εν Αθήναις εμπειρία τους. «Θυμάμαι ότι η πρώτη φορά που ήρθαμε Ελλάδα, ήταν το 1985 στο Rock in Athens. Θυμάμαι τη Μελίνα Μερκούρη στα παρασκήνια, την Ακρόπολη από πίσω και 80.000 κόσμος. Κάποια στιγμή κατέβαινε στάχτη από τον ουρανό. Μετά το live, είδα χιλιάδες στους δρόμους να θέλουν να μπουν στο Στάδιο χωρίς εισιτήριο, δωρεάν. Εγιναν επεισόδια, είδα να καίγεται περιπολικό. Ηταν έντονη εμπειρία και θυμάμαι επίσης τον καπνό από τις φωτιές στο κοινό. Ηταν μαγικά. Από τότε επιστρέφουμε συχνά στην Αθήνα».

Συμπληρώνει επίσης ότι κανένα από τα μέλη του συγκροτήματος δεν ήθελε να τον ακολουθήσει στο ξενοδοχείο όπου έμεναν (σ.σ. Hilton). «Η μόνη που με ακολούθησε ήταν η μπασίστρια των Téléphone (σ.σ. γαλλικό ροκ συγκρότημα). Ο μπασίστας και τραγουδιστής του γκρουπ είχε όμως και επαγγελματική σχέση με την Ελλάδα. Αν θυμάμαι καλά επιστρέψαμε στο Ρόδον, το 1990 και γνώρισα διάφορους ανθρώπους. Με σύστησαν στη Μαρία Μαρκουλή (σ.σ.: δημοσιογράφος) και εκείνη με σύστησε στον Ηλία Ασλάνογλου (σ.σ.: μουσικός, παραγωγός και πολλά άλλα), που ήταν τότε μέλος των Magic de Spell και ανέλαβα την παραγωγή σε δύο άλμπουμ τους» (σ.σ.: πρόκειται για τα «Διακοπές στο Saragevo» και «Νίψον Ανομήματα Μη Μόναν Οψιν», 1993 και 1995, αντιστοίχως). Συμπληρώνει ότι αυτή η σχέση του με την Ελλάδα και τους Ελληνες, τον έκανε να συνειδητοποιήσει ότι «το ελληνικό κοινό είναι ένα από τα πιο μορφωμένα στον κόσμο. Ημουν πραγματικά, έκπληκτος. Μουσικά, πολύ μορφωμένο σε σύγκριση με πολλά μέρη. Και ήμουν αρκετά έκπληκτος γιατί δεν ήταν η εικόνα που είχα για την Ελλάδα, ξέρεις».

ΣΕ ΔΥΟ ΤΡΟΧΟΥΣ. Ο Jean-Jacques Burnel είναι επίσης και φανατικός μοτοσικλετιστής. Δεν μπορούσαμε να μη μιλήσουμε και για αυτό. «Στην Αγγλία μπορούσες να οδηγήσεις δίτροχο από τα 16 σου χρόνια. Πήρα σκούτερ, στυλ mod, και μετά μια Harley Davidson του ’42. Με τα πρώτα λεφτά από τους Stranglers αγόρασα μια Triumph Bonneville (σ.σ.: σήμερα έχει Triumph Τhruxton). Για μένα η μοτοσικλέτα είναι ελευθερία. Σωματική και ψυχική. Στο αυτοκίνητο είσαι σε κουκούλι. Στη μηχανή νιώθεις ζωντανός». Δεν θα διαφωνήσουμε…

Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με τη μουσική, φθάνει, όπως σημειώνει ο ίδιος «να είσαι ειλικρινής καλλιτέχνης. Η μουσική είναι αποστολή, όχι επάγγελμα. Αν δεν νιώθεις ελεύθερος, τότε υποκύπτεις στις εμπορικές πιέσεις και σταματάς να δημιουργείς αληθινά. Ανήκω σε μια γενιά που πίστευε ότι η μουσική μπορούσε να έχει ένα μήνυμα και μπορούσε επίσης να αλλάξει τις απόψεις των ανθρώπων και ήταν επίσης μια μορφή κοινωνίας. Δεν πιστεύω ότι είναι show business… Και νομίζω ότι αν έχεις κοινωνική συνείδηση ή ενδιαφέρεσαι για τον κόσμο και τι συμβαίνει, μπορείς να εκφραστείς μέσα από τη μουσική. Αυτό είναι που με κρατάει όλα αυτά τα χρόνια σε εγρήγορση. Δηλαδή, δεν είναι σαν δουλειά στους σιδηροδρόμους ή κάτι τέτοιο».

ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΑΛΜΠΟΥΜ. Οσον αφορά το αθηναϊκό τους live, θέλουν να καλύψουν όλη τους την πορεία. «Θα παίξουμε παλιά κομμάτια, νέα, και κάποια ενδιάμεσα. Εχουμε τεράστιο ρεπερτόριο και προσπαθούμε να ισορροπούμε ανάμεσα στο τι θέλει να ακούσει το κοινό και τι μας εκφράζει». Η παραπάνω ισορροπία υπάρχει και στο άλμπουμ «Dark Matters» κάτι που τον συγκινεί. «Είναι η αλήθεια ότι μας συγκίνησε η ανταπόκριση. Συνεχίζουμε τη μουσική επειδή αγαπάμε αυτό που κάνουμε. Η μουσική ενώνει, περνάει μηνύματα, δημιουργεί επαφή». Κάτι που δεν βλέπει να γίνεται με την είσοδο της τεχνητής νοημοσύνης στη μουσική. «Θα αλλάξει τα πάντα – και προς το καλό και προς το κακό. Αν αποκτήσει συνείδηση, μπορεί να θεωρήσει τον άνθρωπο περιττό. Αν όμως τη χρησιμοποιήσουμε σωστά, μπορεί να απογειώσει τη δημιουργικότητα. Το θέμα είναι: ποιος θα την ελέγχει;».

Με τόση πείρα, όλα αυτά τα χρόνια, δεν θέλει να δώσει καμιά συμβουλή σε κάποιον νέο καλλιτέχνη. «Δεν θέλω να δίνω συμβουλές. Αν κάποιος θέλει να γίνει μουσικός, πρέπει να το νιώθει βαθιά μέσα του. Αν το πιστεύεις, προχώρα. Αν όχι, βρες κάτι άλλο. Δεν είναι για όλους».

Ο Jean-Jacques Burnel δίνει μεγάλη σημασία στο χιούμορ. Αλλωστε και οι στίχοι των τραγουδιών τους έχουν χιούμορ – και μάλιστα μαύρο, σε πολλές περιπτώσεις. «Το χιούμορ, σώζει ζωές, ειδικά σε αυτές τις σκοτεινές εποχές που ζούμε. Ακόμη και σε αυτόν που του λείπει το χιούμορ, κατά βάθος το χρειάζεται».