Εγκλήματα, μπαμπούλες, αγάπη και μίσος

Με οδηγό ένα πολύ αγαπητό στη Γαλλία θεατρικό έργο (το ομότιτλο των Ζορζ Μπερ και Λουί Βερνέιγ), ο Φρανσουά Οζόν, ένας από τους πιο ανήσυχους Γάλλους και παραγωγικούς σκηνοθέτες των καιρών μας, στο «Εγκλημά μου» (Mon crime, Γαλλία, 2023) σχολιάζει με σύγχρονους όρους τις συνθήκες που επικρατούσαν ανάμεσα στους άνδρες και τις γυναίκες στη χώρα του (και ίσως όχι μόνο) τη δεκαετία του 1930. Η αυστηρή και άκαμπτη πατριαρχική κοινωνία, όλο στόμφο, ύφος αλλά μυαλό κουρκούτι, δέχεται εδώ μια γερή σφαλιάρα από δύο παμπόνηρες νέες γυναίκες: μια κατηγορούμενη για φόνο (Νάντια Τερέσκιεβιτς) και τη δικηγόρο που την υπερασπίζεται (Ρεμπέκα Μάρντερ). Πού βρίσκεται η αλήθεια και πού το ψέμα για τον φόνο του παραγωγού για τον οποίο η πρώτη κάθεται στο εδώλιο της κατηγορουμένης, σχεδόν δεν έχει σημασία στην ιστορία. Ο Οζόν ενδιαφέρεται (και πετυχαίνει τον στόχο του) να κτίσει δύο ηρωίδες που να τραβούν την προσοχή με τη δροσιά, την πυγμή, την ετοιμολογία και την καπατσοσύνη τους. Είναι απόλαυση να τις βλέπεις να ξεγλιστρούν σαν χέλια ανάμεσα στην αρσενική ηλιθιότητα και όλα αυτά πριν καν εμφανιστεί στο προσκήνιο μια κυρία άλλης εποχής για να τα κάνει όλα κυριολεκτικά μαντάρα «παίρνοντας» μαζί της και όλη την ταινία. Καμία άλλη από την Ιζαμπέλ Ιπέρ που είναι τόσο γοητευτική στον ρόλο μιας Σάρα Μπερνάρ των 30s που από μόνη της αποτελεί λόγο για να μη χάσετε αυτή την κομψή, πονηρή και κυρίως διασκεδαστική ταινία μπουλβάρ.

Στο χάος της ψυχής

Μια δεύτερη γαλλική ταινία που αξίζει προσοχή αυτή την εβδομάδα είναι η «Αγάπη και το μίσος» (Frère et soeur, 2022) του Αρνό Ντεπλεσέν, μια εξονυχιστική μελέτη πάνω στην Αλίς, μια σταρ του σινεμά (Μαριόν Κοτιγιάρ) και τον Λουίς, συγγραφέα αδελφό της (Μελβίλ Πουπό) με τον οποίο δεν έχει ανταλλάξει λέξη εδώ και 20 χρόνια. Ο λόγος στον οποίο οφείλεται η ψυχρότητα που έχει δημιουργηθεί ανάμεσά τους δεν ανήκει στις προτεραιότητες του καλά δομημένου σεναρίου που ο σκηνοθέτης συνυπογράφει με τη Ζιλί Περ. Οι στιγμές ανάμεσα στην Αλίς και τον Λουίς (όπως και εκείνες στις οποίες τους βλέπουμε μόνους, με τον εαυτό τους) είναι που έχουν σημασία, «μικρές» και «μεγάλες» μέσα από τις οποίες ο Ντεπλεσέν δημιουργεί ένα πολυδιάστατο συναισθηματικό σύμπαν αναζητώντας στο χάος της ανθρώπινης ψυχής την αλήθεια που κρύβεται βαθιά μέσα της. Τα δυο αδέλφια δείχνουν ότι μπορεί κανείς να τα «διαβάσει» εύκολα, όμως αυτό δεν είναι απολύτως αληθές και εδώ φαίνεται η πολύ καλή δουλειά που έχουν κάνει πάνω στους ρόλους τους οι δύο πρωταγωνιστές αυτού του ασυνήθιστα στενάχωρου οικογενειακού – ψυχολογικού δράματος.

Κυνηγώντας την κληρονομιά

«Μαύρη» κωμωδία στην όψη χωρίς όμως να εντάσσεται πλήρως σ’ αυτό το είδος, η ταινία «Επίδοξοι κληρονόμοι» (The estate, ΗΠΑ, 2022) παρακολουθεί τον ανταγωνισμό τεσσάρων ανιψιών μιας πάμπλουτης και κακιασμένης γηραιάς κυρίας (Κάθλιν Τέρνερ) να κερδίσουν την εύνοιά της ώστε να την κληρονομήσουν μετά τον θάνατό της (προβλέπεται να έρθει σύντομα). Με τη δράση «κλειδωμένη» μέσα στην έπαυλη της μελλοθάνατης, ο σκηνοθέτης Ντιν Κρεγκ δημιουργεί αστείες καταστάσεις έχοντας στηριχθεί στα βασικά χαρακτηριστικά των τεσσάρων επίδοξων κληρονόμων που στον καθένα είναι διαφορετικά. Υπάρχει η συνεσταλμενη αλλά επιφυλακτική Τόνι Κολέτ που «συνεργάζεται» με την ασυγκράτητη νεότερη αδελφή της (Ανα Φάρις), υπάρχει ένας «τελειωμένος» χαραμοφάης που δεν έχει πετύχει τίποτα σωστό στη ζωή του (Ντέιβιντ Ντουκόβνι) και υπάρχει μια πέρα για πέρα εκνευριστική και καταπιεστική μαντάμ (Ρόζμαρι Ντε Γουίτ) που «γλείφει» τη μελλοθάνατη παριστάνοντας την καλή υπηρέτριά της. Κάποιες καταστάσεις βγάζουν γέλιο (ιδίως εκείνες με τον απρόβλεπτα καλό στην κωμωδία Ντουκόβνι) αλλά οι περισσότερες σε αφήνουν απλώς αμήχανο.

Στίβεν Κινγκ

«Ο μπαμπούλας» (The boogeyman, ΗΠΑ, 2023) είναι βασισμένος σε διήγημα του μετρ του τρόμου Στίβεν Κινγκ. Το πνεύμα της πεθαμένης συζύγου ενός ψυχιάτρου (Κρις Μεσίνα), καταλαμβάνει το σπίτι στο οποίο εργάζεται και κατοικεί μαζί με τα τρία παιδιά του προκαλώντας αναστάτωση στη μεγάλη και τη μικρή του κόρη (Σόφι Θάτσερ, Βίβιαν Λίρα Μπλερ αντιστοίχως). Ομως στην υπόθεση μπλέκει και ένας μυστηριώδης άνδρας (Ντέιβιντ Νταστμαλχιάν) που κατηγορείται για τον φόνο των δικών του παιδιών. Τι μπορεί να τα συνδέει όλα αυτά; Ειδικός στον τρόμο, ο σκηνοθέτης Ρομπ Σάβατζ (γνωστός από τις σειρές «Fear haus», «True horror») δημιούργησε ένα υποφωτισμένο και αρκετά «σιωπηλό» θρίλερ, που αντιπροσωπεύει ικανοποιητικά το είδος του καθότι ενδιαφέρεται για την αφήγηση χωρίς να έχει τον νου του στραμμένο στο λούσιμο της οθόνης με αίμα, όπως συνήθως συμβαίνει στην πλειονότητα αυτού του είδους ταινιών.

«Φρέσκος» Σπάιντερμαν

Πέντε χρόνια μετά το κινούμενο σχέδιο «Spider-Man: Μέσα στο αραχνο-σύμπαν», μια φρέσκια ματιά πάνω στον πασίγνωστο αραχνάνθρωπο, τον super ήρωα της Marvel Comics, ο οποίος αυτή τη φορά είναι μισός Πορτορικανός και μισός Αφροαμερικανός το «Spider-Man: Ακροβατώντας στο αραχνο-σύμπαν» (Spider-Man: Across the Spider-Verse, ΗΠΑ, 2023) βγαίνει στις αίθουσες (είναι το δεύτερο μέρος μιας τριλογίας). Πληθωρικό, επεξεργάζεται πιο βαθιά την ιδέα της συνεργασίας για το κοινό καλό με σημαιοφόρο το μήνυμα «Spider Man είμαστε όλοι μας!» που είχε στηρίξει την πρώτη ταινία. Εντυπωσιακό σε όλα τουμοιάζει με τεράστιας διάρκειας βίντεο κλιπ το οποίο «φλερτάρει» με πολλά είδη, ακόμα και το νουάρ. Μια οπτική εμπειρία, παρότι αρκετά μεγαλύτερη σε διάρκεια απ’ όσο ένας θεατής που δεν ανήκει στους απόλυτους φαν του ήρωα μπορεί να αντέξει (140′).

Επανεκδόσεις

«Ο μελισσοκόμος» (Ελλάδα / Ιταλία / Γαλλία, 1986) του Θόδωρου Αγγελόπουλου. Το ρεαλιστικό και συγχρόνως μεταφυσικό ταξίδι στον χρόνο ενός δασκάλου της επαρχίας, παλιού αγωνιστή της Αριστεράς, ο οποίος έχοντας εγκαταλείψει τα πάντα, βυθίζεται όλο και βαθύτερα  στο παρελθόν του αδυνατώντας να κοιτάξει το μέλλον. Η έβδομη μεγάλου μήκους ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου (1935-2012), η πιο μελαγχολική (και μαζί με τον «Μεγαλέξανδρο» μια από τις πιο «δύσκολες»), αναμοχλεύει τη μόνιμη θεματική του, τον αργό θάνατο του ονείρου της Αριστεράς σε έναν ρημαγμένο τόπο που μόνο να αυτοκαταστρέφεται ξέρει, αφήνοντας πίσω του σαράβαλα όπως τον μουχλιασμένο μελισσοκόμο που υποδύεται σπαραχτικά ο Μαρτσέλο Μαστρογιάνι.

«Το αγόρι» (Ιαπωνία, 1969) του Ναγκίσα Οσιμα. Βασισμένη σε ένα αληθινό περιστατικό  που δεν θα το βρούμε μόνο στην Ιαπωνία αλλά σε κάθε χώρα του κόσμου, αυτή η ταινία του Ν. Οσιμα (1932-2013) αναφέρεται στην περίπτωση ενός αγοριού (Tόσι Αμάτσου) που μαζί με την οικογένειά του «σκηνοθετεί» τροχαία ατυχήματα ώστε οι «υπεύθυνοι» οδηγοί να υποκύψουν στον εκβιασμό και να πληρώσουν προκειμένου να μη βρεθούν στα δικαστήρια. Σύνθετη, ενίοτε ποιητική άλλοτε απολύτως ρεαλιστική και σίγουρα πολύ σκληρή ταινία, από τη μια πλευρά διαχειρίζεται πολύ προσεκτικά το τέλος της παιδικής αθωότητας και από την άλλη λειτουργεί ως παραβολή για την ψευδαίσθηση του μεταπολεμικού ονείρου στη χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου.

Προβάλλονται επίσης

«Ανθη στα άνθη» (Ελλάδα, 2022) του Γιώργου Αθανασίου. Ασπρόμαυρα μονοπλάνα μεγάλης διάρκειας με δύο εφήβους να μιλούν ασταμάτητα για ροζ βρακιά και ξύσιμο πισινών, για τους γονείς τους, για τoυς δασκάλους τους, για τον Μάρκο Βαμβακάρη. Η σκιά της τριλογίας των ταινιών «Πριν» του Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ όπως και των πρώτων, eighties ταινιών του Τζιμ Τζάρμους είναι βαριά, όμως η σκηνοθεσία έχει συνέπεια και οι δύο ηθοποιοί (Σοφία Ιωάννου, Κωνσταντίνος Κωνιός) προφανώς διασκεδάζουν με αυτό που κάνουν, το οποίο σίγουρα θα διασκεδάσει και το νεανικό κοινό των Εξαρχείων για το οποίο η ταινία νιώθεις ότι είναι γυρισμένη.

«Πρόσκληση σε φόνο» (Invitation to a Murder, Γαλλία, 2023) του Στέφεν Σίμεκ.  Επιτηδευμένα παλαιομοδίτικα φτιαγμένο whodunnit μυστηρίου με  τη Μίσα Μπάρον σε ρόλο φιλόδοξης ντετέκτιβ που ως προσκεκλημένη δισεκατομμυριούχου θα βρεθεί μέσα σε ένα σπίτι με αγνώστους και θα προσπαθήσει να βρει ποιος σκότωσε έναν από αυτούς. Στη λογική των μυθιστορημάτων της Αγκαθα Κρίστι αλλά ψυχρό και άνευρο.

«Ευτυχισμένοι μαζί» (What’s love got to do with it?, Αγγλία, 2023) του Σεκάρ Καπούρ. Είναι δυνατόν στις μέρες μας η μέθοδος του «προξενιού» να οδηγήσει στην τέλεια σχέση; Αυτό πιστεύει ο κεντρικός ήρωας της ιστορίας (Σαζάντ Λατίφ) σε αντίθεση με τη φίλη του (Λίλι Τζέιμς) που υποστηρίζει τη μέθοδο που προσφέρουν τα apps γνωριμιών. Ενα ταξίδι τους από την Αγγλία στη Λαχόρη κρύβει την απάντηση.
«Ο μεγαλόδοντας» (Black demon, ΗΠΑ, 2023) του Εντριαν Γκούνμπεργκ. Ο τίτλος αναφέρεται στον Μαύρο Δαίμονα, ένα θαλάσσιο τέρας στα νερά του Μεξικού που θεωρείται ο απόλυτος εξολοθρευτής φαλαινών (οπότε καταλαβαίνεις το μέγεθος) και απειλεί μια οικογένεια κατά τη διάρκεια της επιθεώρησης μιας εξέδρας πετρελαίου (παίζουν: Τζος Λούκας, Φερνάντα Ουρεχόλα, Ομάρ Τσαπάρο κ.ά.)