Δύο «αγκάθια» για την ΕΕ αν επικρατήσει η Λεπέν

Η επικράτηση του κόμματος της Μαρίν Λεπέν στις γαλλικές εκλογές θα προκαλέσει αστάθεια στις αγορές, αλλά και προβλήματα στην ανταγωνιστικότητα της ΕΕ, καθώς είναι αντίθετο σε περαιτέρω ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, δηλώνει στη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ» ο πρόεδρος του Ινστιτούτου Ζακ Ντελόρ και συγγραφέας της έκθεσης για την ενίσχυση της Ενιαίας Αγοράς Ενρίκο Λέτα. Ο πρώην ιταλός πρωθυπουργός, ο οποίος συμμετείχε στο 28th Government Roundtable του Economist, μιλά επίσης για το πώς η ΕΕ θα χρηματοδοτήσει την πράσινη μετάβαση και την άμυνα.

Ποιοι οι κίνδυνοι αν κερδίσει η Λεπέν;

Αν κερδίσει η Εθνική Συσπείρωση, το πρώτο ρίσκο αφορά τη Γαλλία λόγω των αποφάσεων που θα λάβουν για οικονομικές και κοινωνικές πολιτικές. Το δεύτερο αφορά την Ευρώπη. Θα έχουμε δύο ειδών συνέπειες. Πρώτον, θα προκαλέσουν αστάθεια. Η αστάθεια στις αγορές θα προκαλέσει προβλήματα κατ’ αρχάς σε Ιταλία και Ελλάδα που έχουν υψηλό χρέος διότι η οικονομική αναταραχή συνήθως χτυπά χώρες με υψηλή οικονομική έκθεση. Δεύτερον, καθώς είναι κατά της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, θα υπάρξουν επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, η οποία εξαρτάται από την ολοκλήρωση σε ορισμένους από τους πιο σημαντικούς οικονομικούς τομείς. Αν δεν προχωρήσει η ολοκλήρωση σε τηλεπικοινωνίες, ενέργεια, χρηματοοικονομικές υπηρεσίες θα χάσουμε έδαφος. Αν δεν προχωρήσει στις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες η Γουόλ Στριτ θα συνεχίσει να προσελκύει ευρωπαϊκές αποταμιεύσεις και επενδύσεις. Η επανεκκίνηση της ανταγωνιστικότητας χρειάζεται περισσότερη ολοκλήρωση. Η Εθνική Συσπείρωση είναι εναντίον οποιασδήποτε περαιτέρω ολοκλήρωσης.

Αν όμως Μακρόν και Αριστερά μπλοκάρουν τη Λεπέν;

Το αποτέλεσμα θα φέρει αστάθεια σε κάθε περίπτωση, αλλά με τη Λεπέν υπάρχει διπλό πρόβλημα, αστάθεια και αντίθεση προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.

Εχει επηρεαστεί ο τρόπος που βλέπουν την έκθεσή σας οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις μετά τη στροφή προς την Ακροδεξιά στις εκλογές της ΕΕ;

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο μου ζήτησε να παρουσιάσω την έκθεση στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Αυτό κάνω. Τα καλά νέα είναι ότι η ουγγρική προεδρία αποφάσισε να την αγκαλιάσει. Με κάλεσαν να επισκεφθώ τη Βουδαπέστη τον Σεπτέμβριο, ενώ σε συνάντηση την περασμένη εβδομάδα με τον υπουργό Οικονομικών μιλήσαμε για συνεργασία για να εφαρμόσουμε την έκθεση. Αναμένω την ομιλία της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 17-18 Ιουλίου, να δω πόσα κομμάτια από την έκθεση θα υιοθετήσει, καθώς η εφαρμογή της θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την Κομισιόν. Πολλές κυβερνήσεις θέλουν να χρησιμοποιήσουν την έκθεση. Δεν αρκεί να σταματήσουμε τους ακροδεξιούς με λόγια, χρειαζόμαστε πολιτικές ικανές να πείσουν τους πολίτες να μην τους ψηφίζουν. Τους ψήφισαν διότι έχουν ανησυχίες, υπάρχουν κοινωνικά προβλήματα. Η έκθεσή μου έχει μια σημαντική αποστολή να δώσει απαντήσεις σε ορισμένα προβλήματα. Το κεφάλαιο για την «ελευθερία να μείνεις», για παράδειγμα, ασχολείται με το πώς θα δοθεί σε πολίτες η ευκαιρία να μένουν στις περιοχές τους και όχι να αναγκάζονται να μετακινηθούν εξαιτίας της έλλειψης υπηρεσιών ή λόγω δυσκολιών. Προσπαθώ να αντιμετωπίσω το brain drain που επηρεάζει τη Νότια Ιταλία, την Ελλάδα, χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.

Ποιες προτάσεις προσελκύουν το ενδιαφέρον των κυβερνήσεων;

Στον πυρήνα της έκθεσής μου βρίσκεται μια προσπάθεια να συνδυαστούν δημόσια και ιδιωτικά κεφάλαια για να απαντηθεί το ερώτημα πώς θα χρηματοδοτήσουμε την πράσινη μετάβαση. Αυτό το κομμάτι χαίρει μακράν του μεγαλύτερου ενδιαφέροντος. Και το δεύτερο είναι η ιδέα της πέμπτης ελευθερίας. Οι τέσσερις ελευθερίες σε αγαθά, υπηρεσίες, κεφάλαια και ανθρώπους αφορούν περισσότερο την οικονομία του 20ού αιώνα. Σήμερα υπάρχει η ανάγκη για μια πέμπτη ελευθερία των άυλων, δηλαδή της καινοτομίας, της γνώσης, της έρευνας, των δεξιοτήτων. Η ιδέα είναι καλοδεχούμενη από τις κυβερνήσεις. Επίσης, η άμυνα, είναι σημαντική, και το γεγονός ότι πολλοί συμφωνούν σε ένα ευρωπαϊκό ταμείο για την άμυνα μπορεί να βοηθήσει και στο πώς θα χρηματοδοτηθεί η μετάβαση. Χώρες που σπρώχνουν για ένα ευρωπαϊκό ταμείο άμυνας είναι λιγότερο γενναιόδωρες σε μια κοινή χρηματοδότηση των ευρωπαϊκών αναγκών. Μπορεί λέγοντας «ναι» σε ένα ταμείο για την άμυνα, να επεκταθεί αυτή η οικονομική ικανότητα και σε άλλες πτυχές. Η απόφαση να είναι η Κάγια Κάλας επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ είναι καλά νέα, διότι πρωταγωνίστησε στην πρόταση για ένα ευρωπαϊκό ταμείο στην άμυνα, παρότι η Εσθονία είναι η πιο διστακτική χώρα για κοινά ευρωπαϊκά ταμεία. Η Γερμανία και η Ολλανδία είναι οι πιο απρόθυμες αλλά διαπίστωσα ότι η Γερμανία σπρώχνει για την ολοκλήρωση των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, παρότι δεν ήταν υπέρ. Πριν από μερικές εβδομάδες συνάντησα τον πρόεδρο της Μπούντεσμπανκ, ο οποίος μου έδωσε θετικό σήμα για την ολοκλήρωση των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και το ίδιο ο Σολτς.

Η πρότασή σας είναι ευρύτερη της Ενωσης Κεφαλαιαγορών.

Είναι ευρύτερη και για αυτό την ονόμασα Ενωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων. Η πρότασή μου για τη χρηματοδότηση της πράσινης μετάβασης αφορά έναν πυλώνα ιδιωτικών κεφαλαίων μέσω της ολοκλήρωσης των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και μέσω της δημιουργίας κινήτρων για τη σύνδεση αποταμιεύσεων με τις επενδύσεις στη μετάβαση. Αν έχουμε τον πυλώνα αυτόν μπορεί να πείσουμε τις φειδωλές χώρες να συμφωνήσουν στον δεύτερο πυλώνα των δημόσιων κεφαλαίων.

Θα μπορέσουμε μέσω των προτάσεών σας να καλύψουμε τα 500 δισ. ευρώ που εκτιμά η Φον ντερ Λάιεν ότι χρειάζεται η ευρωπαϊκή άμυνα την επόμενη δεκαετία και τα 500 δισ. ευρώ που υπολογίζει ο Ντράγκι ότι χρειαζόμαστε για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς μας;

Είναι δυνατόν. Η ΕΚΤ υπολογίζει ότι 300 δισ. ευρώ ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων επενδύονται στις ΗΠΑ. Μπορούμε να τα κρατήσουμε εδώ και να προσελκύσουμε περισσότερα κεφάλαια με την ολοκλήρωση των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών. Αν δεν μπορέσουμε να απαντήσουμε στο ερώτημα πώς θα χρηματοδοτήσουμε τις νέες ανάγκες και πρώτα από όλα τη μετάβαση θα υπάρξει κοινωνική και πολιτική αντίδραση στην Ευρώπη. Οι αγρότες ήταν οι πρώτοι που βγήκαν στους δρόμους, οι επόμενοι μπορεί να είναι οι εργαζόμενοι στην αυτοκινητοβιομηχανία και αργότερα άλλοι.

Ποιο το αντίκτυπο στην ευρωπαϊκή ενιαία αγορά της επανεκλογής Τραμπ;

Η επανεκλογή του Τραμπ θα σημάνει περισσότερη πίεση σε ευρωπαϊκά κράτη για την εξεύρεση κεφαλαίων για την άμυνα. Το ίδιο για την ανταγωνιστικότητα. Ο Τραμπ θα κάνει τον IRA ακόμη ισχυρότερο. Η προσέγγισή του θα είναι επιθετική. Είναι απαραίτητο να υπάρξει μεγαλύτερη ολοκλήρωση και να προστατευθούμε από εμπορικούς πολέμους. Αν επανεκλεγεί ο Τραμπ έχουμε περισσότερους λόγους να εφαρμόσουμε την έκθεσή μου.