Η μόδα περνά από τα μουσεία

Αξιομνημόνευτη υπερμόδα

Η θεωρητικός της μόδας, καθηγήτρια και επιμελήτρια Μαρία Λουίζα Φρίζα, όταν προετοίμαζε την έκθεση «Memorabile. Ipermoda» στο Μουσείο ΜΑΧΧΙ, έθεσε το ερώτημα «τι έχει γίνει σήμερα η μόδα», γνωρίζοντας ήδη την απάντηση. Οτι ενώ στο παρελθόν τα ρούχα ήταν το επίκεντρο της μόδας, από το 2015 οι οικονομικοί παράγοντες άλλαξαν τις προτεραιότητες μετασχηματίζοντας ένα πεδίο όπου άλλοτε ξεχώριζε η πρωτοτυπία του σχεδιασμού και το ταλέντο του δημιουργού. Και ως έμπειρη επιμελήτρια εκθέσεων μόδας που μπορεί να βάλει τα ρούχα να μιλήσουν για τις μεταμορφώσεις τους από δημιουργίες αναζήτησης και φυγής από την πραγματικότητα στις σημερινές επιφάνειες όπου τοποθετούνται στάμπες με λογότυπα, επέλεξε να ασχοληθεί με τη διαχείριση της μνήμης και τον τρόπο που το ρούχο γίνεται αξιομνημόνευτο, δίνοντας σημασία στην κληρονομιά των αρχείων που διαθέτουν οι σχεδιαστές για να εμπνευστούν από αυτά.

Στη «Memorabile. Ipermoda» δεν είναι τυχαίο ότι εμφανίζονται ρούχα και αξεσουάρ που αφήνουν «μία εκθαμβωτική εντύπωση μαζί με την αίσθηση ότι έχουν φωτογραφιστεί συχνά από πολλούς φωτογράφους και προβληθεί με διαφορετικό τρόπο, ανάλογα με την εκφραστική άποψη του στυλίστα», σημειώνει η Φρίζα. Σε αυτήν την έκθεση γίνεται απόπειρα κριτικής στο σύγχρονο φαινόμενο της μόδας που αναδύεται ως αντιπαράθεση ανάμεσα στον ρόλο του καλλιτεχνικού διευθυντή μέσα σε έναν μεγάλο όμιλο πολυτελείας και του τρόπου δημιουργίας του ανεξάρτητου σχεδιαστή. Η «αξιομνημόνευτη υπερμόδα» αφορά δημιουργικές πρακτικές, τεχνικές, αξίες που διαμορφώνουν τις γλώσσες και τα μοντέλα παραγωγής της μόδας.

Ερωτική επιστολή

Οι αναδρομικές εκθέσεις μόδας όταν αφορούν εν ζωή σχεδιαστές μοιάζουν με εγκεκριμένες βιογραφίες ή με τη συνέχεια της διαφημιστικής καμπάνιας τους. Αυτή είναι η παράμετρος που χαρακτηρίζει τις δημιουργίες υψηλής ραπτικής των Ιταλών Ντομένικο Ντόλτσε και Στέφανο Γκαμπάνα στην έκθεση «From the Heart to the Hand: Dolce & Gabbana» στο Γκραν Παλέ. Ενώ η παρουσίασή τους στον χώρο του Γκραν Παλέ αντιμετωπίζει τις δημιουργίες ως υψηλή τέχνη κάνοντας τα ρούχα να χάνουν τον «φορέσιμο» σκοπό τους και να κρατάνε την απόστασή τους από τον θεατή.

Σε επιμέλεια της ιστορικού μόδας Φλοράνς Μίλερ η έκθεση εκθειάζει την πλούσια σε ιστορικές αναφορές και πολύτιμες τεχνοτροπίες δουλειά των ιταλών δημιουργών που επιδίδονται στο μείγμα κομψότητας και αισθησιασμού, χιούμορ, αυθάδειας και υπερβολής, για να ερμηνεύσουν το ιταλικό στυλ της Alta Moda. Οι ενότητες που συνθέτουν αυτήν την ερωτική επιστολή των Dolce&Gabbana στη χειροτεχνία του Made in Italy αντικατοπτρίζουν την αγάπη τους για την ιταλική ιστορία της τέχνης, την αρχιτεκτονική, τις παραδόσεις από τις τοπικές κουλτούρες, τη μουσική, την όπερα, το μπαλέτο, τον κινηματογράφο, τις λαϊκές τέχνες, το θέατρο, την «dolce vita».

Γυναίκες σαν λουλούδια

Ο Yves Saint Laurent ζούσε την καθημερινότητά του περιτριγυρισμένος από λουλούδια καθώς τα θεωρούσε αστείρευτη πηγή έμπνευσης. Ο μετρ μοιραζόταν τον θαυμασμό για τη φύση, ιδιαίτερα με τον αγαπημένο του λογοτέχνη, Μαρσέλ Προυστ. Οπως ο συγγραφέας στην «Αναζήτηση του χαμένου χρόνου» περιέγραφε τις γυναίκες ως λουλούδια, αντίστοιχα και ο μετρ της υψηλής ραπτικής τις τιμούσε καλύπτοντάς τες με άνθη. Αλλοτε σχεδιάζοντας υφάσματα με δικές του ανθηρές συνθέσεις, κεντώντας τα πέταλά τους πάνω στα ρούχα του ή χρησιμοποιώντας τεχνικές υψηλής ραπτικής για να ντύσει με άνθη από οργάντζα και μετάξι τα σώματά τους. Στο πλαίσιο της έκθεσης «Τα λουλούδια του Yves Saint Laurent» πάνω από τριάντα ρούχα και σχέδιά του παρουσιάζονται στο μουσείο του στο Παρίσι σε μία συμβίωση της φύσης, της λογοτεχνίας και του έργου του Yves Saint Laurent. Οπως σε ένα βιβλίο, κάθε κεφάλαιο της έκθεσης παρουσιάζει αποσπάσματα από τον Προυστ δίπλα στις ανθισμένες σιλουέτες και τα αξεσουάρ του Yves Saint Laurent. Οι επιμελητές Ολιβιέ Σαγιάρ και Γκαέλ Μαμίν επινόησαν μία διαδρομή σαν μονοπάτι ενός κήπου με τα λουλούδια να αποκαλύπτουν την προσωπικότητα του σχεδιαστή: από τα μιγκέ – αγαπητά στον Christian Dior από όπου ξεκίνησε τα πρώτα του βήματα – μέχρι το λογότυπο YSL που μοιάζει με κρίνο, τα τριαντάφυλλα που συμβολίζουν τον έρωτα μέχρι τη βουκαμβίλια του Μαρόκου ή το φύτρο σιταριού, σύμβολο τύχης και θριάμβου.