Συμπέρασμα

Ο Ντάνιελ Σακς είναι επιχειρηματίας και πρόεδρος διαφόρων ιδρυμάτων – είναι ένας από τους ανθρώπους στους οποίους πάντα κρατάνε μια θέση στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ. Είχε κι αυτός λοιπόν, όπως και πολλοί άλλοι, την απορία γιατί οι ευρωπαίοι ψηφοφόροι στρέφονται προς τα άκρα. Μετά τις πρόσφατες ευρωεκλογές – όταν η τάση επιβεβαιώθηκε – θέλησε να βρει μια απάντηση.

Και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η επιτυχία των εθνικολαϊκιστικών κομμάτων σε αρκετά κράτη – μέλη της Ενωσης ίσως να μην οφείλεται τόσο στη δική τους απήχηση όσο στην αδυναμία των κομμάτων του δημοκρατικού τόξου να ανανεωθούν. Το υποστηρίζει βασιζόμενος σε μια σειρά δημοσκοπικών στοιχείων της Datapraxis, σύμφωνα με τα οποία λιγότεροι από το ¼ όσων τα ψήφισαν την 9η Ιουνίου το έκαναν επειδή δελεάστηκαν από τα προγράμματά τους.

Οι περισσότεροι τα διάλεξαν αναζητώντας μια αλλαγή γιατί δεν εμπιστεύονται πλέον τις παραδοσιακές πολιτικές δυνάμεις και τους ηγέτες τους. Οι μισοί από τους συμμετέχοντες στο γκάλοπ που έγινε σε 13 ευρωπαϊκές χώρες, μάλιστα, θεωρούν το πολιτικό τους σύστημα διεφθαρμένο.

Προσπάθεια

Γι’ αυτό, γράφει ο Σακς στο Politico, τα κεντρώα κόμματα δεν θα επανακάμψουν με λαϊκίστικο μιμητισμό αλλά ποντάροντας στο ριζοσπαστικό Κέντρο. Ο όρος εδώ είναι φορτισμένος – και φορτωμένος με πολλή αριστερή ειρωνεία. Ωστόσο, τον χρησιμοποιεί θέλοντας να περιγράψει αυτό που θεωρεί ότι χρειάζονται τα παραπάνω: φιλόδοξες και έξυπνες πολιτικές πάνω στα καθημερινά ζητήματα που απασχολούν τους πολίτες (το κόστος ζωής, την υγειονομική περίθαλψη, τις οικονομικές ευκαιρίες). Για να επιτευχθεί ο παραπάνω στόχος, βέβαια, πρέπει ταυτόχρονα κεντροδεξιοί και κεντροαριστεροί να εργαστούν για μια θεσμική ανανέωση και να επαναβεβαιώσουν τις ιδρυτικές αξίες της φιλελεύθερης δημοκρατίας, σημειώνει.

Η πρότασή του ακούγεται ασαφής. Δεν είναι, όμως. Ακόμη κι αν φαντάζει δύσκολο να σκεφτούν οι πολιτικοί έξω από τα κουτάκια της παροχολογίας προκειμένου να σχεδιάσουν μακροπρόθεσμες λύσεις, δεν απαιτείται μεγάλη προσπάθεια για να ενδυναμωθεί το κράτος δικαίου, ας πούμε. Αρκεί οι κυβερνώντες να τηρούν τις υποχρεώσεις που τους επιβάλλει το εθνικό και ενωσιακό δίκαιο. Αρκεί επίσης να φροντίζουν να μη δημιουργείται η παραμικρή υπόνοια πως παρεμβαίνουν στο έργο της Δικαιοσύνης. Αρκεί, δηλαδή, μια πολιτική στάση όπως αυτή που η εγχώρια αντιπολίτευση φωνάζει ότι απέφυγε να κρατήσει στην υπόθεση των υποκλοπών η ελληνική κυβέρνηση.