Ο νόμος του Λιντς

Σύμφωνα με το λεξικό, ο νόμος του Λιντς, ή αυτοδικία του όχλου, αναφέρεται σε «πλήθος ανθρώπων που επιτίθεται με σκοπό να κακοποιήσει κάποιον που τον θεωρεί ένοχο, υπεύθυνο για κάτι χωρίς δίκη». Καθιερώθηκε στις ΗΠΑ με εμπνευστή του όρου τον λοχαγό Ουίλιαμ Λιντς (1742-1820). Στη χώρα μας γίναμε μάρτυρες πολλών ανάλογων περιστατικών στα ταραγμένα χρόνια της κρίσης. Τότε που διαδηλωτές έστειλαν αιμόφυρτο στο νοσοκομείο τον Κωστή Χατζηδάκη και άλλους πολιτικούς, δημοσιογράφους και ανθρώπους με δημόσιο λόγο επειδή διαφωνούσαν με το περιεχόμενό του. Τότε που υπουργοί πετροβολούνταν και γιαουρτώνονταν, τότε που τρεις αθώοι πολίτες δολοφονήθηκαν στη Μαρφίν και 21 υπέστησαν σωματικές βλάβες διότι «δούλευαν σε μέρα απεργίας». Αποτρόπαιες στιγμές, απότοκο της ρητορικής του μίσους και του λαϊκισμού από κάποιους που υποδαύλιζαν αν όχι ενορχήστρωναν πράξεις βίας μιλώντας για «δοσίλογους και προδότες», χτίζοντας πολιτική καριέρα στα αποκαΐδια της κοινωνίας. Μία εμφυλιοπολεμική κοινωνία ζούγκλα, στην οποία θέση αποτελούσε μόνο η αντίθεση και η πολιτική αντιπαράθεση γινόταν με όσες ύβρεις χωρούσαν στους 140 χαρακτήρες του Τουίτερ. Ηταν τότε που άρχισε να εμπεδώνεται η αντίληψη ότι υπάρχει η «καλή δικαιολογημένη βία», την οποία κάποιοι πολιτικοί βάφτισαν «δίκαιη οργή» και την αντιμετώπιζαν ως δικαιολογημένη μορφή αντίδρασης.

Πολλά χρόνια μετά, μπορεί η οικονομική κρίση να έχει τελειώσει, κάποιοι να προσπαθούν εναγωνίως να ξεχαστεί ο ρόλος που διαδραμάτισαν στη διαμόρφωση εμφυλιοπολεμικού κλίματος, όμως ακόμα αντιμετωπίζουμε τις συνέπειες εκείνης της ρητορικής που διάβρωσε τη νοοτροπία της κοινωνίας. Μέσα στην εβδομάδα ο πρώην περιφερειάρχης Θεσσαλίας, Κώστας Αγοραστός κατέληξε στο νοσοκομείο ύστερα από γρονθοκοπήματα που δέχτηκε από δύο συγγενείς θύματος του σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών στον χώρο του διοικητηρίου της Περιφέρειας Θεσσαλίας. Σύμφωνα με την περιγραφή του, δέχτηκε χτυπήματα στο κεφάλι και κλωτσιές που συνεχίστηκαν ακόμα και όταν ήταν πεσμένος στο έδαφος. Στο σημείο έσπευσαν δυνάμεις της Αστυνομίας, ενώ ο πρώην περιφερειάρχης μεταφέρθηκε αιμόφυρτος στο τμήμα Επειγόντων του Γενικού Νοσοκομείου Λάρισας όπου του παρασχέθηκαν οι πρώτες βοήθειες. Ισως μεγαλύτερη σημασία δεν έχει η πράξη αυτή καθεαυτή των δύο συγγενών του θύματος. Μπορεί, αν όχι να δικαιολογήσει, αλλά να κατανοήσει κανείς ότι δύσκολα μπορεί να ελέγξει το θυμικό του κάποιος που έχει χάσει το ίδιο του το παιδί με τόσο τραγικό και άδικο τρόπο. Αυτό όμως που έχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον να παρατηρήσει κανείς είναι οι αντιδράσεις των υπολοίπων. Του πολιτικού συστήματος, μερίδας του Τύπου, χρηστών των κοινωνικών δικτύων. Πως το γρονθοκόπημα όχι απλά δικαιολογήθηκε, αλλά σε κάποιες περιπτώσεις επικροτήθηκε.

Πλέον η βία δεν τρομάζει, δεν καταδικάζεται, μια ολόκληρη γενιά γαλουχήθηκε με την αντίληψη ότι υπάρχει «δικαιολογημένη βία», που αποτελεί αποδεκτό τρόπο απονομής Δικαιοσύνης. Αλλωστε, με τη συστηματική και μεθοδική στοχοποίηση εισαγγελέων, δικαστών όλα τα τελευταία χρόνια έχει εμπεδωθεί η αντίληψη ότι η δικαιοσύνη δεν απονέμεται στα δικαστήρια. Ο τρομακτικός νόμος του Λιντς που υποκαθιστά τις δημοκρατικές πρακτικές, αποδέχεται την αυτοδικία, τη βία, την τρομοκρατία, βάζει αστερίσκους στην εφαρμογή των νόμων.

Παρασυρμένοι από τον λαϊκισμό, νομίζουμε ότι έτσι βλάπτουμε το πολιτικό σύστημα, την κυβέρνηση, τους κακούς υπουργούς. Αρνούμαστε όμως να δούμε ότι αυτό που κινδυνεύει είναι η ίδια η Δημοκρατία.