Χόμπι

Λέγεται Ρότζερ Φίντλερ, πέρασε δύο δεκαετίες στον όμιλο Knight Ridder και υπήρξε ένας από τους πρωτοπόρους της ψηφιακής ενημέρωσης. Πριν από 30 χρόνια προέβλεπε ένα λαμπρό μέλλον για τις εφημερίδες: η ψηφιακή επανάσταση θα τις απελευθέρωνε από τα πιεστήρια, οι πλατφόρμες θα ενημέρωναν τους αναγνώστες όλο το 24ωρο και οι τελευταίοι θα μοιράζονταν μεταξύ τους τα άρθρα με αποτέλεσμα να ενισχυθεί η αίσθηση της κοινότητας. Πριν από λίγες ημέρες, οι New York Times έψαξαν και βρήκαν τον Φίντλερ, συνταξιούχο πια, και τον ρώτησαν πώς τα βλέπει. «Δεν είμαι πολύ αισιόδοξος για την επιβίωση των περισσοτέρων εφημερίδων στις Ηνωμένες Πολιτείες», απάντησε.

Υστερα από δεκαετίες πτώσης – σημειώνει η αμερικανική εφημερίδα -, η κατάρρευση του Τύπου μοιάζει να επιταχύνεται. Την ίδια στιγμή, όλοι είναι online όλη την ώρα και δείχνουν ενδιαφέρον, αν όχι εμμονή, για την επικαιρότητα. Πώς εξηγείται αυτή η αντίφαση;

Ο προφανής ένοχος είναι το Διαδίκτυο, που πρώτα δημιούργησε μια εναλλακτική λύση στον γραπτό Τύπο, ύστερα έγινε ανταγωνιστής του και στη συνέχεια άρχισε να τον καταβροχθίζει. «Δεν είχα υπολογίσει τη σωρευτική επίδραση όλων των τεχνολογιών, τις εναλλακτικές ιστοσελίδες, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τα άλλα προϊόντα που θα μείωναν την κυκλοφορία και τα διαφημιστικά έσοδα των εφημερίδων», λέει ο Φίντλερ. Η βαθύτερη αιτία όμως είναι η αλλαγή της όλης έννοιας της «είδησης». Το ΤΙΜΕ δεν έχει επιλέξει ποτέ ως άνθρωπο της χρονιάς τον Ελβις ή τους Μπιτλς. Πέρυσι όμως επέλεξε την Τέιλορ Σουίφτ. «Η ψηφιακή επανάσταση επέβαλε στη δημοσιογραφία το καθήκον να προσπαθεί να κάνει όλο τον κόσμο χαρούμενο», επισημαίνει ένας βετεράνος αναλυτής των περιοδικών, ο Σαμίρ Χούσνι. «Αυτός δεν ήταν όμως ποτέ ο ρόλος της δημοσιογραφίας, το να κάνει τον κόσμο χαρούμενο».

Ο παραδοσιακός Τύπος θα γίνει λοιπόν, όπως έγραψε το Politico, ένα χόμπι σαν τη χειροτεχνία; To μέλλον των ΜΜΕ θα αποτελείται από μερικούς μεγάλους ομίλους και χιλιάδες ατομικά newsletters, video channels και podcasts; Ισως. Αλλά υπάρχει ένας αστάθμητος παράγων: η αγάπη των δημοσιογράφων ή, εν πάση περιπτώσει, ενός μέρους των δημοσιογράφων για τη δουλειά τους. Η αγάπη γεννά και φρέσκες ιδέες. Στην Καλιφόρνια, διαβάζουμε στους Financial Times, τέσσερις δημοσιογράφοι που δούλευαν στο Vice δημιούργησαν μια start-up με το όνομα 404 Media που δημοσιεύει θέματα τεχνολογίας και τα προωθεί σε κάθε διαθέσιμη πλατφόρμα. Οι τύποι δεν κάθονται να πενθήσουν για το τέλος του επαγγέλματος – κυνηγούν όλες τις πιθανές πηγές εσόδων. Και αντίθετα με τους δημιουργούς περιεχομένου στο Instagram ή το YouTube, μοιράζονται μια ιδεολογική αποστολή.

Γιατί στην εποχή που όλοι είναι δημοσιογράφοι και όλοι πιστεύουν ότι κατέχουν την αλήθεια, την εγγύηση την προσφέρουν οι επαγγελματίες.