Στο κλαδί που καθόμαστε…

Παλαιότερα, η λέξη «διακύβευμα» είχε τοποθετηθεί στην κορυφή του πολιτικού λόγου, ως επιστέγασμα της κάθε κομματικής αλήθειας, για να ισοπεδώσει ό,τι εκείνη θεωρούσε μικρό και ασήμαντο και να αναδείξει όσα πίστευε ως πραγματικά και σημαντικά διλήμματα για το μέλλον του τόπου, στα οποία έπρεπε να πάρουν θέση, χωρίς να τα αφήνουν στην τύχη, οι πολίτες. Οι μονόδρομοι είχαν χαραχτεί και οι βεβαιότητες περίσσευαν. Δυστυχώς όμως και παρά την κομματική σωφροσύνη και οξυδέρκεια του πολιτικού και οικονομικού συστήματος, εξαιτίας της κακής τύχης και της ροπής των ψηφοφόρων προς… την ανυπακοή, οδηγηθήκαμε σε μια οξύτατη οικονομική κρίση που διέλυσε τον κοινωνικό και τον παραγωγικό ιστό. Από το χρέος της οποίας θα παλεύουμε πολλά χρόνια ακόμη, για να ξεφύγουμε. Ψύχραιμη και αναλυτική συζήτηση για το τι έφταιξε και κυρίως τι πρέπει να αλλάξει, προκειμένου να μην ξανασυμβεί, ουδέποτε υπήρξε.

Αντί του ορθολογισμού, εγκαταστάθηκε η τοξικότητα, η οποία πλέον κυριαρχεί ως τρόπος κατανόησης του περιβάλλοντος αλλά και ως πρακτική αποδόμησης και συντριβής κάθε διαφορετικής άποψης ή ακόμα και επιλογής. Τοξικότητα πρωτίστως, είναι η ιδιοκτησιακή αντίληψη της αλήθειας, η δυσανεξία και το μίσος σε καθετί διαφορετικό, η άρνηση της σύνθεσης και η επικράτηση του κυνισμού μέσα από τη θεοποίηση του ατομικισμού. Το ειρωνικό είναι ότι ενώ όλοι την καταγγέλλουν, όλοι την υιοθετούν. Ετσι κι αλλιώς πάντα ο άλλος είναι ο τοξικός… Από την εγκληματική αμεριμνησία της προ κρίσης εποχής περάσαμε στον επικίνδυνο φονταμενταλισμό της επόμενης  μέρας.

Για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους δεν είναι τοξικό να συζητάμε για την ποιότητα της δημοκρατίας, για το κράτος δικαίου, για την κοινωνική συμπερίληψη, για τη λειτουργία της παιδείας και της υγείας, για τη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη, για το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών, για τη λειτουργία της επιχειρηματικότητας, για το δημογραφικό, για την κλιματική κρίση, για τους γεωπολιτικούς κίνδυνους που μας περιτριγυρίζουν. Ούτε είναι λαϊκισμός η ανάδειξή τους. Αντιθέτως, τοξική είναι η παραγνώρισή τους. Πρόκειται για θέματα υπαρκτά που όσο δεν τα αντιμετωπίζουμε, όσο δεν εξηγούμε τις επιλογές, τις δυνατότητες, αλλά και το κόστος εφαρμογής τους, τόσο μεγεθύνουμε τις συνέπειές τους. Ο ρόλος του εθνικού και του παγκόσμιου, του ιδιωτικού και του κρατικού, του ατομικού και του συλλογικού, της πολιτικής και των πολιτών, της ανοχής και της συνεννόησης, της αξίας των πολιτισμών και της αλληλεπίδρασης, της ισορροπίας ισχύος σε έναν πολυπολικό κόσμο ή της ανάγκης προόδου και ελέγχου της τεχνητής νοημοσύνης, απασχολούν όλες τις σύγχρονες κοινωνίες. Και είναι τουλάχιστον ανόητο να θεωρούμε πως έχουμε όλες τις απαντήσεις.

Παρ’ όλα αυτά τα κόμματα εμμένουν στο γνώριμο μοτίβο της τοξικότητας καθώς εισερχόμαστε στη μάχη των ευρωεκλογών, υιοθετώντας μια τακτική που στην πραγματικότητα διευρύνει ακόμη περισσότερο την απόσταση με σημαντικά τμήματα του εκλογικού σώματος. Το ότι δεν θα συζητήσουμε τίποτα για την Ευρώπη είναι το λιγότερο. Στα ευρήματα της πρόσφατης έρευνας που καταδεικνύουν  την έλλειψη εμπιστοσύνης σε θεσμούς όπως η Δικαιοσύνη, η Βουλή και η Αστυνομία αποτυπώνεται η κρίση που δεν ξεπερνάμε. Οσο πριονίζουμε το κλαδί στο οποίο καθόμαστε δεν πρέπει να έχουμε καμία αμφιβολία για την εξέλιξη.

Ο Γρηγόρης Τσιμογιάννης είναι σύμβουλος Στρατηγικής Επικοινωνίας στην Precise Strategy