Ο κίνδυνος

Τα τελευταία χρόνια ακούμε συνεχώς για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, η οποία τρέχει με υψηλότερους ρυθμούς από την ευρωζώνη. Πράγματι, έτσι είναι, αλλά τι πραγματικά σημαίνει;

Μια πιο λεπτομερής ανάλυση των στοιχείων δείχνει ότι ο ρυθμός αυτός ανάπτυξης δεν έχει ακόμα καλύψει την πτώση της αγοραστικής δύναμης που είχαν οι Ελληνες πριν από το πρώτο μνημόνιο, σε σχέση με την ευρωζώνη. Αντίθετα, η Ελλάδα βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις στην ΕΕ.

Μια ακόμα πιο λεπτομερής ανάλυση δείχνει ότι η ανάπτυξη αυτή προέρχεται κυρίως από τη μεγάλη και απότομη πτώση του ΑΕΠ από τη 10ετή (και περισσότερο) κρίση χρέους, η οποία συνοδεύθηκε με τεράστια εισροή ευρωπαϊκών κυρίως κονδυλίων (αρχικά για τον Covid, μετά το Ταμείο Ανάκαμψης). Παρ’ όλα αυτά, τα λεφτά αυτά τελειώνουν μέχρι το 2027 και η επόμενη ερώτηση είναι τι γίνεται μετά. Θα έχει καλυφθεί το επενδυτικό κενό που είχε δημιουργηθεί και ήταν περίπου 100 δισ. ευρώ;

Επίσης, η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας εξακολουθεί να στηρίζεται στο καταναλωτικό, παρά στο παραγωγικό μοντέλο. Εάν ίσχυε το αντίθετο, δεν θα βλέπαμε διπλάσιες εισαγωγές από ό,τι εξαγωγές, αύξηση του ελλείμματος εμπορικού ισοζυγίου και δυσκολία στις αυξήσεις μισθών ή ανεργία άνω του 9% με πολλές κενές θέσεις εργασίας.

Ολα αυτά σημαίνουν ότι, μολονότι η ελληνική οικονομία είναι πολύ μικρή, εντούτοις είναι ευάλωτη, εμμέσως, από διαταραχές που μπορεί να προκαλέσουν οι πολιτικές Τραμπ στην ευρωζώνη. Διότι, η ευρωζώνη είναι ο βασικός μας «πελάτης» στις εξαγωγές, ενώ το μείγμα πολιτικών του Τραμπ, σχετικά με τις δαπάνες και τους δασμούς, μπορεί να επηρεάσει την ισοτιμία ευρώ/δολαρίου. Ενα πιο «σκληρό» δολάριο θα κάνει τις εισαγωγές ενέργειας ακόμα πιο ακριβές, ενώ ένα πιο «σκληρό» (ανατιμημένο) ευρώ θα κάνει και τις ελληνικές εξαγωγές λιγότερο ανταγωνιστικές.

Συνεπώς, οι συνέπειες θα έρθουν εμμέσως.